DOQ

Vedolizumab effectief in preventie terugkeer van Crohn na operatie

In Nederland hebben ongeveer 40.000 mensen de ziekte van Crohn. Ongeveer de helft van hen wordt vroeg of laat geopereerd, waarbij meer dan de helft van de patiënten binnen een jaar weer terugkeer heeft van endoscopische ontstekingsactiviteit in de darmen. Hoe kunnen we dat het best voorkomen? Dat vroeg Geert D’Haens, afdelingshoofd en MDL-arts in het Amsterdam UMC, zich af in de REPREVIO-studie.

In het onderzoek is bekeken of het zinvol is patiënten die risico lopen op een snelle terugkeer van activiteit van de ziekte van Crohn, na de operatie te behandelen met vedolizumab. Daarvoor is een dubbelblinde gerandomiseerde, placebogecontroleerde studie uitgevoerd in ziekenhuizen in Frankrijk, Italië, Nederland en Spanje.

“Vedolizumab is een relatief aantrekkelijk medicijn, omdat het weinig bijwerkingen geeft”

MDL-arts Geert D’Haens

Vedolizumab is een medicijn dat valt onder de anti-integrines. Het middel voorkomt dat specifieke witte bloedcellen richting de darmen worden geleid, waardoor ontsteking ontstaat. Dat is waarom het bij veel patiënten de ziekte van Crohn kan remmen. Het is een middel dat minder bijwerkingen kent dan bijvoorbeeld anti-TNF medicatie, omdat het meer lokaal zijn werk doet, namelijk alleen in de darmen.

Behandelen of afwachten?

“Op dit moment krijgen sommige patiënten na een operatie meteen een behandeling met anti-TNF medicatie, bijvoorbeeld omdat ze risicofactoren hebben voor een snelle terugkeer van ziekteactiviteit. Bij weer andere patiënten kan worden afgewacht omdat er geen risicofactoren spelen”, legt D’Haens uit. “Maar we weten ook dat bij ongeveer de helft van de patiënten binnen een jaar na de operatie de ziekte van Crohn weer actief wordt.”

Risicofactor

“Vedolizumab is een relatief aantrekkelijk medicijn, omdat het weinig bijwerkingen geeft. Daarom wilden we onderzoeken of het zinvol is om bij mensen met een risicofactor voor het snel terugkeren van de ziekteactiviteit, vedolizumab in te zetten na een operatie.”
En hoewel er over de risicofactoren die hierbij een rol kunnen spelen nog discussie kan bestaan – deze zijn nog niet in beton gegoten – werden voor de REPREVIO-studie patiënten geselecteerd die minstens één risicofactor hadden voor snelle terugkeer van een opvlamming. “Deze risicofactoren zijn: roken, darmperforatie als reden voor operatie (want dat wijst op invasieve ziekte), of als een patiënt al meerdere operaties heeft ondergaan”, vertelt D’Haens.

“Starten met vedolizumab is beter dan afwachten of meteen starten met anti-TNF”

Kans op terugkeer

“Vedolizumab verminderde de kans op terugkeer van de ziekte significant in vergelijking met placebo. We hebben endoscopisch gekeken naar de terugkeer van de ziekteactiviteit en die was lager in de groep patiënten die vedolizumab kreeg”, zegt D’Haens. “Ernstig endoscopisch recidief is waargenomen bij 10 van de 43 patiënten in de vedolizumab-groep tegenover 23 van de 37 patiënten in de placebogroep. Ook de ernst van de terugkeer, gemeten met de Rutgeerts-score, was lager in de vedolizumab-groep. De waarschijnlijkheid van een lagere Rutgeerts-score was 77,8% in de vedolizumab-groep.” Deze Rutgeerts-score is een endoscopische gradatie van de ernst van de ziekte. Hoe lager de score, hoe minder kans op terugkeer van symptomen.

“Daarnaast hebben we ook klachten uitgevraagd bij de patiënten, maar daar zijn geen verschillen in gevonden. Een verklaring hiervoor is de korte looptijd van de studie, namelijk zes maanden. De endoscopisch aantoonbare veranderingen ontstaan eerst, ruim voordat de klachten optreden”, legt D’Haens uit.

Veelbelovend

“De resultaten van het onderzoek suggereren dat vedolizumab een goede optie is voor het gebruik na een operatie, voor patiënten met de ziekte van Crohn die een verhoogd risico op snelle terugkeer van de ziekteactiviteit hebben”, concludeert D’Haens. “Starten met vedolizumab is dan beter dan afwachten of meteen starten met anti-TNF.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: schoonmaker met branderige huiduitslag

Een 46-jarige schoonmaker van Iraakse afkomst heeft sinds ruim één jaar last van een branderige, jeukende huiduitslag op vooral zijn armen en benen. Eerdere antimycotische behandelingen hebben geen effect gehad. Wat is uw diagnose?

‘Leren reanimeren doe je altijd voor een ander, nooit voor jezelf’

Burgerhulpverleners starten in Nederland het merendeel van de reanimaties bij een hartstilstand, maar hun aantal is nog onvoldoende. Leonie van der Leest: “Zorgverleners kunnen mensen hierop attenderen: leer reanimeren, je redt er mensenlevens mee.”

Rechtvaardigheid als kompas voor medisch onderzoek

Wie profiteert van medische innovaties? Wie kan meedoen aan onderzoek en wie blijft buiten beeld? Rieke van der Graaf onderzoekt hoe medisch onderzoek zo kan worden ingericht dat het niet alleen vooruitgang oplevert, maar ook rechtvaardig is.

‘Houd het gesprek over cannabis­gebruik bij medische klachten open’

Veel patiënten gebruiken cannabis bij medische klachten, maar halen dit niet via de apotheek. Pieter Oomen vertelt over de barrières die ervaren worden en doet enkele aanbevelingen. “Een van de barrières is het stigma dat bij artsen vaak nog leeft rond cannabis.”

Wanneer klachten eigenlijk een zingeving­svraag zijn

Huisarts Richard Hoofs ziet in zijn praktijk regelmatig mensen bij wie medische verklaringen ontbreken, maar het lijden duidelijk aanwezig is. Volgens hem ligt onder die klachten vaak een vraag die in de spreekkamer nog weinig gesteld wordt: waar leef je eigenlijk voor?

AI-model voor SEH werkt goed, maar wordt niet gebruikt

AI kan op de SEH goed voorspellen welke patiënten een hoog sterfterisico hebben. Toch ondervonden Paul van Dam en William van Doorn dat artsen de voorspelling nauwelijks gebruiken. “We moeten leren om AI-modellen te ontwerpen die beter zijn afgestemd op de gebruikers.”

‘Sta eens vaker stil en reflecteer’

Veel artsen lopen vast op vragen over werkdruk, keuzes en werk-privébalans. Shirin Bemelmans-Lalezari pleit daarom voor meer reflectie en open gesprekken over twijfels in de medische loopbaan. “Juist de eigenschappen die veel artsen delen, kunnen later in de weg gaan zitten.”

Casus: jonge vrouw met toenemende buikpijn

Een 27-jarige vrouw bezoekt de Spoedeisende Hulp vanwege sinds 24 uur toenemende buikpijn. De pijn begon centraal in de buik, maar is inmiddels verplaatst naar rechtsonder. Wat is uw beleid?

‘Voor dak- en thuislozen zet ik graag een stapje extra’

Dak- en thuislozen vragen om meer dan een standaardconsult, ervaart huisarts Laura de Jong. Ze beschrijft hoe laagdrempelige straatzorg, volharding en kleine gebaren het verschil kunnen maken bij complexe problematiek. “Soms is één ‘fuck off’ minder al winst.”

Verder zoeken bij onverklaarde klachten

Wat doe je als alle diagnostische sporen doodlopen? Tonnie van Kessel en Charles Verhoeff vertellen hoe de artsen van stichting De Witte Raven blijven zoeken naar verklaringen voor onverklaarde klachten. “We draaien op donaties, subsidies en veel onbetaalde inzet.”