DOQ

UMC Utrecht

De kracht van verhalen

Om patiënten te begrijpen is meer nodig dan goede medische vaardigheden. “Narratieve geneeskunde, het gebruik van kunst, van verhalen vertellen, kan daarbij helpen,” denkt Megan Milota, docent Narratieve geneeskunde.

Nieuwe theorie over het nut van gapen

Gapen is van alle tijden en toch is er geen goed begrip over het waarom van de gaap. Een nieuwe Nederlandse hypothese stelt dat gapen de spieren rondom de luchtwegen herpositioneert en zo de zuurstofvoorziening op lange termijn garandeert. Deze hypothese krijgt wel de nodige weerstand.

ACT voor zorgprofs: vergroot je psychologische flexibiliteit

Acceptance and Commitment Therapy kan nuttig zijn voor zorgprofessionals. In de spreekkamer én bij de begeleiding van jonge collega’s. “ACT maakt psychologisch flexibeler, je kunt meer leven vanuit je waarden”, aldus neuro-chirurg en ACT-trainer Peter Willems.

1e onderzoek wereldwijd naar cochleair implantaat bij tinnitus

Kelly Assouly, promovenda bij de afdeling KNO van UMC Utrecht, denkt op basis van observationeel onderzoek dat een cochleair implantaat verlichting kan bieden aan mensen met ernstige tinnitus als primaire klacht.

Hoe verminder je onjuist medicatie­gebruik bij ouderen?

“10 tot 30% van de ziekenhuisopnames bij ouderen in Nederland hangt samen met geneesmiddelengebruik; de helft daarvan is potentieel vermijdbaar”, zegt ziekenhuisapotheker Bastiaan Sallevelt. Wat is nodig om te voorkomen dat ouderen opnieuw in het ziekenhuis komen door onjuist medicatiegebruik?

Zeldzame reumatische ziekten verdienen meer aandacht

Ruim 12.000 mensen in Nederland hebben een zeldzame reumatische ziekte. “Zij hebben vaak te maken met diagnostische vertraging en een beperkt aantal medicijnen geregistreerd voor de behandeling van hun aandoening.” Hoogleraar reumatologie Jaap van Laar vertelt hoe Stichting ARCH en consortium DRIMID dit willen veranderen.


IMPACT: minder dure en belastende behandeling kraakbeen knie

Kraakbeen in de knie herstellen tegen lagere kosten en minder belasting van de patiënt. Het UMC Utrecht ontwikkelde een nieuwe behandeling. Orthopedisch chirurg Roel Custers vertelt er meer over.

Epi­lepsie­chirur­gie: laatste redmiddel of waarde­volle extra optie?

“De kunst wordt het destilleren van een elektrografische handtekening voor epilepsie”, denkt Maeike Zijlmans. Zij is neuroloog en hoogleraar Geavanceerde Neurofysiologie bij Epilepsiechirurgie, UMC Utrecht.

‘Sport en beweging als onderdeel van het recepten­blokje’

“Kan sport of beweging voor deze patiënt van belang zijn? Die vraag zou bij iedere arts net zo’n automatisme moeten zijn als: welke diagnostiek zet ik in en welke medische interventie is geschikt?” Dat zegt Fred Hartgens, hoogleraar klinische sportgeneeskunde UMC Utrecht.

Hulp van computermodel bij afbouw reumamedicatie

Hoe kunnen patiënten met RA met behulp van kunstmatige intelligentie stapsgewijs hun medicatie afbouwen op geleide van de ziekteactiviteit, zodat opvlammingen zoveel mogelijk worden voorkomen? Arts-onderzoeker Sina Fadaei en epidemioloog dr. Paco Welsing van de afdeling reumatologie van het UMC Utrecht onderzoeken het.

Veel nieuwe data en inzichten over borstkanker tijdens zwangerschap

Zwangere vrouwen hebben vaker HER2-positieve of triple-negatieve borstkanker, met een slechtere prognose. “We dachten dat de toegenomen hormonenstroom tijdens de zwangerschap waarschijnlijk de oorzaak van de borstkanker zou zijn, maar kennelijk is dat niet zo”, zegt medisch oncoloog Britt Suelmann.

‘Ook buiten het ziekenhuis kun je als arts van waarde zijn’

Voormalig internist-infectioloog Joop Arends is medeoprichter en -eigenaar van stichting Happi App. “Nu ik fulltime zorgondernemer ben is mijn kwaliteit van leven beter geworden.”

Zes-favoriete-woordenmodel biedt brede blik op kinderen met een beperking

Een arts die écht onderkent hoe het leven met een beperking is, kijkt verder dan naar het medisch probleem alleen. Dat stelt hoogleraar en hoofd kinderrevalidatiegeneeskunde Jan Willem Gorter van het UMC Utrecht. Zijn zes-favoriete-woordenmodel draagt daar inmiddels wereldwijd aan bij.

‘Wiskundig model kan bij epilepsiepatiënten succeskans van chirurgie vergroten’

“Je kunt tijdens een operatie een matje met elektroden op de hersenschors leggen, die je stimuleert. Die data kan je in het model stoppen om de computer te laten bepalen wat de meest effectieve manier is om de epilepsie te stoppen. Daarmee kun je gericht tegen de neurochirurg zeggen: je moet ook deze plekken weghalen, of deze juist niet”, vertelt neuroloog dr. Frans Leijten.

Samen beslissen met de patiënt leidt tot betere zorg

Zorgverleners overschatten de mate waarin zij samen met de patiënt beslissen. En minstens een kwart van de patiënten vindt samen beslissen met de arts lastig. Naar aanleiding van de campagne Samen Beslissen vertellen 3 artsen hoe het beslisproces anders en beter kan.

Hartritmestoornissen beter voorspellen met rekentool

Hoe hoog is het risico dat patiënten met aritmogene cardiomyopathie binnen 1 – 5 jaar een hartritmestoornis ontwikkelen? Dit is te voorspellen met de ARVC Risk Calculator, ontwikkeld door cardioloog i.o. dr. Anneline te Riele. “Dit draagt dat bij aan de juiste zorg voor de juiste patiënt.”

Prof. dr. Van Laar: ‘Stamceltransplantatie was haar enige kans op langere overleving’

Stamceltransplantatie bij patiënten met sclerodermie kan in een relatief vroeg stadium succesvol zijn, constateerde reumatoloog prof. dr. Jaap van Laar. Het leidde tot Europees onderzoek naar de effecten van ‘vroege’ stamceltransplantatie.

Kwetsbaarheidskaart voorspelt cognitieve klachten na herseninfarct

Onderzoekers van het UMC Utrecht hebben een kwetsbaarheidskaart van de hersenen opgesteld. Daarmee kunnen neurologen zien in hoeverre een herseninfarct gepaard gaat met een risico op cognitieve klachten.

Aios Algra: ‘Herseninfarcten treden niet vaak op bij coronapatiënten’

Twee aios neurologie startten in hun vrije tijd, tijdens de eerste lockdown, met onderzoek naar berichten over relatief jonge mensen die als gevolg van een COVID-19-infectie relatief vaak zouden sterven aan een herseninfarct. Want was dat wel echt het geval?

Meer inzicht in schizofrenie dankzij syndroom als genetisch model

Patiënten met het 22q11.2-deletie-syndroom hebben een verhoogde kans op schizofrenie. Kennis over de vroege fase van schizofrenie is een welkome aanvulling voor dit ziektebeeld.

Dr. Bekker: ‘Heruitgifte ongebruikte oncolytica kan jaarlijks miljoenen besparen’

Medicatieverspilling tegengaan, dat is wat onderzoeker dr. Charlotte Bekker beoogt. Ze bekijkt de mogelijkheden van heruitgifte van ongebruikte medicatie en het voor een kortere periode meegeven. Wet- en regelgeving vormen hierbij nog een struikelblok.

