DOQ

Verhoogd risico op hartfalen na colorectaal carcinoom

Overlevenden van colorectaal carcinoom hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van hartfalen. Dat blijkt uit Nederlands onderzoek, recent gepubliceerd in ESC Heart Failure. Behandelend artsen en huisartsen zouden zich meer bewust moeten zijn van dit potentieel verhoogde risico, vinden de onderzoekers.

In Nederland neemt het aantal gevallen van colorectaal carcinoom toe, maar de sterfte ten gevolge van deze vorm van kanker neemt af. Daarom zijn er steeds meer overlevenden die te maken hebben met de gevolgen van kanker en de behandeling daarvan. Hieronder valt ook een verhoogd risico op het ontwikkelen van chronische aandoeningen. Het doel van deze studie was het optreden van hartfalen bij overlevenden van colorectaal kanker te vergelijken met een kankervrije controle- populatie. In de studie is rekening gehouden met bestaande cardiovasculaire risicofactoren en de invloed van de behandeling.

Koppeling van data

Overlevenden van colon- en rectumkanker, gediagnosticeerd tussen 2007 en 2014, werden geselecteerd uit een gekoppeld cohort van kanker- en eerstelijnsgegevens. De Nederlandse Kankerregistratie (NKR) werd gekoppeld aan de PHARMO database network. De overlevenden werden gematcht met kankervrije controles op basis van geslacht, geboortejaar, huisartsenpraktijk en follow-upperiode. In totaal werden 5333 gevallen van darmkanker en 2468 gevallen van rectumkanker gekoppeld aan 31.204 kankervrije controles. Het optreden van hartfalen werd geïdentificeerd op basis van geregistreerde diagnoses door de huisarts. De risicofactoren voor hartfalen waren: hypertensie, diabetes en hypercholesterolemie.

Verhoogd risico

De overall incidentie van hartfalen bij de overlevenden was 6,14 per 1000 persoonsjaren versus 5,09 bij de controles. Na correctie voor eventuele confounders bleef een statistisch significant verschil zichtbaar in het optreden van hartfalen bij overlevenden in vergelijking met de kankervrije controles (HR 1,33; 95% betrouwbaarheidsinterval: 1,12–1,59). Dit werd ook gezien bij afzonderlijke analyses van colon- en rectumkanker. Overlevenden van rectumkanker hadden een hoger risico dan overlevenden van colonkanker en vrouwen hadden een hoger risico dan mannen. 
Factoren die het risico op hartfalen bij overlevenden van colonkanker statistisch significant verhoogden waren diagnose stadium IV, hypertensie en hypercholesterolemie. Ouder zijn dan 70 jaar en het hebben van diabetes gaven ook een verhoogd risico, maar niet statistisch significant.
Bij overlevenden van rectumkanker was alleen hypertensie statistisch significant verhoogd met het risico op hartfalen. Diagnose stadium II, radiotherapie, het hebben van diabetes en hypercholesterolemie gaven ook een verhoogd risico, maar niet statistisch significant.

Bewustzijn

Alhoewel de bevindingen van deze studie geen effect zullen hebben op de behandeling van patiënten met colorectaal carcinoom, achten de onderzoekers het wel van groot belang dat meer bewustzijn ontstaat bij artsen over dit verhoogde risico op termijn op hartfalen. In huidige richtlijnen over de preventie van cardiovasculaire aandoeningen worden kankerpatiënten niet apart benoemd. Vooral huisartsen kunnen een belangrijke rol spelen in het vroegtijdig ontdekken van hartfalen bij overlevenden van kanker om het risico op overlijden aan een cardiovasculaire aandoening te verminderen. 

Referentie: Kuiper JG, Van Herk-Sukel MPP, Lemmers VEPP, et al. Risk of heart failure among colon ans rectal cancer survivors: a population-based case-control study. ESC Heart Fail 2022; 9(4):2139-46. doi: 10.1002/ehf2.13923. 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Tegenwicht bieden zonder te schreeuwen

Veel adviezen over keel, neus en oren worden al generaties lang doorgegeven, vaak zonder dat ze kloppen. KNO-arts Veronique van den Heuvel maakt korte uitlegvideo’s op social media. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om houvast te bieden bij alledaagse klachten.

Casus: vrouw met pijn bij vrijen na de overgang

Een 52-jarige, postmenopauzale vrouw ervaart sinds anderhalf jaar pijn bij het vrijen. Ook heeft ze afnemende seksuele verlangens, wat leidt tot spanningen in de relatie met haar man. Ze heeft nog steeds behoefte aan intimiteit. Wat is uw beleid?

Het vak is prachtig, de randvoorwaarden knellen

De bevlogenheid onder artsen is groot, blijkt uit de Loopbaanmonitor Medisch Specialisten 2024. Tegelijkertijd neemt de ontevredenheid over werkdruk toe. Volgens Kirsten Dabekaussen, voorzitter van De Jonge Specialist, is dat geen tegenstelling, maar een spanningsveld.

Tactvol medicatieadvies geven bij laag­geletterdheid

Moeite met lezen en schrijven leidt geregeld tot verkeerd medicijngebruik, zegt Laura Vlijmincx. Met extra uitleg en eenvoudiger etiketteksten probeert zij dit probleem in de apotheek te verkleinen. “Er heerst een taboe op, dus mensen melden het niet spontaan.”

Jeugdige en brede denktank werkt aan oplossingen voor de zorg

In de Denktank Gezond Verstand werken studenten uit verschillende studierichtingen samen aan oplossingen voor vraagstukken van ziekenhuizen. “Zij leren zo wat nodig is om samen verandering in gang te zetten”, vertelt initiatiefnemer Daantje Gratama.

Farmacogenetica kan bijwerkingen en therapiefalen voorkomen

Onverklaarbare bijwerkingen of het uitblijven van een effect zijn voor apotheker Peter Mourad redenen om farmacogenetisch onderzoek te doen. “Door tijdig rekening te houden met iemand genetische profiel, kan veel onnodige schade worden voorkomen.”

Casus: oudere man met algehele malaise

Een 84-jarige man presenteert zich op de spoedeisende hulp met sinds een week algehele malaise. Daarbij heeft patiënt zeurende pijn in de linkerflank, met uitstraling naar de rug, en last van polyurie. Wat is uw diagnose?

Zorgen voor en over AI bij zorgverleners

De beloftes van AI in de gezondheidszorg zijn groot. Maar AI kent ook nadelen en potentiële gevaren. Met haar theaterstuk ‘Zorgen voor AI’ wil Roanne van Voorst de discussie hierover stimuleren op de werkvloer. “In de praktijk valt de bespaarde tijd meestal tegen.”

Gelijke behandeling betekent niet altijd hetzelfde behandelen

Kinderarts Charlie Obihara schreef samen met zijn vrouw, psycholoog Dorian Maarse, het boek ‘Naar een inclusieve opleiding in de zorg’. “Als de opleiding niet meebeweegt met een steeds diverser wordende samenleving, loop je het risico dat je zorg tekortschiet.”

Aanvrager echo doet vaak geen lichamelijk onderzoek

In meer dan de helft van de gevallen hebben aanvragers van echografie vooraf geen lichamelijk onderzoek verricht. Andreea Pavel: “Wanneer het beschreven lichamelijk onderzoek bij meerdere polibezoeken identiek is, vraag je je af of het wel écht heeft plaatsgevonden.”