DOQ

Tripletherapie verbetert uitkomsten van patiënten met cystische fibrose

Tripletherapie resulteerde in grote verbeteringen van de longfunctie, respiratoire symptomen en body mass index (BMI) in een diverse patiëntenpopulatie met cystische fibrose (CF). In alle groepen nam ook de zweetchlorideconcentratie significant af, wat correleerde met een verbeterde procentuele voorspelde FEV1. Dit is gevonden in de totale studiepopulatie van PROMISE.

Sinds de ontdekking van het gen dat codeert voor een regulator van de transmembrane geleiding bij CF (CFTR-gen), wordt geprobeerd om het fundamentele cellulaire defect te corrigeren. Een belangrijke ontwikkeling is de komst van CFTR-modulatoren. Dat zijn small molecules. Deze corrigeren ofwel de verkeerde vouwing en verwerking van eiwitten. Ofwel ze verbeteren de ionstromen door het kanaal. Daardoor verbetert het het transport van anionen, zoals chloride en bicarbonaat.

CFTR-modulatoren

Door de kanaalfunctie gedeeltelijk te herstellen, verbeteren CFTR-modulatoren een reeks klinische uitkomsten. De effecten variëren echter afhankelijk van de onderliggende CFTR-mutaties, de gebruikte combinatie van geneesmiddelen en kenmerken van individuele patiënten.
Bij CF-patiënten met minstens één F508del-allel, dat voorkomt bij minstens 85% van de CF-patiënten, bleek tripletherapie van de ziektemodulatoren elexacaftor, tezacaftor plus ivacaftor zeer effectief te zijn. Deze tripletherapie biedt substantiële gezondheidsvoordelen en verbeterde transmembraangeleidingsregulatorfunctie en vormt dan ook een steunpilaar in de behandeling van deze CF-patiënten.

Post-approval studie

PROMISE is een prospectieve observationele post-approval studie die is bedoeld om inzicht te krijgen in de brede effecten van tripletherapie gedurende 30 maanden klinisch gebruik in een meer diverse Amerikaanse patiëntenpopulatie.
Er participeerden 487 CF-patiënten van ≥ 12 jaar oud (gemiddelde leeftijd op baseline: 25,1 jaar) met minstens één F508del-allel die voor de eerst keer met tripletherapie begonnen. Bij aanvang van deze studie gebruikt 44,1% een duale therapie van tezacaftor plus ivacaftor of lumacaftor plus ivacaftor en 6,7% gebruikte ivacaftor. Deze behandelingen passen respectievelijk bij het beleid voor patiënten met een F508del-homozygotie en G551D-allel.

Betere uitkomsten

De evaluaties vonden plaats voorafgaand aan het starten van de tripletherapie en na 1, 3 en 6 maanden. Na 6 maanden tripletherapie was de procentuele voorspelde FEV1 met 9,76 procentpunt verbeterd ten opzichte van baseline. De respiratoire domeinscore van de CF-vragenlijst was met 20,4 punt verbeterd en de zweetchlorideconcentratie daalde met 41,7 mmol/l. De BMI nam ook aanzienlijk toe.
De veranderingen waren groter bij degenen die in het verleden nog niet waren behandeld met deze CF-medicijnen. De verbeteringen zijn sowieso aanzienlijk in alle groepen, ook bij degenen die op baseline met ivacaftor werden behandeld.  

Conclusies en implicaties

PROMISE is bedoeld om de effecten van tripletherapie bij klinisch gebruik in de Verenigde Staten te bestuderen. De substantiële verbeteringen die optraden in een reeks klinische uitkomsten, waren in lijn met elkaar. De studie biedt volgens de onderzoekers een nieuwe maatstaf voor deze behandeling en onderstreept naar hun mening de verwachte positieve impact van tripletherapie op de behandeling van deze ziekte.

Referentie: Nichols DP, Paynter AC, Heltshe SL, et al. Clinical Effectiveness of Elexacaftor/Tezacaftor/Ivacaftor in People with Cystic Fibrosis: A Clinical Trial. Am J Respir Crit Care Med. 2022;205:529-539. ,

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Risico op bijwerkingen wisselt sterk per regio

De mate waarin patiënten volgens de richtlijnen medicatie voorgeschreven krijgen, varieert soms sterk per regio. Daardoor loopt ook het risico op bijwerkingen uiteen. Anke Lambooij bespreekt mogelijke verbeteringen. “Wees kritisch op valrisico-verhogende medicijnen.”

Casus: vrouw met paarsrode vingers en tenen

Een 37-jarige vrouw met systemische lupus erythematodes op basis van een aangeboren complementdeficiëntie heeft met name in de winter last van pijnlijke, paarsrode afwijkingen aan vingers en tenen. Wat is uw diagnose?

Huisartsen De Doktershoek zijn ook een beetje medisch specialist

Huisartsen van De Doktershoek verdiepen zich in medisch-specialistische zorg, waardoor minder verwijzingen naar het ziekenhuis nodig zijn. Huisarts Vincent Coenen vertelt hoe deze aanpak bijdraagt aan efficiëntere zorg. “En het draagt erg bij aan het werkplezier.”

‘Samenwerking tussen specialisten mag niet afhangen van individueel initiatief’

Longarts Idris Bahce pleit voor structurele samenwerking tussen specialisten, juist nu nieuwe behandelopties zich aandienen. “Het lastige is dat je samenwerking moeilijk kunt meten en monitoren.”

De cruciale aanwijzing zit soms in het bot

Hoeveel informatie blijft er na een moord in een lichaam bewaard? Arts-forensisch antropoloog Reza Gerretsen combineert medische kennis met fysische antropologie om te achterhalen wat er is gebeurd. “Ik haal het verhaal naar boven dat iemand zelf niet meer kan vertellen.”

Casus: vrouw met netvormige huidverkleuringen van de benen

Een 76-jarige vrouw bezoekt de dermatoloog vanwege sinds enkele maanden bestaande, netvormige huidverkleuringen aan de achterzijde van beide benen. De plekken jeuken niet en doen geen pijn. Wat is uw diagnose?

Inslikken van batterij kan levens­bedreigend zijn

Jaarlijks slikken bijna 40 jonge kinderen een batterij in, soms met levensbedreigende gevolgen. MDL-kinderarts Angelika Kindermann onderzocht de risico’s en pleit voor meer bewustwording en veiligere verpakkingen. “We schrokken van het hoge percentage complicaties.”

Zo schrijf je medische informatie waar je patiënt iets aan heeft

Een patiëntenfolder kan medisch correct zijn en toch zijn doel missen, ziet arts Stan Geurts van De Hulpdokter. Begrijpelijk schrijven begint daarom met een inhoudelijke keuze: wat moet de patiënt weten?

Casus: jongeman met een zwelling van het gehemelte

Een 29-jarige man, met in de voorgeschiedenis seronegatieve artralgie, bezoekt uw spreekuur vanwege een zwelling van het gehemelte. U ziet een scherpbegrensde, verruceuze, witte plaque. Aan de genitalia, de ogen en de huid vindt u geen afwijkingen. Wat is uw diagnose?

Hoe ontwerpers complexe zorg­processen een­voudiger maken

Complexe zorgprocessen leiden regelmatig tot dubbel werk, onduidelijkheid en onnodig tijdverlies. Noa Smolenaars laat zien hoe design hierin kan helpen. “Wij ontwerpers zijn in staat complexe processen goed uit te diepen en te visualiseren, daar zijn we in opgeleid.”