Verband tussen hersenschudding en Alzheimer

Redactioneel

18 januari 2017

Er is een verband tussen milde hersenschudding en een versnelde Alzheimer gerelateerde cognitieve functieafname bij mensen die een genetische aanleg hebben voor de aandoening. Detectie van hersenschudding kan derhalve invloed hebben op neurodegeneratie. De resultaten van het onderzoek van Prof. Jasmeet P. Hayes, et al. van de Universiteit van Boston, staan gepubliceerd in het januarinummer van Brain.

Al geruime tijd is bekend dat matige tot ernstige traumatische hersenschade, de belangrijkste risicofactor is voor het ontwikkelen van neurodegeneratieve aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer. Het was echter nog onduidelijk of ‘milde’ hersenbeschadigingen zoals een hersenschudding ook invloed hebben op het Alzheimer-risico. Wetenschappers uit Boston (BUSM) deden onder leiding van Prof. Hayes onderzoek bij 160 blanke oorlogsveteranen (19 tot 58 jaar) die in Afghanistan en Irak zijn geweest.

MRI
Een deel van de veteranen had een of meerdere hersenschuddingen gehad en kampten vaak met PTSD. Sommige van de onderzochte veteranen hebben nooit een hersenschudding gehad. Zes van de patiënten werden uitgesloten, omdat ze matige tot ernstige hersenschade hadden. Door gebruik te maken van MRI werd de dikte van de cerebrale cortex gemeten op zeven verschillende gebieden. Deze hersengebieden zijn vaak de eerste die atrofie laten zien bij de ziekte van Alzheimer. Zeven andere gebieden werden onderzocht ter controle. Naast de data werd gekeken naar de voor Alzheimer bekende genetische risicofactoren in het DNA van de veteranen.

Corticale dikte
Uit de resultaten het onderzoek van Hayes blijkt dat een hersenschudding is geassocieerd met een lagere corticale dikte in de hersendelen die het eerst worden aangedaan bij de ziekte van Alzheimer. De resultaten laten zien dat wanneer je hersenschudding koppelt aan genetische aanleg, dat het effect heeft op het geheugen in bij Alzheimer betrokken gebieden. Wat opvalt in de studie; de gemiddelde leeftijd waarop de abnormaliteiten werd gevonden ligt rond de 32 jaar oud. De bevindingen zijn veelbelovend want ze laten zien dat we bij een hersenschudding dus moeten kijken of iemand aanleg heeft voor Alzheimer. Dit kan bijvoorbeeld ook een rol spelen bij voetballers die veel koppen. De hersenschudding zou op de lange termijn schadelijke gevolgen kunnen hebben voor de persoon in kwestie.

Gerichte therapie
Verder onderzoek naar het mechanisme achter dit fenomeen is echter nodig, en zou op termijn kunnen leiden tot de ontwikkeling van nieuwe gerichte geneesmiddelen en therapieën, meent Prof. Hayes.

Bron: Brain/ Hayes