DOQ

Zorginnovatie

Onderwijs, onderzoek en zorgpraktijk bundelen de krachten

Hoe breng je innovatie écht op de werkvloer? Harmieke van Os-Medendorp en Marcelle Rittershaus-Kuijpers laten zien hoe leer- en innovatienetwerken studenten en zorgprofessionals samen laten werken aan praktische verbeteringen in de zorg.

Nieuwe behandeling voor essentiële tremor nu ook in Nederland

Een nieuwe HIFU-behandeling kan het trillen bij essentiële tremor sterk verminderen, aldus Arthur Buijink. Dit biedt een selecte groep patiënten een alternatief wanneer medicatie of DBS niet mogelijk is. “Je ziet de tremor afnemen en als sneeuw voor de zon verdwijnen.”

Digitale inhalator kan therapietrouw en astma­controle verbeteren

Een digitale inhalator kan de therapietrouw en astmacontrole verbeteren bij patiënten met licht astma, vertelt Niels Chavannes op basis van de ACCEPTANCE-studie. “Ik kijk uit naar het moment dat we de uitgebreidere sensormogelijkheden kunnen benutten.”

AI voorspelt nauwkeurig wie na hartinfarct opnieuw getroffen wordt

Te complex voor het menselijk oog, maar een fluitje van een cent voor AI. Onderzoekers ontwikkelden een algoritme dat snel en nauwkeurig de recidiefkans na een hartinfarct voorspelt. Dit geeft handvatten voor gerichtere behandeling en leefstijlaanpassing.

Meer stem, minder eenzaamheid door spraakcomputer op IC

Hoe kun je IC-patiënten die beademd worden tóch een stem geven? In Rijnstate werken Lotte Kromhout en Peter Petersen met een spraakcomputer. “Een spraakcomputer geeft patiënten meer regie. En meer regie kan bijdragen aan beter herstel.

Blaaskankermodel uit urine biedt perspectief op persona­lized care

Urinoïden maken functionele tumormodellen mogelijk zonder invasieve ingreep, vertelt uroloog Richard Meijer van het UMC Utrecht. “De eigenschappen van urinoïden komen sterk overeen met de originele tumor.”


Revolutie in zorg: smartwatch als medisch hulpmiddel

Cardioloog Ivo van der Bilt onderzoekt hoe wearables en AI kunnen helpen bij vroege signalering van hartproblemen en andere ziektes. Zijn missie: wearables naar de spreekkamer brengen. “We doen niets met die waardes. Zonde!”

AI-huidkankerapps: hulpmiddel of extra werkdruk?

Tobias Sangers onderzocht AI-apps die huidkanker opsporen. “Wordt huidkanker, met name melanoom, daadwerkelijk vaker en in een eerder stadium herkend bij gebruik van een app en, zo ja, tegen welke kosten?”

Vind meertalige zorgverleners via ikspreekmeerdan.nl

Als anios in een huisartsenpraktijk in Amsterdam merkte Daan Frehe dat taal voor veel patiënten een barrière vormt voor het krijgen van goede zorg. “Via ikspreekmeerdan.nl kan nu een zorgverlener met een gedeelde taal en cultuur gevonden worden. Dat is enorm waardevol.”

Onlinetool voor astmaconsult biedt structuur en zorgadvies op maat

Met de AsthmaOptimiser krijgen praktijkondersteuners direct behandeladvies én de mogelijkheid om astmapatiënten makkelijk te verwijzen, aldus Janwillem Kocks. “Maar er werd niet meteen doorverwezen; praktijkondersteuners gingen eerst zelf met de adviezen aan de slag.”

Nieuwe behandeling voor kleine tumoren diep in de longen

Hans Daniels voerde als eerste in Nederland een bronchoscopische microgolfablatie uit bij een longtumor. De ingreep is minder belastend voor de patiënt dan chirurgie en is voor de behandelaar een fluitje van een cent. “Microgolven doen het zware werk.”

‘Zorg dat de digitale weg niet de enige ingang naar de maatschap­pij wordt’

Steeds vaker gaat zorg via de digitale weg. Nicole Goedhart onderzoekt de toegankelijkheid van de (online) samenleving en geeft tips hoe de zorgverlener de zorg toegankelijk voor iedereen houdt. “Een afstand tot de online wereld kan gezondheidsverschillen vergroten.”

Betere triage bij spier- en gewrichts­klachten via verwijsbrief huisarts

Machinelearning maakt betere triage van mensen met spier- en gewrichtsklachten mogelijk via verwijsbrieven van huisartsen, vertellen Tjardo Maarseveen en Rachel Knevel. “We hopen hiermee sneller te weten: waar en met welke hulp zijn deze mensen het beste af?”

Minder administratie, beter contact

AI kan artsen ondersteunen door administratieve lasten te verlichten, ziet Juliën Rezek. Transcriptietools maken automatisch verslagen, waardoor artsen meer tijd hebben voor patiënten. “Hierdoor kunnen artsen dieper ingaan op klachten, wat resulteert in betere zorg.”

Huidscan bespaart pijn, tijd en kosten bij basaalcelcarcinoom

Een OCT-huidscanner kan bij twee derde van de basaalcelcarcinomen een biopt vervangen, vertelt Klara Mosterd. De scanner is sneller, patiëntvriendelijker en kosteneffectief. “Doordat er minder biopten nodig zijn, levert de aanschaf uiteindelijk een flinke besparing op.”

Thuistest longfunctie levert betere zorg op

Wekelijkse thuismetingen van de longfunctie helpen om bij systemische sclerose sneller achteruitgang te signaleren, aldus Madelon Vonk. “Dit is een prachtige mogelijkheid om te zorgen dat we de zorg meer kunnen personaliseren en patiënten meer regie kunnen laten nemen.”

