DOQ

Verhoogd risico op hartfalen na colorectaal carcinoom

Overlevenden van colorectaal carcinoom hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van hartfalen. Dat blijkt uit Nederlands onderzoek, recent gepubliceerd in ESC Heart Failure. Behandelend artsen en huisartsen zouden zich meer bewust moeten zijn van dit potentieel verhoogde risico, vinden de onderzoekers.

In Nederland neemt het aantal gevallen van colorectaal carcinoom toe, maar de sterfte ten gevolge van deze vorm van kanker neemt af. Daarom zijn er steeds meer overlevenden die te maken hebben met de gevolgen van kanker en de behandeling daarvan. Hieronder valt ook een verhoogd risico op het ontwikkelen van chronische aandoeningen. Het doel van deze studie was het optreden van hartfalen bij overlevenden van colorectaal kanker te vergelijken met een kankervrije controle- populatie. In de studie is rekening gehouden met bestaande cardiovasculaire risicofactoren en de invloed van de behandeling.

Koppeling van data

Overlevenden van colon- en rectumkanker, gediagnosticeerd tussen 2007 en 2014, werden geselecteerd uit een gekoppeld cohort van kanker- en eerstelijnsgegevens. De Nederlandse Kankerregistratie (NKR) werd gekoppeld aan de PHARMO database network. De overlevenden werden gematcht met kankervrije controles op basis van geslacht, geboortejaar, huisartsenpraktijk en follow-upperiode. In totaal werden 5333 gevallen van darmkanker en 2468 gevallen van rectumkanker gekoppeld aan 31.204 kankervrije controles. Het optreden van hartfalen werd geïdentificeerd op basis van geregistreerde diagnoses door de huisarts. De risicofactoren voor hartfalen waren: hypertensie, diabetes en hypercholesterolemie.

Verhoogd risico

De overall incidentie van hartfalen bij de overlevenden was 6,14 per 1000 persoonsjaren versus 5,09 bij de controles. Na correctie voor eventuele confounders bleef een statistisch significant verschil zichtbaar in het optreden van hartfalen bij overlevenden in vergelijking met de kankervrije controles (HR 1,33; 95% betrouwbaarheidsinterval: 1,12–1,59). Dit werd ook gezien bij afzonderlijke analyses van colon- en rectumkanker. Overlevenden van rectumkanker hadden een hoger risico dan overlevenden van colonkanker en vrouwen hadden een hoger risico dan mannen. 
Factoren die het risico op hartfalen bij overlevenden van colonkanker statistisch significant verhoogden waren diagnose stadium IV, hypertensie en hypercholesterolemie. Ouder zijn dan 70 jaar en het hebben van diabetes gaven ook een verhoogd risico, maar niet statistisch significant.
Bij overlevenden van rectumkanker was alleen hypertensie statistisch significant verhoogd met het risico op hartfalen. Diagnose stadium II, radiotherapie, het hebben van diabetes en hypercholesterolemie gaven ook een verhoogd risico, maar niet statistisch significant.

Bewustzijn

Alhoewel de bevindingen van deze studie geen effect zullen hebben op de behandeling van patiënten met colorectaal carcinoom, achten de onderzoekers het wel van groot belang dat meer bewustzijn ontstaat bij artsen over dit verhoogde risico op termijn op hartfalen. In huidige richtlijnen over de preventie van cardiovasculaire aandoeningen worden kankerpatiënten niet apart benoemd. Vooral huisartsen kunnen een belangrijke rol spelen in het vroegtijdig ontdekken van hartfalen bij overlevenden van kanker om het risico op overlijden aan een cardiovasculaire aandoening te verminderen. 

Referentie: Kuiper JG, Van Herk-Sukel MPP, Lemmers VEPP, et al. Risk of heart failure among colon ans rectal cancer survivors: a population-based case-control study. ESC Heart Fail 2022; 9(4):2139-46. doi: 10.1002/ehf2.13923. 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Apothekers krijgen vergoeding voor therapietrouw­gesprekken

Therapietrouwgesprekken door apothekers worden in Noord-Limburg bij wijze van proef vergoed. Apotheker Erna Mombarg legt uit wat deze gesprekken opleveren. “Ik krijg uit het hele land van collega’s reacties: ‘Hoe heb je dit voor elkaar gekregen?’”

Als oorlog de zorg op de proef stelt

Bij een grootschalig conflict zullen ook Nederlandse ziekenhuizen grote aantallen gewonde militairen moeten opvangen. Traumachirurg en militair Eelco Huizinga vertelt wat dat van de zorg kan vragen. “Als zorgprofessional moet je je afvragen: wat wordt er van mij verwacht?”

Wacht niet tot de patiënt zich uitspreekt

Patiënten lijken tegenwoordig mondiger dan ooit. Maar vijftig jaar onderzoek laat een ander beeld zien. Mondigheid blijkt bovendien niet alleen iets van de patiënt: ook de zorgverlener bepaalt hoeveel ruimte een patiënt krijgt, stelt Sandra van Dulmen.

Casus: vrouw met pijn op de borst na kankerdiagnose

Een 73-jarige vrouw bezoekt de Spoedeisende Hulp vanwege misselijkheid, kortademigheid en acute pijn op de borst. Een paar dagen ervoor kreeg zij te horen dat zij waarschijnlijk uitgezaaide alvleesklierkanker heeft. Wat is uw diagnose?

Gebrek aan samenwerking remt inzet van AI in de zorg

Veel AI-toepassingen voor de zorg bereiken de werkvloer niet. Sara Ben Hmido onderzocht welke barrières implementatie in de weg staan en legt uit waarom samenwerking vanaf het begin cruciaal is. “Als AI-ontwikkelaar moet je vanaf het begin optrekken met zorgverleners.”

Casus: vrouw met symptomatisch galsteenlijden zonder cholecystitis

Een 41-jarige vrouw bezoekt de SEH vanwege buikpijn. Echografie van het abdomen toont een dunwandige galblaas gevuld met concrementen en verwijde galwegen. De radioloog concludeert dat er sprake is van choledocholithiasis zonder cholecystitis. Wat is uw beleid?

Voorkom aangeleerde hulpe­­loosheid: laat zorgprofessionals zelf met oplos­­singen komen

Als zorgprofessionals herhaaldelijk ervaren dat hun inbreng niets verandert, kunnen ze stoppen met meedenken. Kjeld Aij legt uit hoe kleine verbeteringen en meer invloed op de werkvloer aangeleerde hulpeloosheid kunnen voorkomen. “Er is bijna altijd enige invloed, hoe klein ook.”

Op het spoor van een intoxicatie

Volgens SEH-arts en toxicoloog Femke Gresnigt ontbreekt een intoxicatie nog te vaak in de differentiaaldiagnose. “Soms denken we daar pas aan als andere oorzaken zijn uitgesloten. Dan kan er al kostbare tijd verloren zijn gegaan.”

Casus: progressieve kortademigheid na embolisatie van een varicocele

Een 36-jarige man presenteert zich op de SEH met toenemende kortademigheid, hoesten, algehele malaise en koorts. Negen dagen ervoor heeft hij een endovasculaire embolisatie met cyanoacrylaat ondergaan vanwege een symptomatische varicocele. Wat is uw diagnose?

Meer halen uit bestaande medicijnen

Een verminderde nierfunctie betekende lange tijd dat pemetrexed geen behandeloptie was. Rob ter Heine en Nikki Bleijs-de Rouw onderzochten hoe dit toch veilig kan worden ingezet en lieten zien hoeveel winst te behalen valt met onderzoek naar bestaande geneesmiddelen.