DOQ

Verhoogd risico op hartfalen na colorectaal carcinoom

Overlevenden van colorectaal carcinoom hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van hartfalen. Dat blijkt uit Nederlands onderzoek, recent gepubliceerd in ESC Heart Failure. Behandelend artsen en huisartsen zouden zich meer bewust moeten zijn van dit potentieel verhoogde risico, vinden de onderzoekers.

In Nederland neemt het aantal gevallen van colorectaal carcinoom toe, maar de sterfte ten gevolge van deze vorm van kanker neemt af. Daarom zijn er steeds meer overlevenden die te maken hebben met de gevolgen van kanker en de behandeling daarvan. Hieronder valt ook een verhoogd risico op het ontwikkelen van chronische aandoeningen. Het doel van deze studie was het optreden van hartfalen bij overlevenden van colorectaal kanker te vergelijken met een kankervrije controle- populatie. In de studie is rekening gehouden met bestaande cardiovasculaire risicofactoren en de invloed van de behandeling.

Koppeling van data

Overlevenden van colon- en rectumkanker, gediagnosticeerd tussen 2007 en 2014, werden geselecteerd uit een gekoppeld cohort van kanker- en eerstelijnsgegevens. De Nederlandse Kankerregistratie (NKR) werd gekoppeld aan de PHARMO database network. De overlevenden werden gematcht met kankervrije controles op basis van geslacht, geboortejaar, huisartsenpraktijk en follow-upperiode. In totaal werden 5333 gevallen van darmkanker en 2468 gevallen van rectumkanker gekoppeld aan 31.204 kankervrije controles. Het optreden van hartfalen werd geïdentificeerd op basis van geregistreerde diagnoses door de huisarts. De risicofactoren voor hartfalen waren: hypertensie, diabetes en hypercholesterolemie.

Verhoogd risico

De overall incidentie van hartfalen bij de overlevenden was 6,14 per 1000 persoonsjaren versus 5,09 bij de controles. Na correctie voor eventuele confounders bleef een statistisch significant verschil zichtbaar in het optreden van hartfalen bij overlevenden in vergelijking met de kankervrije controles (HR 1,33; 95% betrouwbaarheidsinterval: 1,12–1,59). Dit werd ook gezien bij afzonderlijke analyses van colon- en rectumkanker. Overlevenden van rectumkanker hadden een hoger risico dan overlevenden van colonkanker en vrouwen hadden een hoger risico dan mannen. 
Factoren die het risico op hartfalen bij overlevenden van colonkanker statistisch significant verhoogden waren diagnose stadium IV, hypertensie en hypercholesterolemie. Ouder zijn dan 70 jaar en het hebben van diabetes gaven ook een verhoogd risico, maar niet statistisch significant.
Bij overlevenden van rectumkanker was alleen hypertensie statistisch significant verhoogd met het risico op hartfalen. Diagnose stadium II, radiotherapie, het hebben van diabetes en hypercholesterolemie gaven ook een verhoogd risico, maar niet statistisch significant.

Bewustzijn

Alhoewel de bevindingen van deze studie geen effect zullen hebben op de behandeling van patiënten met colorectaal carcinoom, achten de onderzoekers het wel van groot belang dat meer bewustzijn ontstaat bij artsen over dit verhoogde risico op termijn op hartfalen. In huidige richtlijnen over de preventie van cardiovasculaire aandoeningen worden kankerpatiënten niet apart benoemd. Vooral huisartsen kunnen een belangrijke rol spelen in het vroegtijdig ontdekken van hartfalen bij overlevenden van kanker om het risico op overlijden aan een cardiovasculaire aandoening te verminderen. 

Referentie: Kuiper JG, Van Herk-Sukel MPP, Lemmers VEPP, et al. Risk of heart failure among colon ans rectal cancer survivors: a population-based case-control study. ESC Heart Fail 2022; 9(4):2139-46. doi: 10.1002/ehf2.13923. 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

‘In Bloesem werken onderzoekers uit de wijk en van de universiteit nauw samen’

Onderzoek in aandachtswijken is vaak complex, mede doordat bewoners amper worden bereikt. In project Bloesem in de Haagse wijk Moerwijk doen ze het anders, vertelt Nienke Slagboom. “Hier maken bewoners zelf deel uit van het onderzoeksteam.”

Casus: man wordt wakker met knijpend gevoel op de borst

Een 55-jarige man wordt ’s ochtends wakker met een knijpend gevoel op de borst. Zes weken geleden heeft hij COVID-19 gehad. Ook is hij in het verleden behandeld met nivolumab vanwege een niet-kleincellig longcarcinoom. Wat is uw diagnose?

Als de arts nep blijkt: medische misleiding met deepfakes

Steeds vaker duiken deepfakevideo’s op waarin artsen medicijnen aanprijzen. Leonie Hulstein noemt dit een zorgwekkende ontwikkeling. “Dit gaat over gezondheid. Dat maakt het gevaarlijker dan andere vormen van nepcontent.”

Medicatie belangrijke oorzaak van bezoek aan de spoedeisende hulp

Bij 17% van de SEH-bezoeken zonder opname speelt medicatie een rol, en meer dan een derde daarvan is vermijdbaar, zo vertelt Rehana Rahman. “De herkenning van deze bezoeken zou verbeteren als er een apotheker zou meekijken op de SEH.”

Casus: schoonmaker met branderige huiduitslag

Een 46-jarige schoonmaker van Iraakse afkomst heeft sinds ruim één jaar last van een branderige, jeukende huiduitslag op vooral zijn armen en benen. Eerdere antimycotische behandelingen hebben geen effect gehad. Wat is uw diagnose?

‘Leren reanimeren doe je altijd voor een ander, nooit voor jezelf’

Burgerhulpverleners starten in Nederland het merendeel van de reanimaties bij een hartstilstand, maar hun aantal is nog onvoldoende. Leonie van der Leest: “Zorgverleners kunnen mensen hierop attenderen: leer reanimeren, je redt er mensenlevens mee.”

Rechtvaardigheid als kompas voor medisch onderzoek

Wie profiteert van medische innovaties? Wie kan meedoen aan onderzoek en wie blijft buiten beeld? Rieke van der Graaf onderzoekt hoe medisch onderzoek zo kan worden ingericht dat het niet alleen vooruitgang oplevert, maar ook rechtvaardig is.

‘Houd het gesprek over cannabis­gebruik bij medische klachten open’

Veel patiënten gebruiken cannabis bij medische klachten, maar halen dit niet via de apotheek. Pieter Oomen vertelt over de barrières die ervaren worden en doet enkele aanbevelingen. “Een van de barrières is het stigma dat bij artsen vaak nog leeft rond cannabis.”

Wanneer klachten eigenlijk een zingeving­svraag zijn

Huisarts Richard Hoofs ziet in zijn praktijk regelmatig mensen bij wie medische verklaringen ontbreken, maar het lijden duidelijk aanwezig is. Volgens hem ligt onder die klachten vaak een vraag die in de spreekkamer nog weinig gesteld wordt: waar leef je eigenlijk voor?

AI-model voor SEH werkt goed, maar wordt niet gebruikt

AI kan op de SEH goed voorspellen welke patiënten een hoog sterfterisico hebben. Toch ondervonden Paul van Dam en William van Doorn dat artsen de voorspelling nauwelijks gebruiken. “We moeten leren om AI-modellen te ontwerpen die beter zijn afgestemd op de gebruikers.”