DOQ

UMC Utrecht

RSV-vaccinatie komt eraan: wanneer en waarom?

Het kabinet heeft aangekondigd dat een vaccinatie tegen het respiratoir syncytieel virus (RSV) opgenomen zal worden in het Rijksvaccinatieprogramma. Professor Louis Bont legt uit waarom deze vaccinaties hard nodig zijn. “Onze kinder-IC’s liggen deze winter weer vol.”

Winst in levensjaren met persoonlijke aanpak bijwerk­ingen immuun­therapie

De onderzoeksgroep van Karijn Suijkerbuijk ontdekte dat prednison het effect van immuuntherapie bij kanker onderdrukt. Prednison is vaak nodig voor de bijwerkingen, maar zou persoonlijker ingezet moeten worden. “Mijns inziens moet de richtlijn worden aangepast.”

Het Calamiteiten­­hospi­taal: in dertig minuten opera­tioneel na een ramp 

Mirjam de Jong vertelt hoe het Calamiteitenhospitaal in Utrecht bij een ramp razendsnel operationeel wordt gemaakt en hoe het een cruciale rol speelt in de nationale zorg. “Bij een grote groep slachtoffers moet je bedenken hoe je zoveel mogelijk levens kunt redden.”

Pijn bij IC-opname is geas­socieerd met hoger risico op psycho­pathologie

Het hebben van pijn voorafgaand aan en na een IC-opname geeft een hogere kans op psychopathologie, stellen Mienke Rijsdijk en haar mede-onderzoekers. “Dit kan bijdragen aan vroegtijdige identificatie van patiënten die risico lopen op psychopathologie.”

Omgeving bepalend voor kans op obesitas en cardio­vasculaire aandoeningen

Paul Meijer onderzocht obesogene wijken en de kans die die met zich meebrengen op obesitas en hoge bloeddruk. “Het is belangrijk om te achterhalen welke obesogene factoren in de omgeving van een patiënt een uitdaging vormen en daar het leefstijladvies op aan te passen.”

Nierpatiënten vaak uitgesloten van cardio­vasculair klinisch onderzoek

In onderzoek naar cardiovasculaire medicatie worden nierpatiënten vaak niet geïncludeerd, terwijl zij nu juist wel de mensen zijn die dergelijke medicijnen nodig hebben, vertelt Julia Colombijn. “Het is niet onaannemelijk dat medicatie bij nierpatiënten anders werkt.”


Snelle analyse bepaalt type hersen­tumor binnen enkele uren

Een nieuwe techniek kan tumorweefsel analyseren om de soort tumor te bepalen binnen anderhalf uur. Daardoor kan tijdens de operatie behandelbeleid worden bepaald, aldus Evert-Jan Kooi. “Deze ontwikkeling kan voor alle tumorgroepen een enorme impact hebben.”

Spoort de huisarts straks actief hart- en vaatziektes vroeg­tijdig op?

Vroegtijdige opsporing in de huisartsenpraktijk leidt tot meer én eerdere diagnostiek van hart- en vaatziektes bij risicopatiënten, constateerde Amy Groenewegen onlangs. “Wanneer ze niet tijdig worden onderkend, verergeren ze en leiden ze tot ziekenhuisopnames.”

‘Niet behandelen is ook een optie’

Existentieel behandelen gaat ervan uit dat een patiënt pas een weloverwogen beslissing kan maken als hij álle gevolgen kent. Tatjana Seute onderzoekt hoe dit het beste ingezet kan worden in de praktijk. “Het is belangrijk dat je als arts weet wie je tegenover je hebt.”

Is epilepsiechirurgie bij MS het overwegen waard?

Nicole van Klink pleit, aan de hand van casussen, dat epilepsiechirurgie bij MS-patiënten wellicht een extra behandelmogelijkheid zou kunnen zijn. “Een hersenoperatie is een zwaar traject, maar kan de kwaliteit van leven verbeteren.”

