Titanium neus­implan­taat kan langdurig ademhaling verbeteren

Een titanium plaatje in de neus kan een oplossing zijn voor ademhalingsproblemen vanwege een te smalle binnenzijde van de neus (het klepgebied). Het plaatje maakt de neus breder waardoor ademen beter gaat. Dat effect houdt jarenlang aan, blijkt uit recent onderzoek in het Radboudumc in Nijmegen. KNO-arts Niels van Heerbeek vertelt over de studie en de ingreep.

Het implantaat is in 2003 beschikbaar gekomen. Maar het is niet de eerste behandeloptie bij ademhalingsproblemen vanwege een te smal klepgebied in de neus, want er zijn veel verschillende oorzaken van een smal klepgebied. “Er is geen richtlijn voor behandeling van neusklepinsufficiëntie”, vertelt Van Heerbeek. “Wij adviseren deze patiënten om eerst enkele weken een neuspleister of een klemmetje in de neus te proberen. Die trekken de neus meer open. Als dat helpt, kunnen we het in overleg met de patiënt daarbij laten. Bijvoorbeeld als iemand vooral ’s nachts lastig ademt en een pleister of klemmetje prima vindt. En anders is het titanium implantaat een optie. Dat wordt operatief aangebracht.”

Weinig gepubliceerd

Deze ademhalingsproblematiek komt niet vaak voor. In het Radboudumc wordt de operatie twintig tot dertig keer per jaar gedaan en Van Heerbeek kent collega’s in een aantal andere ziekenhuizen die deze ingreep ook toepassen. “Maar het is zeker geen behandeling die in veel ziekenhuizen wordt gedaan. Er is daardoor nog weinig gepubliceerd over het effect van het neusplaatje.”

Van Heerbeek zelf begon zo’n zeven jaar geleden met de implantatietechniek. Van de behandelde patiënten werd met vragenlijsten bijgehouden hoeveel profijt zij hadden van de ingreep wat betreft kwaliteit van leven. Dat is in 2018 verwerkt tot een publicatie over de resultaten bij 32 patiënten¹. “Het bleek dat de overgrote meerderheid verbetering ervaarde met een implantaat”, aldus Van Heerbeek. “Maar niet bij iedereen had het evenveel effect. Een enkeling merkte zelfs helemaal geen verandering.”

“Het effect van het implantaat blijft over de jaren redelijk constant”

Vergelijking

Omdat het denkbaar is dat het effect van het implantaat met de tijd verandert, was Van Heerbeek benieuwd hoe het resultaat nu is bij deze patiënten. Dezelfde groep patiënten van destijds heeft daarom opnieuw een vragenlijst ontvangen over hun kwaliteit van leven wat betreft neusklachten. De resultaten van toen en nu zijn met elkaar vergeleken, waarbij ook de preoperatieve metingen zijn meegenomen.² Over het resultaat zegt Van Heerbeek: “Niet alle aangeschreven patiënten hebben opnieuw de vragenlijst ingevuld. Bij degenen die wel hebben gereageerd en destijds baat hadden bij het implantaat, zagen we een geringe afname van het positieve effect. Dat gebeurt vaak bij operaties: mensen zijn aanvankelijk blij met het resultaat, maar daarna raken ze eraan gewend of neemt het effect daadwerkelijk iets af. Maar er was nog steeds een flinke verbetering ten opzichte van de voormetingen van destijds. We kunnen dus concluderen dat het implantaatje een evident positief en langdurig effect kan hebben. Bij mensen die er geen baat bij hadden, was dat niet veranderd. Het effect van het implantaat blijft dus over de jaren redelijk constant.”

Openbuigen

Als het implantaat niet werkt, hoeft het niet te worden verwijderd. Het kan eventueel zelfs poliklinisch wat verder opengebogen worden om de neuspassage alsnog te verbeteren. Bij patiënten in het Radboudumc zijn tot nu toe geen problemen gezien wat betreft bijvoorbeeld infectie of afstoting van het implantaat, verklaart Van Heerbeek. “Het is in de afgelopen jaren slechts bij een enkeling verwijderd. Het implantaat maakt de neus iets breder, en niet iedereen vindt dat mooi. Vooraf bespreken we het esthetische aspect uitgebreid met patiënten.”

“We proberen nu vooraf al iets meer te selecteren”

Niet te voorspellen

Het implantaat werkt dus niet bij iedereen. Maar het effect is vooraf niet te voorspellen. Van Heerbeek zou daar graag verder onderzoek naar willen doen. “Het zou mooi zijn als we vooraf kunnen toetsen of een patiënt er baat bij zal hebben. Nu proberen we in de spreekkamer al het effect van het implantaat bij een patiënt na te bootsen. Bij mensen die zeggen dat ze er weinig van merken, zijn we iets voorzichtiger met het bespreken van de operatie. Zo proberen we nu vooraf al iets meer te selecteren.”

Vergoeding

De conclusie uit de studie is dat het implantaat ook op de lange termijn effectief blijft. Het kan dus een goede oplossing zijn voor mensen met een ademhalingsprobleem als gevolg van een te smal voorste deel van de neus. Helaas wordt de operatie niet vergoed. “Wij moeten vergoeding altijd vooraf aanvragen bij de zorgverzekeraar, maar zij wijzen het meestal af omdat het effect van de operatie niet is bewezen met een gerandomiseerde trial”, aldus Van Heerbeek. “Maar zo’n studie kun je niet doen bij een probleem wat niet vaak voorkomt. Ook onze studies zijn niet gerandomiseerd. Maar inmiddels is er zeker wel wetenschappelijke literatuur die aantoont dat het implantaat effect kan hebben.”

Referenties:

1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29911209/
2. Harthoorn FS, Ingels KJAO, Damen GWJA, et al. Long‑term effects of the titanium butterfly implant on quality of life: a prospective cohort study. Eur Arch Oto-Rhino-Laryngology, 2024;281:4213–4219.

Lees meer over: