DOQ

Vedolizumab effectief in preventie terugkeer van Crohn na operatie

In Nederland hebben ongeveer 40.000 mensen de ziekte van Crohn. Ongeveer de helft van hen wordt vroeg of laat geopereerd, waarbij meer dan de helft van de patiënten binnen een jaar weer terugkeer heeft van endoscopische ontstekingsactiviteit in de darmen. Hoe kunnen we dat het best voorkomen? Dat vroeg Geert D’Haens, afdelingshoofd en MDL-arts in het Amsterdam UMC, zich af in de REPREVIO-studie.

In het onderzoek is bekeken of het zinvol is patiënten die risico lopen op een snelle terugkeer van activiteit van de ziekte van Crohn, na de operatie te behandelen met vedolizumab. Daarvoor is een dubbelblinde gerandomiseerde, placebogecontroleerde studie uitgevoerd in ziekenhuizen in Frankrijk, Italië, Nederland en Spanje.

“Vedolizumab is een relatief aantrekkelijk medicijn, omdat het weinig bijwerkingen geeft”

MDL-arts Geert D’Haens

Vedolizumab is een medicijn dat valt onder de anti-integrines. Het middel voorkomt dat specifieke witte bloedcellen richting de darmen worden geleid, waardoor ontsteking ontstaat. Dat is waarom het bij veel patiënten de ziekte van Crohn kan remmen. Het is een middel dat minder bijwerkingen kent dan bijvoorbeeld anti-TNF medicatie, omdat het meer lokaal zijn werk doet, namelijk alleen in de darmen.

Behandelen of afwachten?

“Op dit moment krijgen sommige patiënten na een operatie meteen een behandeling met anti-TNF medicatie, bijvoorbeeld omdat ze risicofactoren hebben voor een snelle terugkeer van ziekteactiviteit. Bij weer andere patiënten kan worden afgewacht omdat er geen risicofactoren spelen”, legt D’Haens uit. “Maar we weten ook dat bij ongeveer de helft van de patiënten binnen een jaar na de operatie de ziekte van Crohn weer actief wordt.”

Risicofactor

“Vedolizumab is een relatief aantrekkelijk medicijn, omdat het weinig bijwerkingen geeft. Daarom wilden we onderzoeken of het zinvol is om bij mensen met een risicofactor voor het snel terugkeren van de ziekteactiviteit, vedolizumab in te zetten na een operatie.”
En hoewel er over de risicofactoren die hierbij een rol kunnen spelen nog discussie kan bestaan – deze zijn nog niet in beton gegoten – werden voor de REPREVIO-studie patiënten geselecteerd die minstens één risicofactor hadden voor snelle terugkeer van een opvlamming. “Deze risicofactoren zijn: roken, darmperforatie als reden voor operatie (want dat wijst op invasieve ziekte), of als een patiënt al meerdere operaties heeft ondergaan”, vertelt D’Haens.

“Starten met vedolizumab is beter dan afwachten of meteen starten met anti-TNF”

Kans op terugkeer

“Vedolizumab verminderde de kans op terugkeer van de ziekte significant in vergelijking met placebo. We hebben endoscopisch gekeken naar de terugkeer van de ziekteactiviteit en die was lager in de groep patiënten die vedolizumab kreeg”, zegt D’Haens. “Ernstig endoscopisch recidief is waargenomen bij 10 van de 43 patiënten in de vedolizumab-groep tegenover 23 van de 37 patiënten in de placebogroep. Ook de ernst van de terugkeer, gemeten met de Rutgeerts-score, was lager in de vedolizumab-groep. De waarschijnlijkheid van een lagere Rutgeerts-score was 77,8% in de vedolizumab-groep.” Deze Rutgeerts-score is een endoscopische gradatie van de ernst van de ziekte. Hoe lager de score, hoe minder kans op terugkeer van symptomen.

“Daarnaast hebben we ook klachten uitgevraagd bij de patiënten, maar daar zijn geen verschillen in gevonden. Een verklaring hiervoor is de korte looptijd van de studie, namelijk zes maanden. De endoscopisch aantoonbare veranderingen ontstaan eerst, ruim voordat de klachten optreden”, legt D’Haens uit.

Veelbelovend

“De resultaten van het onderzoek suggereren dat vedolizumab een goede optie is voor het gebruik na een operatie, voor patiënten met de ziekte van Crohn die een verhoogd risico op snelle terugkeer van de ziekteactiviteit hebben”, concludeert D’Haens. “Starten met vedolizumab is dan beter dan afwachten of meteen starten met anti-TNF.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: oudere dame met opvallende moedervlek

Een 75-jarige dame komt op uw spreekuur om een nieuw ontstane, opvallende moedervlek op het bovenbeen te laten onderzoeken. Ze heeft er geen last van, maar vraagt zich af of het kwaad kan. Wat is uw diagnose?

Morele stress te lijf gaan door in actie te komen

In haar boek De dappere dokter behandelt huisarts, coach en auteur Marga Gooren morele en emotionele stress in het dokterschap. Ze biedt ook handvatten en oefeningen om daar iets aan te doen. “Mijn boodschap is dat je wél in actie kunt komen.”

Veilige zorg begint met begrijpelijke communicatie

Voor passende zorg is het overbruggen van taalbarrières essentieel. Hoe je dat doet, is te vinden in de nieuwe richtlijn ‘Omgaan met taalbarrières in de zorg en het sociaal domein’. Jako Burgers: “Als communicatie hapert, kan de zorg onveilig worden.”

‘We kunnen in de reguliere zorg veel leren van de asielzoekerszorg’

Huisarts Floris Braat draait spreekuur in diverse asielzoekerscentra in de regio Utrecht en in Ter Apel. Hij heeft een grote affiniteit met de doelgroep. "Ik wilde iets doen met vluchtelingen, me bezighouden met verschillende culturen die ieder hun eigen gezondheidsvraagstukken kennen."

‘Preventie is geen nice to know, maar need to know’

Een projectteam van het UMC Utrecht heeft een routekaart gemaakt naar toekomstbestendig onderwijs waarin preventie structureel is ingebed. Aan het hoofd van dit project stond senior docent Anna Kersten. Zij licht de routekaart toe.

De IC overleefd, maar met welke kwaliteit van leven?

Na een IC-opname kan iemand nog langdurig klachten hebben. Deze klachten hebben een grote impact op diens kwaliteit van leven. Arts in opleiding tot anesthesioloog Lucy Porter (Radboudumc) onderzocht of kan worden voorspeld wat de kwaliteit van leven na de IC is.

Casus: man met erectieproblemen na radicale prostatectomie

Een 58-jarige man heeft negen maanden geleden een radicale prostatectomie ondergaan vanwege een gelokaliseerd prostaatcarcinoom. Sindsdien heet hij ernstige erectieproblemen, waardoor hij gefrustreerd is en vermijdingsgedrag vertoont in de relatie met zijn vrouw. Wat is uw beleid?

Hoe dramaseries artsen kunnen helpen bij morele keuzes

Drie afleveringen van House M.D. of Dexter op een avond kijken, puur voor de ontspanning? Voor zorgprofessionals kan het ook leerzaam zijn. Mediawetenschapper Merel van Ommen onderzocht hoe dramaseries artsen kunnen helpen om beter om te gaan met moreel ingewikkelde situaties.

Onderliggend denkpatroon stuurt voorschrijver bij geneesmiddel­keuze

Het voorschrijven van geneesmiddelen is een afweging tussen richtlijnen, ervaring en patiëntkenmerken. Indeling in vier voorschrijversprofielen geeft inzicht in de eigen afwegingen. “En het helpt te begrijpen waarom een collega een andere beslissing neemt.” aldus Mariëlle Hartjes.

‘Medicatiebeleid in de laatste levensfase kan beter’

6 op de 10 patiënten in de palliatieve fase krijgt door de huisarts medicatie voorgeschreven die niet langer passend is. Dat blijkt uit een onlangs verschenen factsheet van Nivel en PZNL. “We moeten voorschrijfgewoonten kritisch onder de loep nemen”, zegt Yvonne de Man, senior onderzoeker bij Nivel.