DOQ

Zorginnovatie

Digitale inhalator kan therapietrouw en astma­controle verbeteren

Een digitale inhalator kan de therapietrouw en astmacontrole verbeteren bij patiënten met licht astma, vertelt Niels Chavannes op basis van de ACCEPTANCE-studie. “Ik kijk uit naar het moment dat we de uitgebreidere sensormogelijkheden kunnen benutten.”

AI voorspelt nauwkeurig wie na hartinfarct opnieuw getroffen wordt

Te complex voor het menselijk oog, maar een fluitje van een cent voor AI. Onderzoekers ontwikkelden een algoritme dat snel en nauwkeurig de recidiefkans na een hartinfarct voorspelt. Dit geeft handvatten voor gerichtere behandeling en leefstijlaanpassing.

Meer stem, minder eenzaamheid door spraakcomputer op IC

Hoe kun je IC-patiënten die beademd worden tóch een stem geven? In Rijnstate werken Lotte Kromhout en Peter Petersen met een spraakcomputer. “Een spraakcomputer geeft patiënten meer regie. En meer regie kan bijdragen aan beter herstel.

Blaaskankermodel uit urine biedt perspectief op persona­lized care

Urinoïden maken functionele tumormodellen mogelijk zonder invasieve ingreep, vertelt uroloog Richard Meijer van het UMC Utrecht. “De eigenschappen van urinoïden komen sterk overeen met de originele tumor.”

Revolutie in zorg: smartwatch als medisch hulpmiddel

Cardioloog Ivo van der Bilt onderzoekt hoe wearables en AI kunnen helpen bij vroege signalering van hartproblemen en andere ziektes. Zijn missie: wearables naar de spreekkamer brengen. “We doen niets met die waardes. Zonde!”

AI-huidkankerapps: hulpmiddel of extra werkdruk?

Tobias Sangers onderzocht AI-apps die huidkanker opsporen. “Wordt huidkanker, met name melanoom, daadwerkelijk vaker en in een eerder stadium herkend bij gebruik van een app en, zo ja, tegen welke kosten?”


Vind meertalige zorgverleners via ikspreekmeerdan.nl

Als anios in een huisartsenpraktijk in Amsterdam merkte Daan Frehe dat taal voor veel patiënten een barrière vormt voor het krijgen van goede zorg. “Via ikspreekmeerdan.nl kan nu een zorgverlener met een gedeelde taal en cultuur gevonden worden. Dat is enorm waardevol.”

Onlinetool voor astmaconsult biedt structuur en zorgadvies op maat

Met de AsthmaOptimiser krijgen praktijkondersteuners direct behandeladvies én de mogelijkheid om astmapatiënten makkelijk te verwijzen, aldus Janwillem Kocks. “Maar er werd niet meteen doorverwezen; praktijkondersteuners gingen eerst zelf met de adviezen aan de slag.”

Nieuwe behandeling voor kleine tumoren diep in de longen

Hans Daniels voerde als eerste in Nederland een bronchoscopische microgolfablatie uit bij een longtumor. De ingreep is minder belastend voor de patiënt dan chirurgie en is voor de behandelaar een fluitje van een cent. “Microgolven doen het zware werk.”

‘Zorg dat de digitale weg niet de enige ingang naar de maatschap­pij wordt’

Steeds vaker gaat zorg via de digitale weg. Nicole Goedhart onderzoekt de toegankelijkheid van de (online) samenleving en geeft tips hoe de zorgverlener de zorg toegankelijk voor iedereen houdt. “Een afstand tot de online wereld kan gezondheidsverschillen vergroten.”

Betere triage bij spier- en gewrichts­klachten via verwijsbrief huisarts

Machinelearning maakt betere triage van mensen met spier- en gewrichtsklachten mogelijk via verwijsbrieven van huisartsen, vertellen Tjardo Maarseveen en Rachel Knevel. “We hopen hiermee sneller te weten: waar en met welke hulp zijn deze mensen het beste af?”

Minder administratie, beter contact

AI kan artsen ondersteunen door administratieve lasten te verlichten, ziet Juliën Rezek. Transcriptietools maken automatisch verslagen, waardoor artsen meer tijd hebben voor patiënten. “Hierdoor kunnen artsen dieper ingaan op klachten, wat resulteert in betere zorg.”

Huidscan bespaart pijn, tijd en kosten bij basaalcelcarcinoom

Een OCT-huidscanner kan bij twee derde van de basaalcelcarcinomen een biopt vervangen, vertelt Klara Mosterd. De scanner is sneller, patiëntvriendelijker en kosteneffectief. “Doordat er minder biopten nodig zijn, levert de aanschaf uiteindelijk een flinke besparing op.”

Thuistest longfunctie levert betere zorg op

Wekelijkse thuismetingen van de longfunctie helpen om bij systemische sclerose sneller achteruitgang te signaleren, aldus Madelon Vonk. “Dit is een prachtige mogelijkheid om te zorgen dat we de zorg meer kunnen personaliseren en patiënten meer regie kunnen laten nemen.”

‘Door het te voeden wordt ons AI-model steeds slimmer’

Aron Bakker traint AI om tijdens operaties de plasbuislengte te meten en aan te geven waar de plasbuis het beste doorgeknipt kan worden. Dit kan de kans op incontinentie bij prostaatkankerpatiënten verminderen. “We willen het de chirurg zo gemakkelijk mogelijk maken.”

‘Zorg dat je digitaal geletterd blijft’

Maartje Schermer deelt enkele ethische vraagstukken die spelen bij technologische ontwikkelingen in de zorg, zoals AI. “Wees er niet bang voor, probeer het uit, en vooral: blijf je er vragen bij stellen. Want één ding is zeker: dit gaat niet meer weg.”

Geneeskunde­­student­en krijgen bijsluiter bij AI

Eerstejaars studenten geneeskunde in Leiden krijgen les in de betekenis van AI en medische
technologie. Marcel Haas probeert de studenten te laten nadenken over hun rol als arts in de
toekomst. “Hoe kunnen artsen technologie inzetten in het contact met patiënten?”

Op zoek naar de oorzaak van diastolisch hartfalen

Jerremy Weerts toonde een verband aan tussen beschadiging van de kleine bloedvaten en diastolisch hartfalen. Hij ontwikkelde daarnaast een webtool om deze lastige diagnose te stellen. “In twee derde van de gevallen hielp de webtool de juiste diagnose te stellen.”

De toekomst van robots in de chirurgie

Chirurgische robots gaan de zorg waarschijnlijk ingrijpend veranderen. Maar we moeten zorgen dat die ontwikkeling echt meerwaarde heeft voor de zorg, stelt Maroeska Rovers. “Robots maken de zorg pas goedkoper als die iets anders vervangen, bijvoorbeeld OK-personeel.”

Doen zoals de natuur doet: de nieuwe generatie kunstharten

De nieuwe generatie kunstharten is zacht, beweeglijk, organisch en vriendelijk voor bloedsomloop. Annemijn Vis vertelt over de voordelen en de laatste ontwikkelingen. “We verwachten minder schade aan de bloedcellen. Dat zou een geweldige stap vooruit zijn.”

Bevolkings­onderzoek prostaat­kanker zeer wenselijk. Maar hoe?

De balans tussen voor- en nadelen van prostaatkankerscreening verschuift geleidelijk op ten gunste van de voordelen, stelt Monique Roobol. Dit dankzij de hulp van ‘active surveillance’. “Het model voorspelt hoe groot het interval kan zijn tot een volgende controle.”

Wil je in de toekomst een goede apo­theker zijn? Verdiep je dan in AI

Digitale toepassingen gaan in de toekomst een groot onderdeel zijn van de werkzaamheden in de apotheek, verwacht Claudia Rijcken. Apothekers moeten zich hierop oriënteren. “Apothekers die zich niet verdiepen in AI, zullen uiteindelijk minder goede apothekers zijn.”

We weten het nu zeker: koeling bij dotteren werkt niet

Mohamed El Farissi onderzocht, met behulp van een nieuwe techniek voor lokale koeling, of koeling bij dotteren nou écht werkt of niet. Nee, was het antwoord. “We hadden graag een andere uitkomst gezien.” De infusietechniek heeft mogelijk nog wel andere toepassingen.





‘Liquid biopsy’ in BAL-vloeistof kan moleculaire diagnostiek bij NSCLC verbeteren

‘Liquid biopsy’ in vloeistof die is verkregen via proximale broncho-alveolaire lavage kan de moleculaire diagnostiek bij niet-kleincellige longkanker verbeteren. “Het is een extra tool in je gereedschapskist”, vertelt Frank Borm.

Draadloze pacemaker inbrengen via de hals: sneller, veiliger en minder pijnlijk

Een draadloze pacemaker via de hals inbrengen, zorgt voor minder complicaties en meer comfort voor patiënten, aldus Shmaila Saleem-Talib. Steeds meer cardiologen nemen deze aanpak over. “Patiënten hoeven niet op bed te blijven liggen en gaan dezelfde dag nog naar huis.”

VEXAS: je ziet het pas als je het doorhebt

VEXAS-syndroom is een recent beschreven auto-inflammatoir syndroom dat vooral voorkomt bij oudere mannen. Joost Meijer heeft zich verdiept in deze zeldzame aandoening. “Belangrijk is dat de zorgverlener opmerkt dat er sprake is van een combinatie van symptomen.”

Organoïden voorspellen kans dat chemotherapie aanslaat

Organoïden uit tumorstamcellen kunnen voorspellen of chemotherapie werkt bij uitgezaaide darmkanker, vertelt Lidwien Smabers. “Met het voorspellen van therapierespons kunnen we onnodige blootstelling aan toxische behandelingen voorkomen en patiëntuitkomsten verbeteren.”

Laboratoriumtest kan vermoeden foetaal alcohol­syndroom bevestigen

Onderzoekers hebben een laboratoriumtest ontwikkeld om het foetaal alcoholsyndroom (FAS) beter te herkennen. De test ondersteunt artsen bij een vaak lastige diagnose. “Zo krijgen kinderen sneller de juiste diagnose en hulp”, aldus onderzoeksleider Peter Henneman.

Meer inzicht in risicofactoren voor ernstig beloop van invasieve GAS-infectie bij kinderen

Invasieve GAS-infecties bij kinderen namen na de coronapandemie toe en verliepen ernstiger, aldus Evelien van Kempen en collega’s. Het is belangrijk alert te zijn op bepaalde risicofactoren om kinderen met een verhoogd risico op een gecompliceerd beloop tijdig te herkennen.

Endo­scopische gastro-enterostomie beste optie bij stenose van maaguitgang

Bij patiënten met een maligne stenose van de maaguitgang is endoscopische echogeleide gastro-enterostomie superieur aan chirurgische gastro-enterostomie. Dat blijkt uit de Nederlandse ENDURO-studie. Onderzoeker en MDL-arts Frank Vleggaar verwacht dat EUS-GE de nieuwe standaard wordt.

‘Aap, Noot, Nier’: urologie voor laaggeletterden

Om informatie over urologische behandelingen beter uit te leggen aan laaggeletterden bedacht uroloog Michael van Balken tien jaar geleden de Aap, Noot, Nier-folders. Nu werkt hij aan vergelijkbare methodes die deze mensen helpen gegevens over hun aandoening correct te verzamelen.

Metabolomics: de sleutel tot snelle diagnose van CZS-infecties?

Metabolieten in hersenvocht hebben een opvallend hoge diagnostische waarde voor CZS-infecties, zo vertelt neuroloog Matthijs Brouwer. Metabolomics lijkt veelbelovend als nieuwe biomarker voor snelle diagnostiek.