‘Door het te voeden wordt ons AI-model steeds slimmer’

Aron Bakker traint AI om tijdens operaties de plasbuislengte te meten en aan te geven waar de plasbuis het beste doorgeknipt kan worden. Dit kan de kans op incontinentie bij prostaatkankerpatiënten verminderen. “We willen het de chirurg zo gemakkelijk mogelijk maken.”

‘Zorg dat je digitaal geletterd blijft’

Maartje Schermer deelt enkele ethische vraagstukken die spelen bij technologische ontwikkelingen in de zorg, zoals AI. “Wees er niet bang voor, probeer het uit, en vooral: blijf je er vragen bij stellen. Want één ding is zeker: dit gaat niet meer weg.”

Geneeskunde­­student­en krijgen bijsluiter bij AI

Eerstejaars studenten geneeskunde in Leiden krijgen les in de betekenis van AI en medische
technologie. Marcel Haas probeert de studenten te laten nadenken over hun rol als arts in de
toekomst. “Hoe kunnen artsen technologie inzetten in het contact met patiënten?”

Op zoek naar de oorzaak van diastolisch hartfalen

Jerremy Weerts toonde een verband aan tussen beschadiging van de kleine bloedvaten en diastolisch hartfalen. Hij ontwikkelde daarnaast een webtool om deze lastige diagnose te stellen. “In twee derde van de gevallen hielp de webtool de juiste diagnose te stellen.”

De toekomst van robots in de chirurgie

Chirurgische robots gaan de zorg waarschijnlijk ingrijpend veranderen. Maar we moeten zorgen dat die ontwikkeling echt meerwaarde heeft voor de zorg, stelt Maroeska Rovers. “Robots maken de zorg pas goedkoper als die iets anders vervangen, bijvoorbeeld OK-personeel.”

Doen zoals de natuur doet: de nieuwe generatie kunstharten

De nieuwe generatie kunstharten is zacht, beweeglijk, organisch en vriendelijk voor bloedsomloop. Annemijn Vis vertelt over de voordelen en de laatste ontwikkelingen. “We verwachten minder schade aan de bloedcellen. Dat zou een geweldige stap vooruit zijn.”

Bevolkings­onderzoek prostaat­kanker zeer wenselijk. Maar hoe?

De balans tussen voor- en nadelen van prostaatkankerscreening verschuift geleidelijk op ten gunste van de voordelen, stelt Monique Roobol. Dit dankzij de hulp van ‘active surveillance’. “Het model voorspelt hoe groot het interval kan zijn tot een volgende controle.”





Effectieve oefentherapie bij duizeligheid blijft opvallend onderbenut

Oefentherapie bij duizeligheidsklachten is effectief en staat in de NHG-richtlijn, maar wordt nog weinig ingezet. Promovendus Hà Ngo onderzocht hoe dat komt. “Vooral het gebrek aan kennis over oefentherapie bij huisartsen speelt een grote rol.”

Wat betekent medicamen­teuze afbreking voor een volgende zwanger­schap?

Het medicamenteus beëindigen van een zwangerschap in het tweede trimester geeft geen verhoogd risico op vroeggeboorte bij de volgende zwangerschap. “Het is wel verstandig om enkele maanden te wachten”, adviseert onderzoeker Ian Koorn.

‘Benader beademing tijdens operatie patiënt-specifieker’

Een vaste PEEP-instelling tijdens operaties is niet voor elke patiënt optimaal. Laura Buiteman pleit voor meer patiënt-specifieke beademing. “Je kunt tijdens een operatie vaststellen wat de PEEP doet met de compliantie van de long.”

Faagtherapie: bacteriën bestrijden met virussen

Kan faagtherapie een alternatief worden voor antibiotica bij recidiverende urineweginfecties? Marjolein Hensgens onderzoekt of deze behandeling (kosten)effectief en veilig is. “Bij positieve resultaten zal dit worden opgenomen in het pakket van verzekerde zorg.”

Behandeling van HCV-infectie in de verslavingszorg

Veel patiënten in de verslavingszorg met hepatitis C blijven onopgemerkt en onbehandeld. Volgens Daan Von den Hoff kan een gedecentraliseerd zorgpad screening en behandeling dichter bij deze doelgroep kan brengen. “We kúnnen HCV uitroeien in deze populatie.”

Nog een wereld te winnen bij medicatiegebruik na bariatrische chirurgie

Na bariatrische chirurgie kan de werking van veel geneesmiddelen veranderen. Cedric Lau vertelt wat hierover inmiddels bekend is en welke kennishiaten er nog zijn. “Cruciaal is dat zorgverleners de contra-indicatie ‘bariatrische chirurgie’ goed vastleggen.”

Nieuwe ablatie­technieken: sneller, veiliger en minstens even effectief

Nieuwe ablatietechnieken bij boezemfibrilleren maken de behandeling sneller en mogelijk veiliger. Jeroen van der Heijden: “We kunnen op één dag bijna dubbel zoveel patiënten behandelen.”

Colchicine: van jicht via hart- en vaatziekten naar artrose

Tussen pijnstilling en een gewrichtsvervangende operatie is er weinig effectieve behandeling voor artrose. Michelle Heijman onderzocht of het bestaande anti-jichtmiddel colchicine die kloof kan verkleinen.

ICOUGH-protocol vermindert kans op long­­ontsteking na operatie

Een eenvoudig zorgprotocol kan de kans op longontsteking na een heupoperatie bij ouderen duidelijk verminderen. Henk Jan Schuijt laat zien dat het ICOUGH-protocol met praktische maatregelen de kans op deze complicatie flink verlaagt. “Dit is relatief eenvoudig te implementeren.”