Postdoc Raoof: ‘M1-macrofagen onderhouden de pijn, terwijl bij M2-macrofagen de pijn weer weggaat’

Macrofagen, een type immuuncel, spelen een rol bij het ontstaan van chronische pijn bij artrose. Deze immuuncellen bieden ingang voor toekomstige behandeling van chronische pijn. Zo blijkt uit recent onderzoek.

Onderzoekers ontdekken genetische markers voor risico aneurysma

Onderzoekers van het UMC Utrecht hebben een set van genetische markers ontdekt, waarmee ze het risico op een aneurysma en subarachnoïdale bloedingen in kaart kunnen brengen.





‘Longartsen zien de gevolgen van klimaat­verandering steeds vaker op de poli’

Longarts Hanna Kuiper vertelt over de gevolgen van klimaatverandering en luchtvervuiling die ze steeds vaker op de poli ziet. “Misschien moeten we ons als artsen wat politieker opstellen. Wij zien de gevolgen dagelijks en mogen ons daar vaker over uitspreken.”

‘Evalueer regelmatig welke medicatie nog nodig is’

Gerichte medicatiebeoordelingen helpen om onnodig medicatiegebruik bij 75-plussers terug te dringen. Apotheker-onderzoeker Gert Baas onderzocht wat daarbij de rol is van apotheker, huisarts en patiënt. “Stoppen is vaak lastiger dan starten van medicatie.”

Drie nieuwe risicomodellen voor hartfalen

Drie nieuwe ESC-risicomodellen voorspellen het risico op hartfalen bij verschillende patiëntengroepen. SCORE2-HF, SMART2-HF en LIFE-Preserved kunnen bijdragen aan vroegere risicostratificatie en gerichtere preventie.

Vrouwen met RA sneller zwanger met treat-to-targetstrategie

Vrouwen met reumatoïde artritis doen er vaak langer over om zwanger te worden. Promovendus Lydia Quaak onderzocht of een op de zwangerschap afgestemde treat-to-targetstrategie die tijd kan verkorten.

Cochleair implantaat deels op afstand af te stellen

Het afstellen van een cochleair implantaat kan deels vanuit huis, zonder bezoek aan het ziekenhuis. Audiologen Nienke Homans en Jantien Vroegop onderzochten hoe deze ‘remote fitting’ in de praktijk werkt en voor welke afspraken dit een alternatief kan zijn.

Lagere dosis van biological volstaat vaak bij stabiele psoriasis

Bij stabiele psoriasis is de standaarddosis van een biological mogelijk niet altijd nodig. Juul van den Reek en Charlotte van Riel onderzochten of minder vaak injecteren mogelijk is met behoud van effectiviteit. “Het bespaart de patiënt prikken en de maatschappij geld.”

Antistolling bij ECMO kan een tandje minder

Olivier van Minnen onderzocht of minder intensieve antistolling tijdens ECMO mogelijk is zonder het risico op ernstige complicaties te vergroten. “De intensiteit van antistolling tijdens ECMO is gebaseerd op traditie en beperkte evidence.”

Astma-aanvallen bij kinderen voorspellen met thuis­monitoring en AI

Kun je astma-aanvallen bij kinderen voorspellen voordat ze optreden? Technisch geneeskundigen Mattiènne van der Kamp en Tamara Arendshorst-Ruuls onderzoeken hoe thuismetingen, omgevingsdata en AI kunnen helpen om de astmazorg persoonlijker en proactiever te maken.

Complementaire zorg bij kinderen: meten is weten

Veel ouders van kinderen met gastro-intestinale symptomen gaan op zoek naar complementaire behandelmethoden. Michelle Bloem ontdekte een trend: zowel gezinnen als artsen hebben behoefte aan meer onderzoek naar de effectiviteit en veiligheid van deze behandelingen.