‘Te veel welzijns­kwesties komen in het medisch domein’

De artsen Maatschappij + Gezondheid houden permanent een thermometer in de samenleving. Hun werkveld lijkt soms wat abstract, maar hun inspanningen verbeteren de volksgezondheid. Voorzitter Karine van ’t Land van KAMG heeft een waslijst aan onderwerpen waarvoor ze zich inzet.

Onder de Koepel Artsen Maatschappij + Gezondheid vallen acht wetenschappelijke verenigingen van artsen. KAMG is een beroepsvereniging, maar ook een lobbyclub die probeert invloed uit te oefenen om de volksgezondheid te verbeteren.  

Politiek

Toch nog wat meer uitleg. Wat zijn artsen Maatschappij + Gezondheid eigenlijk? “Ja, dat moet ik nog wekelijks uitleggen aan mensen die ik ontmoet”, zegt Karine van ’t Land lachend. “Het gaat onder meer om de jeugdartsen, de donorartsen en artsen die zich met infectieziekten bezighouden. Wat al die artsen bindt is dat ze bezig zijn met drie dingen: met preventie, met volksgezondheid en met grote groepen. En als koepel proberen we te lobbyen voor verbeteringen in de samenleving. En ja, het is soms nodig om op een zeepkist te gaan staan.”   

Van ’t Land kijkt als voorzitter bijvoorbeeld met argusogen naar sommige plannen van de politiek. “Neem dat voorstel van de langstudeerboete. Ik zou me er graag voor inzetten dat die niet doorgaat. We hebben zo’n enorme crisis met de mentale gezondheid van jongeren. De laatste GGD-monitor laat zien dat wel vijftig procent van de jongeren vaak stress heeft. De prestatiedruk lijkt daar een rol in te spelen, dan is zo’n boete echt onbegrijpelijk.”

“Ongelijkheid leidt niet alleen tot veel zorgkosten, maar ook tot veel verloren levensgeluk”

Ongelijkheid

Een traditioneel aandachtspunt voor de artsen Maatschappij + Gezondheid is de focus op kwetsbare mensen in de samenleving. De KAMG-voorzitter: “Ongelijkheid heeft zoveel impact. En er zijn vaak misverstanden, ook onder artsen. Neem ouders die hun kind niet laten vaccineren. We denken al snel aan grachtengordeltypes die matcha-thee drinken, maar een belangrijke groep die hun kind en zichzelf niet laat vaccineren vormen de mensen die in armoede leven. Ze hebben slechte toegang tot informatie, ze zijn snel overweldigd, ze kunnen het soms niet regelen om naar zo’n grote locatie te gaan. Hetzelfde geldt voor mentale gezondheid. We denken misschien snel aan burnouts bij hoogopgeleiden, maar onder laagopgeleiden komen mentale problemen drie keer meer voor.”

Het tij onder artsen is volgens Van ’t Land aan het keren. “De KNMG heeft gelukkig geweldig het voortouw genomen in een beweging naar gelijke gezondheid. Artsen in het ziekenhuis worden zich ook meer bewust van gezondheidsverschillen. Ongelijkheid leidt niet alleen tot veel zorgkosten, maar ook tot veel verloren levensgeluk.”

Abstract

Het succes van preventie en de verbetering van de volksgezondheid is soms moeilijk meetbaar. Van ’t Land geeft dat direct toe. “Ons werk is soms wat abstract. Wij kijken nu vooral naar de plannen in Den Haag en praten overal over wat die kunnen betekenen. Extra geld voor de zorg is op zich niet de oplossing, het gaat erom hoe je het verdeelt. Schrappen op subsidies heeft gevolgen.

Veel subsidies geven bijvoorbeeld ruimte voor ontmoeting. Zo krijg je warmte in de samenleving. Ik was pas bij een welzijnsproject in Schiedam, een naaiatelier waar vrouwen elkaar ontmoeten. Het was er gezellig, we hebben veel gelachten, en we deelden verhalen over moeilijkere zaken uit het leven. Oók dat gaat om gezondheid. En nee, je BMI gaat er niet van omlaag, maar welzijn heeft waarde. Te veel welzijnsvraagstukken komen nu in het medisch domein. Patiënten gaan met migraine of schouderklachten naar de huisarts, klachten die door stress kunnen zijn ontstaan.”

“Welzijn heeft waarde”

Arbeid

KAMG is behalve met lobbyen ook altijd bezig met zaken als professionalisering, met een opleidingsplan en het regelen van accreditatie bijvoorbeeld. De voorzitter merkt dat de achterban staat te trappelen om méér te doen binnen het zorgstelsel. “De jeugdartsen willen de huisartsen ontlasten, bijvoorbeeld door ook medicatie te mogen voorschrijven. De artsen infectiebestrijding zijn vaak betrokken bij het vaccineren van mensen met een immuunstoornis. De vertrouwensartsen willen zelf gemakkelijker diagnostiek kunnen aanvragen. De reacties zijn positief, maar we botsen tegen regels voor financiering aan.”
Voor de toekomst is er ook nog de wens voor meer samenwerking. Van ’t Land: “We willen samen met de bedrijfsartsen en verzekeringsartsen naar een soort federatie sociale geneeskunde. Arbeid is zo’n belangrijke determinant voor onze gezondheid. We kunnen elkaar dan versterken.”

Lees meer over: