Tussen de spreekkamer en het schetsboek: arts met beeld als tweede taal

Redactioneel

14 juli 2025

Ze tekent al zolang ze zich kan herinneren. Nu, als arts in opleiding tot dermatoloog, maakt Loes Vos medische illustraties voor collega’s, patiënten en landelijke campagnes. Haar beelden zijn helder, doordacht en altijd afgestemd op de doelgroep. “Een goede illustratie raakt precies de kern. Zonder ruis.”

Loes Vos noemt zichzelf: “Arts, illustrator… en misschien ook een beetje kunstenaar.” Die drie identiteiten lopen bij haar moeiteloos in elkaar over. Overdag werkt ze als aios dermatologie, ’s avonds en in het weekend illustreert ze voor anderen. “Ik ben blij dat ik zowel arts als illustrator kan zijn.” De liefde voor tekenen begon al vroeg. Kijken, tekenen, schilderen: dit deed ze al lang voordat ze voor de opleiding geneeskunde koos. Tijdens haar studie kwam het illustreren voor het eerst samen met haar medische kennis. “Een collega vroeg me of ik een afbeelding kon maken voor een wetenschappelijk artikel. Daarna kwamen er meer verzoeken.”

“Je wilt iets uitleggen dat medisch best ingewikkeld is, maar de boodschap moet voor iedereen begrijpelijk blijven”
Aios dermatologie Loes Vos

Voor patiënt en publicatie

Inmiddels maakt Vos illustraties voor allerlei medische doeleinden: van educatief materiaal tot wetenschappelijke publicaties en e-healthprojecten. “Ik werk vooral digitaal. De stijl hangt af van de vraag. Soms moet het technisch en gedetailleerd, soms juist zo eenvoudig mogelijk.”
Vooral dat laatste kwam naar voren in haar bijdrage aan het Nationaal Constitutioneel Eczeem Project (NCEP), een project gericht op eenduidige informatie over eczeemzorg voor patiënten met eczeem en zorgprofessionals. Vos maakte meer dan vijftig illustraties die nu te vinden zijn in spreekkamers, apotheken en online. “Je wilt iets uitleggen dat medisch best ingewikkeld is, maar de boodschap moet voor iedereen begrijpelijk blijven. Dat project voelde als een volgende stap.”

Hoewel dermatologie haar thuisbasis is, werkt Vos ook voor andere specialismen. “Ik heb onder andere opdrachten gedaan voor de orthopedie, chirurgie en tandheelkunde. Zolang ik snap wat er uitgelegd moet worden, vind ik het interessant. Ik zie medische illustratie niet als een trucje, maar als een vertaalslag.”

Tekenen in de spreekkamer

In haar werk als arts gebruikt ze illustraties dagelijks. “Ik teken bijna bij elk consult wel iets uit. Een aandoening, een behandelmethode, hoe de huid werkt. Het helpt enorm bij de uitleg aan de patiënt. Je ziet mensen denken: oh, dus zo zit het.”
Ze tekent voor jonge ouders, pubers, ouderen, mensen met verschillende achtergronden. “Beeld helpt om over grenzen heen te communiceren, ook als er bijvoorbeeld een taalbarrière is. Het maakt informatie begrijpelijker en dwingt mij om helder te blijven. Ook wordt het contact met patiënten persoonlijker op het moment dat je speciaal voor hen iets tekent.”

“Mijn werk als arts blijft mijn hoofdtaak”

Avonden vol lijnen

Vos werkt fulltime in het Flevoziekenhuis in Almere en het Amsterdam UMC. Illustreren doet ze in de avonduren of in het weekend. “Soms illustreer ik dertig uur per maand, soms teken ik weken niks. Het werk is flexibel, en dat moet ook, want mijn werk als arts blijft mijn hoofdtaak.” Ze is daar open over naar opdrachtgevers. “Ik geef van tevoren aan dat ik beperkt beschikbaar ben. Als mensen met mij willen werken, kiezen ze voor mijn stijl én mijn werkwijze.”
Wat ooit begon met potlood en papier groeide uit tot een digitaal portfolio. Een tekenopleiding volgde ze niet. “Ik heb het mezelf aangeleerd. Elke keer als ik iets nieuws tegenkwam dacht ik: dat wil ik ook kunnen. En dan ging ik oefenen. Zo leer ik nog steeds bij. Op dit moment ben ik het animeren aan het ontdekken.”

“Ik dacht altijd dat de medische wereld creatief zou zijn. Maar dat valt tegen”

Creativiteit als tegenwicht

Is het illustreren een bijbaan? “Nee, het is echt mijn uitlaatklep. Ik hoef er niet van te leven. Ik doe het omdat ik er blij van word.” Soms schetst ze gewoon iets in de stad, maakt ze thuis een vrijer/abstracter werk, of werkt ze aan illustraties voor haar eigen boek over het strand. “Als ik geen opdracht heb, of op vakantie ben, pak ik mijn schetsboek. Tekenen hoort gewoon bij mijn leven.”
Een fulltime bestaan als illustrator ziet ze niet voor zich. “Ik heb dat overwogen, zelfs even gedacht aan de master medische illustratie in Maastricht. Maar ik ben ook blij dat ik dokter ben geworden. Nu heb ik het beste van twee werelden.”
Ze hoopt dat jonge artsen met creatieve talenten zich niet laten tegenhouden. “Ik dacht altijd dat de medische wereld creatief zou zijn. Maar dat valt tegen. Het is best rigide. Juist daarom is het zo waardevol om iets ernaast te doen. Het houdt je fris en daar word je een betere dokter van.”