Toedienen van te veel vocht na ernstig hersenletsel blijkt schadelijk

mm
Koen Scheerders
Redactioneel,
22 september 2021

Het toedienen van te veel vocht bij patiënten die op de intensive care liggen na een traumatisch hersenletsel is schadelijker dan gedacht. Dat blijkt uit onderzoek van wetenschappers van het Erasmus MC. De resultaten werden onlangs gepubliceerd in The Lancet Neurology. De auteurs pleiten voor een neutrale vloeistofbalans voor de gunstigste behandeluitkomsten.

Toedienen van extra vocht is essentieel bij patiënten die op de intensive care liggen met traumatisch hersenletsel; het kan de bloeddoorstroming van de hersenen optimaliseren, met gunstige behandeluitkomsten tot gevolg. Sommige patiënten krijgen echter dagelijks tot wel vijf liter vocht toegediend, deels via in een vloeistof opgeloste geneesmiddelen.

Behandeluitkomst

Het adagium is echter dat te veel vocht niet of minder schadelijk is dan te weinig vocht. De auteurs, onder leiding van Eveline Wiegers, deden een prospectief multicenter-onderzoek naar deze stelling. Daarvoor kwantificeerden zij de hoeveelheid toegediend vocht en de effecten hiervan op de behandeluitkomst.

Vloeistofbalans en inname

De onderzoekers gebruikten hiervoor patiëntinformatie uit twee observationele cohorten: het Europese CENTER-TBI-cohort en het Australische OzENTER-TBI-cohort. 2125 patiënten, afkomstig uit 55 ziekenhuizen in 18 landen werden geselecteerd. Allen hadden traumatisch hersenletsel waarvoor opname op de intensive care en een CT-scan van het hoofd nodig waren. Op basis van behandelkarakteristieken en dagelijkse vloeistofinname berekenden de onderzoekers vervolgens de gemiddelde vloeistofbalans per patiënt per dag op de intensive care. Na berekening van de gemiddelde dagelijkse vloeistofbalans vergeleken de onderzoekers deze waarden met de mortaliteit en de functionele behandeluitkomst na zes maanden per patiënt.

Hogere mortaliteit

De mediane dagelijkse vloeistofinname varieerde van 1,48 L (IQR 1,12 tot 2,09) tot 4,23 L (3,78 tot 4,94). De mediane gemiddelde dagelijkse vloeistofbalans varieerde van -0,85 L (-1,51 tot -0,49) tot 1,13 L (0,99 tot 1,37). Een gemiddeld positieve dagelijkse vloeistofbalans was geassocieerd met een hogere mortaliteit op de intensive care en slechtere klinische uitkomsten. Ook een hogere gemiddelde dagelijkse vloeistofinname was geassocieerd met een hogere mortaliteit op de intensive care en slechtere functionele behandeluitkomsten.

Neutrale vloeistofbalans

De onderzoekers concluderen dat bij patiënten met traumatisch hersenletsel een significante variatie bestaat in de vloeistoftoediening en -balans. Hoe positiever de vloeistofbalans uitslaat, des te slechter de uitkomsten zijn. De auteurs pleiten daarom voor het richten op een neutrale vloeistofbalans. Daarbij zijn de behandeluitkomsten het gunstigst.

,
Deel dit artikel