AI: vroegtijdige detectie, betere zorg voor extreem premature baby’s

Extreem premature baby’s lopen verhoogd risico op problemen met cognitie, gedrag of motoriek op latere leeftijd. Maria Luisa Tataranna hielp een AI te ontwikkelen die deze langetermijnsuitkomsten kan voorspellen. “Als je dit vroegtijdig weet, kun je je baby trainen.”

Biologicals voor AD bij kinderen: Praktische uit­dagingen en kennis­hiaten

Behandeling met biologicals wordt steeds belangrijker bij kinderen met matige tot ernstige atopische dermatitis. Welke vragen en hiaten in de kennis spelen er nog en wat moet onderzocht worden? En welke praktische uitdagingen tellen hier mee?

‘Toen ik weer een witte jas aan mocht, telde ik weer mee als mens’

Vluchtelingstudenten kunnen in het UMCU hun geneeskundestudie afmaken. Dit helpt hen, maar is ook zinvol voor de Nederlandse arts, vertelt Eva Stortelder. “Er is heel veel behoefte. Het gaat om honderden potentiële collega’s die toegang tot het medisch netwerk willen.”

Voorspellend model voor tinnitus laat rol zien van comorbi­di­teiten

Maaike Rademaker hielp een voorspellingsmodel te ontwikkelen voor de aanwezigheid van tinnitus en klachten die daarbij horen. “Je zou dankzij het model als behandelaar kunnen voorsorteren, door bijvoorbeeld voorlichting te geven over het vermijden van lawaaischade.”

Stap­pen­plan voor moeilijk te behan­delen reuma­toïde artri­tis

Moeilijk te behandelen patiënten met reumatoïde artritis zijn gebaat bij een stapsgewijze benadering in hun behandeling, aldus Nadia Roodenrijs. “Het is belangrijk om patiënten met andere klachten en therapie-ontrouwe patiënten te identificeren.”

Wegen de voordelen van JAK-remmers op tegen de nadelen?

Het CBG adviseert geen JAK-remmers voor te schrijven aan reumapatiënten met verhoogd risico op hart- en vaatziektes. Jaap van Laar onderschrijft dit, maar roept wel op reëel te blijven. “Laten we bepalen voor welke patiënten deze middelen nog wél zinvol kunnen zijn.”

‘Praten over medische fouten begint met je kwetsbaar opstellen’

Tijdens de Adrienne Cullen-lezing deelde Shirin Bemelmans-Lalezari tips om te praten over medische missers. “Openheid over zaken die anders lopen dan verwacht is altijd goed: je functioneert ook als rolmodel voor jonge collega’s.”

Nieuwe stand kniegewricht in opkomst

De gewrichtssparende knie-osteotomie is in opkomst in ons land, melden onderzoekers van het UMC Utrecht. Liefst ziet onderzoeker Chien Nguyen dat er een nationaal register voor knie-osteotomieën komt, dat voor standaardisering van de ingreep kan zorgen.

De kracht van verhalen

Om patiënten te begrijpen is meer nodig dan goede medische vaardigheden. “Narratieve geneeskunde, het gebruik van kunst, van verhalen vertellen, kan daarbij helpen,” denkt Megan Milota, docent Narratieve geneeskunde.

Nieuwe theorie over het nut van gapen

Gapen is van alle tijden en toch is er geen goed begrip over het waarom van de gaap. Een nieuwe Nederlandse hypothese stelt dat gapen de spieren rondom de luchtwegen herpositioneert en zo de zuurstofvoorziening op lange termijn garandeert. Deze hypothese krijgt wel de nodige weerstand.

ACT voor zorgprofs: vergroot je psychologische flexibiliteit

Acceptance and Commitment Therapy kan nuttig zijn voor zorgprofessionals. In de spreekkamer én bij de begeleiding van jonge collega’s. “ACT maakt psychologisch flexibeler, je kunt meer leven vanuit je waarden”, aldus neuro-chirurg en ACT-trainer Peter Willems.

