Vrouwen en mannen nu even snel doorverwezen naar reumatoloog

In de jaren ’90 verwees een huisarts een vrouw die zich meldde met RA en gewrichtsklachten gemiddeld ruim vier weken later naar een reumatoloog dan een man met RA met deze klachten. Anno 2022 is dit verschil verdwenen, constateren Leidse reumatologen. Belangrijk, want vroege herkenning van RA en daardoor een vroege start met een (medicamenteuze) behandeling leidt immers tot betere klinische uitkomsten.

‘It’s different for girls’, zong Joe Jackson in zijn gelijknamige song uit 1979. Dat gold in die tijd in ieder geval voor de snelheid waarmee vrouwen met RA die met gewrichtsklachten aanklopten bij hun huisarts werden doorverwezen naar een reumatoloog. Rond de eeuwwisseling doken onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum eens in de cijfers: hoe snel verwijzen huisartsen mensen met gewrichtsklachten –  die later de diagnose RA krijgen – door naar de Leidse poli reumatologie, de zogeheten referral delay. Daaruit bleek dat in de periode 1993 tot 1999 vrouwen langer moesten wachten op doorverwijzing dan mannen; gemiddeld respectievelijk 93 dagen (13,3 weken) tegenover 58 dagen (8,3 weken). Terwijl er geen verschil was tussen de seksen in de duur vanaf het begin van de klachten tot het bezoek aan de huisarts (patiënt delay).

Betere klinische uitkomsten

Vanaf het begin van deze eeuw werd duidelijk dat snelle doorverwijzing van mensen met klachten die wijzen op RA van groot belang is. Vroege herkenning van RA en daardoor een vroege start met een (medicamenteuze) behandeling leidt tot betere klinische uitkomsten, hebben diverse studies inmiddels aangetoond. De huidige nationale en internationale richtlijnen adviseren huisartsen daarom mensen met artritis binnen zes weken na het begin van de klachten door te verwijzen naar een reumatoloog.
Om na te gaan wat deze aansporing in de praktijk heeft opgeleverd, doken de Leidse onderzoekers onlangs nogmaals in de cijfers. Daarbij gingen zij na in hoeverre er in de afgelopen decennia verandering is opgetreden in de gemiddelde referral delay onder RA-patiënten en hoe het verschil tussen de seksen zich heeft ontwikkeld. In een recente publicatie (en presentatie tijdens de ACR Convergence 2022 in Philadelphia) beschrijven zij de uitkomsten van de studie.

Geen verschil meer tussen seksen

Op basis van gegevens van ruim 900 patiënten constateren zij dat de gemiddelde referral delay de afgelopen decennia zowel bij mannen als bij vrouwen met RA was afgenomen. Bovendien was er in het afgelopen decennium (2011-2020) geen sprake meer van een significant langere wachttijd voor vrouwen. De mediane referral delay bedroeg in het afgelopen decennium 5,4 weken voor mannen en 4,7 weken voor vrouwen. De patiënt delay is de afgelopen decennia vrijwel onveranderd gebleven (circa 4 weken).

Laagdrempelig inloopspreekuur

Waardoor precies het man-vrouwverschil met de tijd is verbeterd, is niet duidelijk. “Gedurende de afgelopen decennia is er gelukkig wel steeds meer aandacht gekomen voor het belang van vroege verwijzing in het algemeen; zo is er 10 jaar geleden aan laagdrempelig inloopspreekuur ingesteld voor artritis. Deze uitkomsten onderstrepen ook het belang van strakke implementatie van richtlijnen omtrent verwijzing voor alle RA-patiënten”, stelt arts-onderzoeker Bastiaan van Dijk die samen met prof. Annette van der Helm (beiden LUMC) het onderzoek uitvoerde.

Referentie: Van Dijk B, et al. J Rheumatol. 2022 Sep 15;jrheum.220429

Lees meer over: