DOQ

UMC Groningen

VEXAS: je ziet het pas als je het doorhebt

VEXAS-syndroom is een recent beschreven auto-inflammatoir syndroom dat vooral voorkomt bij oudere mannen. Joost Meijer heeft zich verdiept in deze zeldzame aandoening. “Belangrijk is dat de zorgverlener opmerkt dat er sprake is van een combinatie van symptomen.”

Aanvrager echo doet vaak geen lichamelijk onderzoek

In meer dan de helft van de gevallen hebben aanvragers van echografie vooraf geen lichamelijk onderzoek verricht. Andreea Pavel: “Wanneer het beschreven lichamelijk onderzoek bij meerdere polibezoeken identiek is, vraag je je af of het wel écht heeft plaatsgevonden.”

‘Familiaire screening op melanomen moet vaker’

Familiaire screening op melanomen gebeurt nog te weinig, zegt dermatoloog Emõke Rácz. Vaker en gerichter screenen kan melanomen eerder opsporen, en mogelijk voorkomen. “Ik zie dat artsen in Nederland niet altijd de familieanamnese uitvragen.”

Fantastic Four blijken écht fantastisch

Patiënten met HFrEF worden standaard behandeld met de Fantastic Four. Daan Ceelen bevestigt de werkzaamheid van deze geneesmiddelcombinatie en vertelt over toekomstig maatwerk bij hartfalen. “Er zijn een hoop lopende RCT’s in het hartfalenveld.”

Waarom melden vrouwen vaker bijwerkingen van medicijnen?

Vrouwen blijken vaker bijwerkingen van medicijnen te melden dan mannen. Onderzoeker Sieta de Vries van het UMC Groningen probeert te achterhalen hoe dit komt. En dat blijkt complexer dan het lijkt.

Psychosociale impact CRS: ‘Aanzienlijk en toch onderschat’

De nieuwe EES-Q van Marc den Heijer en collega’s geeft bij CRS een evenwichtiger beeld van klachten en kwaliteit van leven. “We willen niet alleen weten of de patiënt minder snot heeft, maar ook of hij zich daardoor beter voelt.”


Arts in Health: de mens achter zorgverlener en patiënt

Ferdinand Lewis pleit voor meer kunst in de zorg, als manier om patiënten én zorgverleners menselijker te benaderen, en vertelt wat Nederland hierin kan leren van andere landen. “Wat hier ontbreekt is de opbouw van duurzame kennis en ervaring.”

Meer oog voor impact van immuun­therapie op kwaliteit van leven

Patiënten die lang overleven na succesvolle behandeling met immuuntherapie kunnen op de lange termijn last krijgen van klachten en verminderde kwaliteit van leven, volgens Wellington Candido en Janine Nuver. “We hebben hier te maken met een ‘nieuwe’ populatie patiënten.”

‘Impliciete sturing kan samen beslissen verstoren’

Het proces van samen beslissen kan worden verstoord door onbewuste aansturing op een bepaalde behandeling, aldus Anneleen Timmer en Suzanne Festen. “Misschien gaan veel behandelaars er onbewust vanuit dat de patiënt alles op alles wil zetten om de ziekte te bestrijden.”

Vrouwen met SLE kunnen veilig zwanger worden, mits…

Systemische lupus erythematosus (SLE) vergroot het risico op zwangerschapscomplicaties. Merlijn Wind en Juan Fierro onderzochten hoe vrouwen met SLE veilig zwanger kunnen worden. “De risico’s zijn voor per geval anders. Dat maakt individuele begeleiding zo belangrijk.”

Vrouwen minder profijt van ARB’s op cardio­vascu­lair gebied

Bij patiënten met diabetes type 2 en nierziekte zijn ARB’s even effectief tegen nierfalen bij mannen en vrouwen. Op cardiovasculair gebied hebben mannen echter meer baat. Hiddo Lambers Heerspink: “Dit onderstreept het belang om sekse-specifieke effecten van nieuwe therapieën te onderzoeken.”

Congenitale NDI: ‘Patiënten plassen tot wel 20 liter per dag’

Congenitale NDI is een zeldzame, erfelijke aandoening met grote gevolgen voor het dagelijks leven. De onbekendheid van de aandoening bemoeilijkt diagnostiek en behandeling, dus Nine Knoers en Elena Levtchenko namen het initiatief om te komen tot een consensusdocument.

Minder allergieën: ‘beetje modder, minder zeep en wat gezonde chaos’

Het aantal mensen met een allergie neemt toe. Hoe komt dit en is dit tij te keren? Allergoloog Hanneke Oude Elberink geeft uitleg en praktische adviezen. “We zien een wereldwijde trend die we niet louter op een verhoogde perceptie kunnen afschuiven.”

‘Allergie of nie?’: beoordeling van antibiotica in de allergiebanner

Hanneke Oude Elberink geeft adviezen om onterechte vermelding van antibiotica-allergieën in de allergiebanner tegen te gaan. “Als een patiënt aangeeft allergisch te zijn voor antibiotica, vraag dan de aard van de klachten goed uit.”

‘Ik heb zo’n ander contact met de patiënt’

Livemuziek stimuleert het herstel van ouderen na een operatie en het contact met de verpleegkundige, vertelt Hanneke van der Wal-Huisman. “Wat de patiënt nodig heeft, gaat niet alleen over technisch dingen. Zorg verlenen gaat ook om medemenselijk contact.”

Nog veel hidra­denitis suppurativa-patiënten zijn niet gediag­nosti­ceerd

Met ruim 2% is de prevalentie van hidradenitis suppurativa hoger dan eerder gedacht. Silke Bouwman vond dat de huidaandoening vaak niet wordt gediagnosticeerd én samenhangt met leefstijl. “Gemiddeld duurt het een jaar of zeven voordat de diagnose wordt gesteld.”

Gedeelde besluitvorming bij hartoperatie: patiënten- en naasten­perspectieven

Patiënten en familieleden hebben ieder eigen percepties en gedachten over een mogelijke hartoperatie. Het is van belang dat zorgverleners zich daarvan bewust zijn, stelt Milou van Dieën. “Patiënten werden met name beïnvloed door hun eigen dagelijkse functioneren.”

Progressie atriumfibrilleren kent geslachtsverschillen

Atriumfibrilleren bij vrouwen en mannen vertoont verschillen in symptomen en progressie, volgens onderzoekers van het UMCG. Zo ervaren vrouwen meer symptomen, maar hebben een lagere incidentie van progressie.

Smaaksturing: Eerste hulp bij reuk- en smaak­problemen

Reuk- en smaakproblemen kunnen grote impact op het leven van de patiënt hebben. Madieke Douma vertelt over de Landelijke Expertisegroep Smaak- en Reukverandering Oncologie. “Eerder zeiden we: smaakverlies hoort er nou eenmaal bij. Nu proberen we er wat aan te doen.”

‘Deltaplan moet hartfalenzorg toekomstbestendig maken’

“De manier waarop we de hartfalenzorg momenteel organiseren, is niet toekomstbestendig”, stelt Jozine ter Maaten, medisch leider van het Deltaplan Hartfalen. Het doel: de hartfalenzorg optimaliseren en de maatschappelijke bewustwording van hartfalen verbeteren.

App helpt bij terugkerende blaasontstekingen

Sommige vrouwen ervaren regelmatig recidiverende blaasontstekingen. Bepaalde leefregels helpen hiertegen, mits goed nagestreefd door de patiënt. Onderzoekers hebben nu een app ontwikkeld die kan helpen om de leefregels goed in het vizier te houden.

In zes stappen afval op de OK reduceren

Roos Bleckman, Lukas Radema en hun collega’s van het OK Green Team bedachten een stappenplan om het afval op de OK de komende jaren met de helft te reduceren. “Het afdekmateriaal op de OK kon met maar liefst 20% gereduceerd kon worden.”

Geen relatie tussen depressie, angst en kanker

Lang werd vermoed dat klachten van depressie en angst bijdragen aan het ontstaan van kanker. Niets is minder waar, ontdekte Lonneke van Tuijl. “De resultaten helpen patiënten gerust te stellen bij zelfverwijt dat hun psychologische klachten debet zijn aan de kanker.”





‘Liquid biopsy’ in BAL-vloeistof kan moleculaire diagnostiek bij NSCLC verbeteren

‘Liquid biopsy’ in vloeistof die is verkregen via proximale broncho-alveolaire lavage kan de moleculaire diagnostiek bij niet-kleincellige longkanker verbeteren. “Het is een extra tool in je gereedschapskist”, vertelt Frank Borm.

Draadloze pacemaker inbrengen via de hals: sneller, veiliger en minder pijnlijk

Een draadloze pacemaker via de hals inbrengen, zorgt voor minder complicaties en meer comfort voor patiënten, aldus Shmaila Saleem-Talib. Steeds meer cardiologen nemen deze aanpak over. “Patiënten hoeven niet op bed te blijven liggen en gaan dezelfde dag nog naar huis.”

VEXAS: je ziet het pas als je het doorhebt

VEXAS-syndroom is een recent beschreven auto-inflammatoir syndroom dat vooral voorkomt bij oudere mannen. Joost Meijer heeft zich verdiept in deze zeldzame aandoening. “Belangrijk is dat de zorgverlener opmerkt dat er sprake is van een combinatie van symptomen.”

Organoïden voorspellen kans dat chemotherapie aanslaat

Organoïden uit tumorstamcellen kunnen voorspellen of chemotherapie werkt bij uitgezaaide darmkanker, vertelt Lidwien Smabers. “Met het voorspellen van therapierespons kunnen we onnodige blootstelling aan toxische behandelingen voorkomen en patiëntuitkomsten verbeteren.”

Laboratoriumtest kan vermoeden foetaal alcohol­syndroom bevestigen

Onderzoekers hebben een laboratoriumtest ontwikkeld om het foetaal alcoholsyndroom (FAS) beter te herkennen. De test ondersteunt artsen bij een vaak lastige diagnose. “Zo krijgen kinderen sneller de juiste diagnose en hulp”, aldus onderzoeksleider Peter Henneman.

Meer inzicht in risicofactoren voor ernstig beloop van invasieve GAS-infectie bij kinderen

Invasieve GAS-infecties bij kinderen namen na de coronapandemie toe en verliepen ernstiger, aldus Evelien van Kempen en collega’s. Het is belangrijk alert te zijn op bepaalde risicofactoren om kinderen met een verhoogd risico op een gecompliceerd beloop tijdig te herkennen.

Endo­scopische gastro-enterostomie beste optie bij stenose van maaguitgang

Bij patiënten met een maligne stenose van de maaguitgang is endoscopische echogeleide gastro-enterostomie superieur aan chirurgische gastro-enterostomie. Dat blijkt uit de Nederlandse ENDURO-studie. Onderzoeker en MDL-arts Frank Vleggaar verwacht dat EUS-GE de nieuwe standaard wordt.

‘Aap, Noot, Nier’: urologie voor laaggeletterden

Om informatie over urologische behandelingen beter uit te leggen aan laaggeletterden bedacht uroloog Michael van Balken tien jaar geleden de Aap, Noot, Nier-folders. Nu werkt hij aan vergelijkbare methodes die deze mensen helpen gegevens over hun aandoening correct te verzamelen.

Metabolomics: de sleutel tot snelle diagnose van CZS-infecties?

Metabolieten in hersenvocht hebben een opvallend hoge diagnostische waarde voor CZS-infecties, zo vertelt neuroloog Matthijs Brouwer. Metabolomics lijkt veelbelovend als nieuwe biomarker voor snelle diagnostiek.