1e onderzoek wereldwijd naar cochleair implantaat bij tinnitus

Kelly Assouly, promovenda bij de afdeling KNO van UMC Utrecht, denkt op basis van observationeel onderzoek dat een cochleair implantaat verlichting kan bieden aan mensen met ernstige tinnitus als primaire klacht.

Hoe verminder je onjuist medicatie­gebruik bij ouderen?

“10 tot 30% van de ziekenhuisopnames bij ouderen in Nederland hangt samen met geneesmiddelengebruik; de helft daarvan is potentieel vermijdbaar”, zegt ziekenhuisapotheker Bastiaan Sallevelt. Wat is nodig om te voorkomen dat ouderen opnieuw in het ziekenhuis komen door onjuist medicatiegebruik?





Effectieve oefentherapie bij duizeligheid blijft opvallend onderbenut

Oefentherapie bij duizeligheidsklachten is effectief en staat in de NHG-richtlijn, maar wordt nog weinig ingezet. Promovendus Hà Ngo onderzocht hoe dat komt. “Vooral het gebrek aan kennis over oefentherapie bij huisartsen speelt een grote rol.”

Wat betekent medicamen­teuze afbreking voor een volgende zwanger­schap?

Het medicamenteus beëindigen van een zwangerschap in het tweede trimester geeft geen verhoogd risico op vroeggeboorte bij de volgende zwangerschap. “Het is wel verstandig om enkele maanden te wachten”, adviseert onderzoeker Ian Koorn.

‘Benader beademing tijdens operatie patiënt-specifieker’

Een vaste PEEP-instelling tijdens operaties is niet voor elke patiënt optimaal. Laura Buiteman pleit voor meer patiënt-specifieke beademing. “Je kunt tijdens een operatie vaststellen wat de PEEP doet met de compliantie van de long.”

Faagtherapie: bacteriën bestrijden met virussen

Kan faagtherapie een alternatief worden voor antibiotica bij recidiverende urineweginfecties? Marjolein Hensgens onderzoekt of deze behandeling (kosten)effectief en veilig is. “Bij positieve resultaten zal dit worden opgenomen in het pakket van verzekerde zorg.”

Behandeling van HCV-infectie in de verslavingszorg

Veel patiënten in de verslavingszorg met hepatitis C blijven onopgemerkt en onbehandeld. Volgens Daan Von den Hoff kan een gedecentraliseerd zorgpad screening en behandeling dichter bij deze doelgroep kan brengen. “We kúnnen HCV uitroeien in deze populatie.”

Nog een wereld te winnen bij medicatiegebruik na bariatrische chirurgie

Na bariatrische chirurgie kan de werking van veel geneesmiddelen veranderen. Cedric Lau vertelt wat hierover inmiddels bekend is en welke kennishiaten er nog zijn. “Cruciaal is dat zorgverleners de contra-indicatie ‘bariatrische chirurgie’ goed vastleggen.”

Nieuwe ablatie­technieken: sneller, veiliger en minstens even effectief

Nieuwe ablatietechnieken bij boezemfibrilleren maken de behandeling sneller en mogelijk veiliger. Jeroen van der Heijden: “We kunnen op één dag bijna dubbel zoveel patiënten behandelen.”

Colchicine: van jicht via hart- en vaatziekten naar artrose

Tussen pijnstilling en een gewrichtsvervangende operatie is er weinig effectieve behandeling voor artrose. Michelle Heijman onderzocht of het bestaande anti-jichtmiddel colchicine die kloof kan verkleinen.

ICOUGH-protocol vermindert kans op long­­ontsteking na operatie

Een eenvoudig zorgprotocol kan de kans op longontsteking na een heupoperatie bij ouderen duidelijk verminderen. Henk Jan Schuijt laat zien dat het ICOUGH-protocol met praktische maatregelen de kans op deze complicatie flink verlaagt. “Dit is relatief eenvoudig te implementeren.”