‘Voorkom verklevingen in de baarmoeder zoveel mogelijk’

Verklevingen in de baarmoeder na een miskraam komen veel vaker voor dan gedacht, zeker na een curettage. Dat zag gynaecoloog Angelo Hooker gedurende zijn promotieonderzoek. Ook ontdekte hij dat het inspuiten van hyaluronzuur verklevingen helpt voorkomen. Prettige bijkomstigheid: er zijn ook minder complicaties bij volgende zwangerschappen.

De interesse in het onderwerp verklevingen in de baarmoeder ontstond bij gynaecoloog Angelo Hooker van het Zaans Medisch Centrum tijdens zijn opleiding. De klachten en complicaties bij twee patiënten troffen hem. “Ik vond het indrukwekkend waar de vrouwen mee te maken hadden”, vertelt hij. En zo volgde zijn onderzoek waarop hij november 2023 is gepromoveerd aan Amsterdam UMC.

Grasmaaien

“Verklevingen komen veel vaker voor dan gedacht”, legt Hooker uit. “Ongeveer een op de vijf vrouwen krijgt verklevingen na een miskraam, voornamelijk na een curettage. Ongeveer een op de tien vrouwen heeft er veel last van. Het ontstaan ervan heeft te maken met twee zaken. Ten eerste wordt het baarmoederslijmvlies gevoeliger voor beschadigingen als er een zwangerschap is. Ten tweede kan de operatieve behandeling na een miskraam, de curettage, de basale laag van het baarmoederslijmvlies beschadigen.”

Hooker gebruikt in gesprekken met patiënten vaak een nogal tot een verbeelding sprekende vergelijking. “Ik vergelijk de curettage met grasmaaien. Je wilt maaien voor een mooi, vol gazon, maar als je te diep maait, beschadig je mogelijk de wortels. Zo is het ook met het baarmoederslijmvlies, daar moeten we voorzichtig mee zijn.”
Maar het gebruik van hyaluronzuur kan verklevingen helpen voorkomen. Deze stof bevordert wondgenezing en is ook bekend om de hydraterende eigenschap waardoor die tegenwoordig in sommige huidcrèmes zit.

“Collega-gynaecologen zou ik willen meegeven om nog terughoudender te zijn met een curettage”

Gel met hyaluronzuur

Aan Hookers onderzoek deden ongeveer 150 vrouwen mee die een curettage nodig hadden na een miskraam. “De helft van hen kreeg alleen de curettage, bij de andere helft werd hyaluronzuur na de operatie in de baarmoeder ingebracht. We hebben acht tot twaalf weken erna in de baarmoeder gekeken. Bij vrouwen die verklevingen hadden gekregen, hebben we deze weggehaald. Maar wat valt later op? De vrouwen die verklevingen hadden blijken het in volgende zwangerschappen slechter te doen dan vrouwen die geen verklevingen hadden gekregen.”

In de groep vrouwen die hyaluronzuur had gekregen waren volgens Hooker significant meer volbrachte zwangerschappen. “Ze waren ook sneller zwanger geworden dan de vrouwen die alleen een curettage hadden gekregen”, aldus Hooker.
De bevindingen leiden bij de gynaecoloog tot een aanbeveling die tegelijkertijd overkomt als een hartenkreet. “Voorkom verklevingen van de baarmoeder zoveel mogelijk. Collega-gynaecologen zou ik willen meegeven om nog terughoudender te zijn met een curettage. We kunnen bij een miskraam nog vaker kiezen voor afwachten of behandelen met medicatie.”

“Vroeger was curettage de eerste keus, maar het aantal ingrepen is gelukkig al dramatisch gedaald”

Fundamenteel onderzoek

Hoe vinden de conclusies uit het proefschrift hun weg naar de behandelpraktijk? “Ik heb meegeschreven aan de richtlijn Miskraam en ik verwacht dat we de nieuwe inzichten kunnen meenemen als we de richtlijn updaten”, vertelt de gynaecoloog.
Wel stelt Hooker dat er echt meer fundamenteel onderzoek nodig is. Hij kijkt daarbij nadrukkelijk ook over de grens. “Sommige vrouwen krijgen last van verklevingen, andere niet. Er zijn dus patiëntfactoren die meespelen bij het ontstaan van verklevingen, maar we weten niet welke dat zijn. Verklevingen weghalen is niet altijd voldoende, zo blijkt. De kans dat verklevingen terugkomen is groot, zo’n 65 procent.” Over de praktijk in Nederland is hij al positief. “Vroeger was curettage de eerste keus bij miskramen, maar het aantal ingrepen is gelukkig al dramatisch gedaald. Internationaal is er nog wel ruimte voor verbetering.”

Lees meer over: