DOQ

UMC Groningen

Stamcel­­transplan­­tatie voor herstel van speeksel­­klieren na bestraling

Bij toeval kwam Rob Coppes, hoogleraar radiotherapie, in aanraking met de afdeling stamcelbiologie. Nu zijn zij samen gestart met stamceltransplantatie van gekweekte speekselkliercellen na bestraling. “Het is altijd goed om buiten je eigen vakgebied te kijken.”

Mediterraan eetpatroon heeft positief effect bij melanoom

Laura Bolte deed onderzoek naar het effect van het eetpatroon van een patiënt met gevorderd melanoom op immunotherapie. “Het volgen van een mediterraan voedingspatroon kreeg een hoge score en een patroon met meer bewerkt voedsel, rood vlees en frisdrank een lage.”

Potentiële bloedtest meet beloop en ernst IBD

Arno Bourgonje ging op zoek naar biomarkers met een klinische waarde in relatie tot IBD. De resultaten geven perspectief op een thuistest. “Als vrije thiolen nauwkeuriger zijn dan calprotectinetest, kunnen we deze biomarker doorontwikkelen.”

Thuismedicatie in ziekenhuis vermindert verspilling én vergroot veiligheid

Het wordt tijd om in Nederland een grote slag te gaan slaan, vindt ziekenhuisapotheker Patricia van den Bemt. “Ik zie gelukkig steeds meer ziekenhuizen doorgebruik van thuismedicatie omarmen.”

Borstkanker: erken klachten, ook lange tijd na behandeling

“Wees je als huisarts ervan bewust dat vrouwen – ook na genezing – nog klachten kunnen ervaren die mogelijk samenhangen met de behandeling van borstkanker”, zegt huisarts en onderzoeker Accord-Maass. “Denk aan vermoeidheidsklachten, depressieve klachten en milde cardiale disfunctie.”

Succesvolle netwerkzorg: wat is hiervoor nodig?

“Een arts kan nog zo deskundig zijn, als de structuur eromheen niet op orde is, zal het effect van een behandeling niet optimaal zijn”, meent hoogleraar, politicus en afdelingshoofd Intensive Care, Peter van der Voort.


Handeczeem: welke invloed heeft de leefstijl hierop?

Wat is de prevalentie van handeczeem en in hoeverre zijn leefstijlfactoren hierop van invloed? “Zowel roken, chronische stress als obesitas zijn positief geassocieerd met het hebben van handeczeem”, aldus arts-onderzoeker Laura Loman van UMC Groningen.

Pesticiden en Parkinson: ‘We hebben veilige normen nodig’

“Akkerbouwers weten nu niet hoeveel pesticiden ze per hectare veilig kunnen gebruiken zonder het risico op hersenziekten zoals Parkinson te vergroten”, zegt prof. dr. Teus van Laar, hoogleraar Neurologie in het UMC Groningen.

‘Belet met therapeutic drug monitoring resistentie tegen tbc-behandeling’

De helft van de tbc-behandelaren wereldwijd past therapeutic drug monitoring (TDM) toe. UMCG-longarts Onno Akkerman wil een toename. “Want TDM betekent: goede effectiviteit met minimale toxiciteit, waarbij de concentratie van de geneesmiddelen hoog genoeg is om behandelresistentie tegen te gaan.”

Dystonie bij kinderen: hoe herken je het beter?

Dystonie bij kinderen meetbaar en herkenbaar maken voor artsen. Dat is het doel van Wieke Eggink, aios neurologie in het UMCG en postdoctoraal onderzoeker bij het Movement Disorders Expertise Centrum Groningen. “Iedere arts twijfelt wel eens aan de diagnose: schroom niet om die twijfels te delen, ga met elkaar in gesprek.”

Digitale voorzet­kamer verbetert inname inhalatie­medi­catie bij COPD

Het aantal fouten met medicatie inhaleren neemt bij COPD-patiënten flink af dankzij een digitale voorzetkamer en de daaruit voortvloeiende persoonlijke inhalatie-instructies. “In de OUTER SPACE-studie leidde dit bij patiënten met COPD tot 38% minder fouten”, zegt Job van Boven, hoofdonderzoeker en oprichter van het Therapietrouw Centrum van het UMCG.

Erg of niet? Huisarts behandelt man anders dan vrouw, ondanks gelijke klachten

Krijgen vrouwen en mannen dezelfde onderzoeken en behandelingen als zij met gelijke klachten bij de huisarts komen? Nee, zo blijkt uit onderzoek. “Het wordt al snel politiek gemaakt”, zegt promovenda Aranka Ballering. “Er wordt snel uitgegaan van ongelijkheid, terwijl ook gewoon sprake kan zijn van verschillen. Dat is natuurlijk niet hetzelfde.”

‘Schande als donorlevers verloren gaan door expertisegebrek’

Concentratie van zorg en het openbaar maken van resultaten zijn cruciaal voor de kwaliteit van de levertransplantatiegeneeskunde, vindt Herold Metselaar, emeritus hoogleraar leverfalen en levertransplantatie. “Je moet altijd streven naar perfectie, daar is de zorg nu niet op ingesteld.”

Prangende vragen én antwoorden over artificial intelligence in de zorg

Wat moet ik weten om in mijn zorgpraktijk te werken met AI? Hoe is AI veilig te gebruiken? Hoe weet ik of een algoritme betrouwbaar is (en blijft)? Veel vragen. Promovenda Anne de Hond en internist-oncoloog Rudolf Fehrmann gaan hierop in. “We gaan niet harder dan de zorgvuldigheid toelaat”

Inleiden bevalling om niet-medische redenen is risico voor gezondheid moeder en kind

Het aantal ingeleide bevallingen om niet-medische redenen neemt wereldwijd toe. Epidemioloog dr. Lilian Peters onderzocht de gevolgen hiervan. “Kinderen geboren na een inleiding hadden op korte termijn vaker asfyxie, ademhalingsproblemen en reanimaties.”

Ondansetron via de huisarts voor kind met buikgriep is veel efficiënter

Als bij een kind met buikgriep uitdroging dreigt, kan het in het ziekenhuis ondansetron toegediend krijgen. “Maar het is veel efficiënter wanneer dit kan via de huisarts”, concludeert promovenda Anouk Weghorst. “Ze knappen sneller op en het leidt tot lagere kosten.”

Meer behandelopties voor patiënten met hartfalen en een hogere ejectiefractie

Medicatie voor patiënten met hartfalen met een ejectiefractie lager dan 40 procent kan ook van toegevoegde waarde zijn bij patiënten met hartfalen met een hogere ejectiefractie. Hoogleraar cardiologie (UMCG), prof. dr. Adriaan Voors licht dit toe.

CanHep-studie: welk effect heeft cannabisolie op leverkanker?

Onderzoekers van het UMCG zijn een onderzoek gestart naar de anti-tumorwerking van cannabisolie bij mensen met leverkanker. Chirurg dr. Maarten Nijkamp: “Als we een klinisch effect waarnemen, willen we meer inzicht krijgen in het werkingsmechanisme.”

Huisarts Blanker: ‘Kritiek of niet: geen vaccin mag in de prullenbak belanden’

Huisartsen willen géén vaccins tegen COVID-19 weggooien. Toch gebeurt het nog te vaak dat aan het eind van een prikdag vaccins overblijven. De initiatiefnemers van prullenbakvaccin.nl hebben bedacht hoe verspilling van vaccins is te voorkomen.

Prof. dr. Kruijff en prof. dr. De Vries: ‘Chirurgische patiënten vóór de operatie vaccineren tegen COVID-19’

Wat doe je als chirurg als een patiënt een ingreep moet ondergaan, maar een positieve COVID-19-testuitslag heeft? Volgens onderzoek is het dan beter om de operatie minimaal zeven weken uit te stellen vanwege verhoogd overlijdensrisico. Maar is dat in de praktijk ook haalbaar?

Anios Mahon: ‘Roken beïnvloedt niet alleen het ongeboren kind, maar zelfs volgende generaties’

Onderzoek onder drie generaties laat zien dat roken door de maternale grootmoeder geassocieerd is met een hoger risico op astma en lagere longfunctie bij kleinkinderen en in het bijzonder bij kleinzonen.

Dr. Akkerman: ‘Met “slim” pillenpotje geef je tbc-patiënt vertrouwen en regie terug’

Strikte therapietrouw is bij tuberculose letterlijk van levensbelang. Video-observatie bij medicatie-inname is tijdsintensief voor de zorgverlener en voelt voor de patient als een teken van wantrouwen. Een pilot met een ‘slim’ pillenpotje biedt uitkomst.

Toediening van zuurstof aan donornieren zorgt voor minder afstoting

Getransplanteerde nieren hebben baat bij extra zuurstof voorafgaand aan de transplantatie. Dat blijkt uit onderzoek van UZ Leuven, UMC Groningen en Oxford University.





Dosishalvering JAK-remmers bij veel patiënten met eczeem succesvol

Bij een groot deel van de patiënten met atopisch eczeem kan de dosering van JAK-remmers omlaag zonder dat de ziekte opnieuw opvlamt, zo vertelt DirkJan Hijnen. “Dit kan een flinke kostenbesparing opleveren en de kans op bijwerkingen is – in theorie – lager.”

DNA-analyse van darmpoliepen kan zorgpad verfijnen

DNA-analyse van darmpoliepen kan nieuwe inzichten geven wanneer bloedonderzoek geen erfelijke oorzaak laat zien, zeggen Richarda de Voer en Iris te Paske. Die extra informatie kan helpen om het risico beter in te schatten en het zorgpad gerichter te maken.

Op weg naar geperso­naliseerde pijnstilling na long­chirurgie

Louisa Spaans onderzocht hoe locoregionale zenuwblokkades zich verhouden tot de ruggenprik bij thoracoscopische longchirurgie. “Dit was de eerste grote gerandomiseerde studie waarin verschillende technieken voor postoperatieve pijnstilling zijn vergeleken.”

Professionele ontwikkeling sleutel voor toekomst­bestendige ouderen­zorg

De ouderenzorg staat onder druk door vergrijzing en personeelstekorten. Robbert Gobbens vertelt hoe deze zorg toekomstbestendig te maken: “Zorg en welzijn hebben elkaar nodig voor een toekomstbestendige en menswaardige ouderenzorg.”

Coronaire functietest: hoe eerder hoe beter

Een vroegtijdige coronaire functietest bij patiënten met ANOCA leidt tot minder hartklachten en een betere kwaliteit van leven, vertelt Tim van de Hoef. Door eerder te testen krijgen patiënten sneller een diagnose en gerichte behandeling.

Intensieve behandeling met bDMARD bij PsA niet effectiever dan standaard­zorg

Vroege intensieve behandeling met secukinumab verbetert de uitkomsten bij artritis psoriatica niet ten opzichte van standaardzorg, concludeerde Gonul Hazal Koc. Wel gaat de vroege intensieve behandeling gepaard met bepaalde voordelen.

‘Liquid biopsy’ in BAL-vloeistof kan moleculaire diagnostiek bij NSCLC verbeteren

‘Liquid biopsy’ in vloeistof die is verkregen via proximale broncho-alveolaire lavage kan de moleculaire diagnostiek bij niet-kleincellige longkanker verbeteren. “Het is een extra tool in je gereedschapskist”, vertelt Frank Borm.

Draadloze pacemaker inbrengen via de hals: sneller, veiliger en minder pijnlijk

Een draadloze pacemaker via de hals inbrengen, zorgt voor minder complicaties en meer comfort voor patiënten, aldus Shmaila Saleem-Talib. Steeds meer cardiologen nemen deze aanpak over. “Patiënten hoeven niet op bed te blijven liggen en gaan dezelfde dag nog naar huis.”

VEXAS: je ziet het pas als je het doorhebt

VEXAS-syndroom is een recent beschreven auto-inflammatoir syndroom dat vooral voorkomt bij oudere mannen. Joost Meijer heeft zich verdiept in deze zeldzame aandoening. “Belangrijk is dat de zorgverlener opmerkt dat er sprake is van een combinatie van symptomen.”