TNF-α-blokkers afbouwen bij ‘treat-to-target’-strategie ook op lange termijn veilig en effectief

TNF-α-blokkers kunnen ook op de lange termijn veilig en effectief worden afgebouwd bij patiënten met arthritis psoriatica of axiale spondyloartritis die volgens de ‘treat-to-target’-strategie worden behandeld. Dit blijkt uit een vervolgonderzoek op de DRESS-PS-trial na 24 maanden follow-up, uitgevoerd door arts-onderzoeker Amy Peeters en collega-onderzoekers van de Sint Maartenskliniek.

Volgens Europese en Amerikaanse richtlijnen moeten patiënten met arthritis psoriatica of axiale spondyloartritis die een TNF-α-blokker krijgen, worden behandeld volgens de ‘treat-to-target’-strategie. Bij deze aanpak streeft de behandelaar in overleg met de patiënt naar een gezamenlijk behandeldoel, bijvoorbeeld stabiele remissie of langdurig een lage ziekteactiviteit. Om dit doel te bereiken, wordt de medicatie waar nodig aangepast op basis van systematische monitoring van de ziekteactiviteit.

Afbouwen

Hoewel de behandeling met TNF-α-blokkers bewezen veilig en effectief is bij patiënten met arthritis psoriatica of axiale spondyloartritis, kleven er enkele nadelen aan het gebruik van deze middelen. Denk aan een licht verhoogd risico op infecties, de noodzaak van zelfinjectie en de hoge kosten. Mogelijk kan het afbouwen van de medicatie (taperen) hierin een positieve rol spelen. Er zijn namelijk steeds meer aanwijzingen dat bij patiënten met reumatoïde artritis taperen (en het weer ophogen van de dosis in het geval van een opvlamming van de ziekte) vergelijkbare resultaten oplevert als het blijven gebruiken van de medicatie in dezelfde dosis. Inmiddels adviseert de Europese richtlijn dan ook om TNF-α-blokkers af te bouwen bij patiënten met reumatoïde artritis bij wie de ziekte langdurig in remissie is. Omdat er weinig bekend is over het afbouwen van TNF-α-blokkers bij patiënten met arthritis psoriatica of axiale spondyloartritis, is enkele jaren geleden de DRESS-PS-trial opgezet.

DRESS-PS

DRESS-PS was een ‘open-label’-non-inferioriteitsstudie, die tussen 9 januari 2019 en 16 juli 2020 is uitgevoerd op de afdeling Reumatologie van de Sint Maartenskliniek in Nijmegen en Woerden. Deelnemers waren 16 jaar of ouder en hadden arthritis psoriatica of axiale spondyloartritis die ten minste zes maanden lang stabiel was geweest. De onderzoekers randomiseerden 122 patiënten tussen behandeling met een TNF-α-blokker volgens de ‘treat-to-target’-strategie met taperen (interventiegroep) of zonder taperen (controlegroep). Hieruit bleek dat het stapsgewijs afbouwen van de medicatie en het weer ophogen van de dosis in het geval van een opvlamming niet inferieur is aan het voortzetten ervan in dezelfde dosis voor wat betreft het percentage patiënten met een lage ziekteactiviteit na 12 maanden follow-up.¹

Het afbouwen van een TNF-α-blokker niet onderdoet voor het continueren ervan in dezelfde dosis

Vervolgonderzoek

Na afronding van de DRESS-PS-trial kregen alle patiënten een uitnodiging om mee te doen aan een vervolgonderzoek, waarin zij nog eens 12 maanden werden gevolgd, maar ditmaal binnen de reguliere zorg.² Hierin had ook de controlegroep uit de originele trial de mogelijkheid om – indien gewenst – de medicatie af te bouwen. Van de 122 patiënten uit de DRESS-PS-trial namen er 114 deel aan het vervolgonderzoek: 79 uit de oorspronkelijke interventiegroep en 35 uit de oorspronkelijke controlegroep. Deelnemers hadden een gemiddelde leeftijd van 50 jaar en 61% van hen was man. Na 24 maanden had 67% van de patiënten in de interventiegroep een lage ziekteactiviteit, tegenover 72% van de patiënten in de controlegroep.

Na imputatie van ontbrekende gegevens viel het gecorrigeerde verschil van 2% binnen de vooraf gedefinieerde non-inferioriteitsmarge, wat betekent dat het afbouwen van een TNF-α-blokker niet onderdoet voor het continueren ervan in dezelfde dosis. Tijdens de volledige follow-upperiode van 24 maanden traden één of meer ongewenste voorvallen op bij 99% van de patiënten in de interventiegroep en bij 89% van de patiënten in de controlegroep, maar dit verschil was niet statistisch significant. Ook vonden de onderzoekers geen verschil in enkele specifieke bijwerkingen, waaronder infecties en reacties rond de injectieplaats.

Het is onduidelijk wat de optimale afbouwstrategie is binnen de reguliere zorg

Optimale afbouwstrategie

De onderzoekers concluderen dat taperen tot 24 maanden veilig en effectief is bij patiënten met arthritis psoriatica of axiale spondyloartritis die worden behandeld met een TNF-α-blokker volgens de ‘treat-to-target’-strategie. In het vervolgonderzoek was de dosisverlaging die in de loop van de tijd werd bereikt echter lager dan in de oorspronkelijke trial. Het is dus onduidelijk wat de optimale afbouwstrategie is binnen de reguliere zorg. Toekomstig onderzoek moet zich richten op deze en andere uitdagingen rond de implementatie van afbouwstrategieën in de klinische praktijk, zo besluiten de onderzoekers.

Referenties:

1. Michielsens CA, et al. Treat-to-target dose reduction and withdrawal strategy of TNF inhibitors in psoriatic arthritis and axial spondyloarthritis: a randomised controlled non-inferiority trial. Ann Rheum Dis. 2022;81:1392-9.
2. Peeters ACD, et al. Effectiveness of treat-to-target tapering of TNF inhibitors for psoriatic arthritis and axial spondyloarthritis in the Netherlands: 24-month follow-up of the DRESS-PS trial. Lancet Rheumatol. 2025;7:e642-51.

Lees meer over: