DOQ

Prostaatkanker

Prostaatkankerscreening redt ook op lange termijn levens

De 23-jaarsresultaten van de European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer (ERSPC) tonen lange termijneffectiviteit en nadelen van prostaatkankerscreening. Ivo de Vos: “Prostaatscreening heeft vooral meerwaarde bij verfijning van de methodiek.”

AI veelbelovend voor herkennen van prostaatkanker op MRI-scan

AI kan prostaatkanker op MRI-scans in studieverband net zo goed of zelfs beter herkennen dan radiologen. Mogelijk kan AI in de toekomst de werkdruk van radiologen verlagen. Radioloog Maarten de Rooij en promovendus Jasper Twilt vertellen meer over deze ontwikkeling.

Minder erectieproblemen door zenuw- en vaatsparende bestraling

Tariq Lalmahomed liet zien dat zenuw- en vaatsparende radiotherapie bij prostaatkanker tot minder erectieproblemen leidt dan conventionele radiotherapie. “Ook lijkt het erop dat artsen de erectieproblemen van patiënten mogelijk onderschatten.”

‘Door het te voeden wordt ons AI-model steeds slimmer’

Aron Bakker traint AI om tijdens operaties de plasbuislengte te meten en aan te geven waar de plasbuis het beste doorgeknipt kan worden. Dit kan de kans op incontinentie bij prostaatkankerpatiënten verminderen. “We willen het de chirurg zo gemakkelijk mogelijk maken.”

Bevolkings­onderzoek prostaat­kanker zeer wenselijk. Maar hoe?

De balans tussen voor- en nadelen van prostaatkankerscreening verschuift geleidelijk op ten gunste van de voordelen, stelt Monique Roobol. Dit dankzij de hulp van ‘active surveillance’. “Het model voorspelt hoe groot het interval kan zijn tot een volgende controle.”

‘Elke millimeter die je kunt sparen, telt’

Hoe langer de plasbuis na een prostatectomie, hoe kleiner de kans op incontinentie, ontdekte Alexander Beulens in een videoanalyse. “Het is vooral belangrijk het stukje plasbuis dat vóór de bekkenbodem ligt, wat langer te houden.”


Kwaliteits­verbeter­ingen van de prostaat­ectomie

Een kwaliteitsverbeterprogramma bij het Prostaatkankernetwerk Nederland heeft geleid tot diverse verbeteringen van de prostaatectomie, vertelt Hans Veerman. “Met een 3-D model van de prostaat konden urologen beter aangeven of een zenuwsparende operatie mogelijk was.”

‘Prostaat­consult’ vermindert over­diagnos­tiek prostaat­kanker

Een laagdrempelig prostaatconsult en een risico-inschatting kan het aantal verwijzingen naar de tweede lijn sterk verlagen, aldus Renée Hogenhout. “De uroloog kan zich focussen op hoogrisicopatiënten waarvoor meer expertise nodig is.”

Minder infecties na prostaatbiopsie door antibiotica op maat

Preventieve antibiotica na een prostaatbiopsie worden steeds minder effectief door toenemende bacteriële resistentie. Een antibioticum op maat kan de oplossing bieden. Sofie Tops: “We kunnen het risico op infectie bijna halveren door vooraf te testen op resistentie.”

Een derde van de mannen met prostaatkanker heeft al een wervelfractuur

Verpleegkundig specialist osteoporose Marsha van Oostwaard ziet geregeld mannen met een fractuur die androgeen deprivatie therapie krijgen. Daarom onderzocht zij hun botgezondheid bij aanvang van therapie. “De resultaten verrasten ons.”

‘Maak seksuali­teit bij prostaat­kanker bespreekbaar’

Recent verscheen een internationale richtlijn van Movember voor seksuele gezondheid bij prostaatkanker. Binnenkort is er de nieuwe Nederlandse richtlijn Prostaatkanker, mét aparte module over seksuele gezondheid. Radiotherapeut Incrocci, betrokken bij beide richtlijnen, vertelt erover.

Prostaat­tumoren opgespoord met radio­activiteit en fluo­rescentie

“PSMA-liganden gekoppeld met het radioactieve isotoop zirkoon-89 helpen bij de efficiëntere diagnostiek van prostaatkanker”, ontdekte biomedisch wetenschapper Yvonne Derks die onlangs hierop promoveerde.

‘PSMA-therapie heeft de ziekte heel beperkt weten te houden’

Arts-onderzoeker Bastiaan Privé deed bij een kleine groep prostaatkanker- patiënten met gerecidiveerde ziekte en nog maar weinig metastasen een pilotonderzoek naar behandeling met Lutetium-PSMA. “Bij 3 heren konden we systemische behandeling met ± 29 maanden uitstellen.”

Risico op prostaatkanker is goed in te schatten met moleculaire urinetest

Een moleculaire urinetest, waarin twee biomarkers worden gecombineerd met klinische risicofactoren voor prostaatkanker, geeft een goede inschatting van het risico op significante prostaatkanker.

Urologen pleiten voor taskforce prostaatkanker die netwerkzorg vlot trekt

Er moet een krachtige taskforce komen die de zorg voor prostaatkanker in Nederland strak gaat regisseren. Daarvoor pleiten enkele vooraanstaande uroloog-oncologen.

Voor het eerst in Nederland: fluorescent licht maakt prostaatkanker zichtbaar tijdens operatie

In het Antoni van Leeuwenhoek is vorige maand een nieuwe techniek toegepast: tijdens een robot-geassisteerde operatie prostaatkanker zichtbaar maken met een fluorescent middel.

Screen man met BRCA2-mutatie op prostaatkanker

Mannen die drager zijn van een BRCA2-mutatie hebben een ruim 2,5 keer verhoogd risico op prostaatkanker vergeleken met mannen zonder deze mutatie. Krijgen zij prostaatkanker, dan is bovendien vaker sprake van een agressievere tumor en een slechtere prognose. Deze nieuwe kennis is reden om mannen met een BRCA2-mutatie voortaan te adviseren zich eens per twee […]

Geen infecties en minder pijn bij verbeterde diagnostiek prostaatkanker

Recent is er een nieuwe landelijke richtlijn uitgebracht om bij een verdenking op prostaatkanker eerst een MRI scan van de prostaat te maken. Dit was in het Spaarne Gasthuis al ruim een jaar de gebruikelijke werkwijze.

Nieuwe richtlijn bij opsporing prostaatkanker

De vernieuwde richtlijn Prostaatcarcinoom stelt dat voortaan een MRI-scan gemaakt dient te worden als sprake is van verhoogde waarden bij een PSA-bloedtest en er een indicatie is voor een prostaat biopsie.

Vijf-jaars overleving van prostaatkankerpatiënten gestegen tot 89%

Het percentage voor overleving vijf jaar na de diagnose prostaatkanker is gestegen tot 89%. Dat blijkt uit de Nederlandse Kankerregistratie op basis van het diagnosejaar 2013 en de overleving in 2018.

Mannen nemen vaak zelf regie na diagnose prostaatkanker

Na de diagnose prostaatkanker zoeken mannen veelal zelf naar een behandelcentrum of ziekenhuis die het beste aansluit bij hun behoeften. Het doorverwijsadvies van de huisarts is in hun keuze niet per definitie leidend.

Dr. van der Hoeven: ‘Wij steken juist onze nek uit voor betere prostaatkankerzorg’

Het Reinier Haga Prostaatkankercentrum scoort goed op het gebied van prostaatkankerzorg. ‘Goede prostaatkankerzorg is een kwestie van teamwerk, investeren in nieuwe technieken en de juiste apparatuur’

Hoogleraar radiologie dr. Barentsz: ‘Dankzij de inzet van de MRI kunnen we het aantal weefselprikken halveren’

Uit onderzoek blijkt dat een MRI-scan prostaatweefsel nauwkeurig kan beoordelen waardoor het aantal weefselprikken gehalveerd kan worden. De aanbevelingen uit de 4M-studie worden meegenomen in het opstellen van de nieuwe richtlijn voor prostaatdiagnostiek medio 2019.





Effectieve oefentherapie bij duizeligheid blijft opvallend onderbenut

Oefentherapie bij duizeligheidsklachten is effectief en staat in de NHG-richtlijn, maar wordt nog weinig ingezet. Promovendus Hà Ngo onderzocht hoe dat komt. “Vooral het gebrek aan kennis over oefentherapie bij huisartsen speelt een grote rol.”

Wat betekent medicamen­teuze afbreking voor een volgende zwanger­schap?

Het medicamenteus beëindigen van een zwangerschap in het tweede trimester geeft geen verhoogd risico op vroeggeboorte bij de volgende zwangerschap. “Het is wel verstandig om enkele maanden te wachten”, adviseert onderzoeker Ian Koorn.

‘Benader beademing tijdens operatie patiënt-specifieker’

Een vaste PEEP-instelling tijdens operaties is niet voor elke patiënt optimaal. Laura Buiteman pleit voor meer patiënt-specifieke beademing. “Je kunt tijdens een operatie vaststellen wat de PEEP doet met de compliantie van de long.”

Faagtherapie: bacteriën bestrijden met virussen

Kan faagtherapie een alternatief worden voor antibiotica bij recidiverende urineweginfecties? Marjolein Hensgens onderzoekt of deze behandeling (kosten)effectief en veilig is. “Bij positieve resultaten zal dit worden opgenomen in het pakket van verzekerde zorg.”

Behandeling van HCV-infectie in de verslavingszorg

Veel patiënten in de verslavingszorg met hepatitis C blijven onopgemerkt en onbehandeld. Volgens Daan Von den Hoff kan een gedecentraliseerd zorgpad screening en behandeling dichter bij deze doelgroep kan brengen. “We kúnnen HCV uitroeien in deze populatie.”

Nog een wereld te winnen bij medicatiegebruik na bariatrische chirurgie

Na bariatrische chirurgie kan de werking van veel geneesmiddelen veranderen. Cedric Lau vertelt wat hierover inmiddels bekend is en welke kennishiaten er nog zijn. “Cruciaal is dat zorgverleners de contra-indicatie ‘bariatrische chirurgie’ goed vastleggen.”

Nieuwe ablatie­technieken: sneller, veiliger en minstens even effectief

Nieuwe ablatietechnieken bij boezemfibrilleren maken de behandeling sneller en mogelijk veiliger. Jeroen van der Heijden: “We kunnen op één dag bijna dubbel zoveel patiënten behandelen.”

Colchicine: van jicht via hart- en vaatziekten naar artrose

Tussen pijnstilling en een gewrichtsvervangende operatie is er weinig effectieve behandeling voor artrose. Michelle Heijman onderzocht of het bestaande anti-jichtmiddel colchicine die kloof kan verkleinen.

ICOUGH-protocol vermindert kans op long­­ontsteking na operatie

Een eenvoudig zorgprotocol kan de kans op longontsteking na een heupoperatie bij ouderen duidelijk verminderen. Henk Jan Schuijt laat zien dat het ICOUGH-protocol met praktische maatregelen de kans op deze complicatie flink verlaagt. “Dit is relatief eenvoudig te implementeren.”