‘Verwijs patiënten met onbegrepen mobiliteitsklachten door naar MSK-arts’

William van de Luijtgaarden werkt als musculoskeletaal (MSK-) arts in Breda. Daar heeft hij een eigen praktijk waar hij patiënten – waaronder veel sporters – behandelt die kampen met pijn of functiestoornissen van het bewegingsapparaat. Zijn advies aan collega artsen: “Verwijs mensen met pijn of functiestoornissen door naar een MSK-arts, zeker na een vertilling, verdraaiing of een ongeluk.”

Zittend op een speciaal beweegkrukje geeft William van de Luijtgaarden het interview. “Stilzitten is een belangrijke oorzaak van lage-rugklachten. Als je je wervelkolom voortdurend zo’n anderhalve graad beweegt, voorkom je die klachten deels. Helaas zijn veel werkgevers in Nederland nog niet zover dat ze hun personeel op kantoor een ‘mobiele kruk’ of zit-stabureau aanbieden. Dat zou een mooi en efficiënt alternatief zijn om veel klachten van het bewegingsapparaat te voorkomen.” Als MSK-arts ziet hij vooral mensen met lage-rugklachten en ook veel mensen met nek- en schouderklachten. “Daarnaast behandel ik veel topsporters met knie- en enkelklachten. Zij zoeken voortdurend de grenzen van hun kunnen op en dan liggen blessures op de loer.”

Verdraaide enkel

Musculoskeletale geneeskunde is gericht op de diagnostiek en behandeling van klachten van het houding- , steun-, en bewegingsapparaat. Daarbij gaat om reversibele functiestoornissen, zo legt Van de Luijtgaarden uit. Hij is één van de 120 MSK-artsen die Nederland rijk is. “Dit vakgebied verenigt orthomanuele en manuele kennis. ‘Orthomanueel’ is gericht op de stand van een wervel of gewricht, ‘manueel’ is primair gericht op een functiestoornis hierin. Een voorbeeld: een voetballer komt met een verdraaide enkel. Tijdens de wedstrijd blokkeerde zijn tegenstander de enkel, maar het lichaam van de voetballer bewoog in volle vaart door. Daardoor kunnen onder meer de enkelbanden scheuren. Die verdraaide enkel kan een geblokkeerd botje hebben waardoor de genezing wordt vertraagd (manueel). Met MSK-technieken wordt deze verdraaiing gecorrigeerd en kan de genezing sneller inzetten (orthomanueel).”

Vreemde eend in de bijt

MSK-artsen worden door collega-artsen gezien als een vreemde eend in de bijt, zegt Van de Luijtgaarden. “Voor hun beleving zitten we in de alternatieve hoek. Mogelijk komt dat omdat onze zorg wordt vergoed uit de aanvullende verzekeringen, net als fysiotherapeuten. Een groot verschil met fysiotherapeuten is dat wij zijn opgeleid om een diagnose te stellen voorafgaand aan het opstellen en uitvoeren van een behandelplan. Daarnaast kan ik recepten voorschrijven en injecties in gewrichten plaatsen.” 

Specialisme

De MSK-arts is (nog) niet officieel erkend als medisch specialist. ‘’Wij zijn verenigd in de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Musculoskeletale Geneeskunde (NVAMG). Wij brengen richtlijnen uit, hebben een opleiding voor basisartsen die MSK-arts willen worden, en geven nascholingen. Toch is het ons tot op heden nog niet gelukt om de status van specialisme te bereiken. Waarschijnlijk hebben we niet genoeg gelobbyd. Ook hebben we geen leerstoelen bij universiteiten weten te creëren, wat een voorwaarde is voor een specialisme. Enkele collega’s zijn binnen ons vakgebied gepromoveerd, maar dat aantal is helaas beperkt. De musculoskeletale geneeskunde berust vooral op empirisch bewijs. MSK-artsen hebben zo veel werk dat ze nauwelijks toekomen aan het doen van onderzoek.”

“Patiënten komen vooral door mond-tot-mondreclame bij me”

Rugpijn

Voor Van de Luijtgaarden staat de kracht van musculoskeletale geneeskunde als een paal boven water. “Wij kunnen een functiestoornis gericht diagnosticeren en opheffen. Hierdoor verdwijnen de klachten sneller. Dit kan onnodig gebruik van pijnstillers en beeldvormende diagnostiek, zoals MRI, voorkomen. Maar het zorgsysteem in Nederland is helaas niet zodanig ingericht dat patiënten bij musculoskeletale klachten automatisch bij een MSK-arts terechtkomen. Zo stelt het Nederlands Huisartsen Genootschap dat bij lichte rugpijn eerst een periode van soms zes weken afgewacht moet worden, eventueel met pijnstilling en fysiotherapie. Maar bij bijvoorbeeld een val is die periode verloren tijd. In zo’n geval zou een MSK-arts direct geconsulteerd moeten worden.”

Goed gevulde agenda

De kracht van musculoskeletale geneeskunde is ook onder de mensen bekend. In de ruim dertig jaar die Van de Luijtgaarden er in zijn praktijk al heeft opzitten, heeft hij nooit te klagen gehad over te weinig werk. “Patiënten komen vooral door mond-tot-mondreclame bij me. Tevreden sporters vertellen dit graag door aan anderen. Soms verwijzen huisartsen, fysiotherapeuten of medisch specialisten patiënten naar mij door. Niet alle patiënten die bij me komen, behandel ik. Als bijvoorbeeld psychische klachten de oorzaak zijn van lage rugpijn of andere functiestoornissen van het bewegingsapparaat, dan verwijs ik patiënten door. Mijn behandeling zal dan weinig resultaat hebben. Selectie aan de poort is belangrijk. Daarmee bereik ik een behandelsucces van ongeveer 80%.”

“Wij kunnen het probleem bij de kern aanpakken”

Probleem oplossen

Van de Luijtgaarden roept zijn collega-artsen op om patiënten met klachten als gevolg van functiestoornissen van het bewegingsapparaat door te verwijzen naar een MSK-arts. Concreet zijn dat patiënten met pijn en/of functiestoornissen na een vertilling, verdraaiing of een ongeluk. “Wij kunnen het probleem bij de kern aanpakken. En dat is geneeskunde: het probleem oplossen. Verder zou ik graag zien dat er meer MSK-artsen komen. Er is veel werk te doen. Zelf ben ik nu halverwege de zestig en heb nog geen opvolger voor mijn praktijk in Breda. Belangrijk is daarom dat het fenomeen MSK-arts bekender wordt.”

Meer informatie? www.nvamg.nl

Lees meer over: