DOQ

Wacht niet tot de patiënt zich uitspreekt

Patiënten lijken tegenwoordig mondiger dan ooit. Ze zoeken informatie op, stellen vragen en worden geacht mee te beslissen over hun behandeling. Maar vijftig jaar onderzoek naar gesprekken tussen patiënten en zorgverleners laat een ander beeld zien. “Patiënten zijn juist minder medische vragen gaan stellen”, zegt Sandra van Dulmen, bijzonder hoogleraar Communicatie in de Gezondheidszorg aan het Radboudumc en programmaleider bij Nivel. Mondigheid blijkt bovendien niet alleen iets van de patiënt: ook de zorgverlener bepaalt hoeveel ruimte een patiënt krijgt en neemt. De Nivel Databank Communicatie in de Gezondheidszorg bevat inmiddels duizenden video- en audio-opnames van echte consulten, verzameld over een periode van vijftig jaar. Daardoor kunnen onderzoekers niet alleen zien hoe patiënten en zorgverleners met elkaar communiceren, maar ook hoe dat door de jaren heen is veranderd. Een opvallende bevinding is dat patiënten niet méér vragen zijn gaan stellen, maar juist minder. Vooral het aantal medische vragen neemt af. Praktische vragen, bijvoorbeeld over welke ondersteuning iemand voor een aandoening of probleem kan krijgen, komen juist vaker voor. “Patiënten vragen meer om concrete handvatten in plaats van de zuiver medische vraag: wat is er met mij aan de hand?” Bijzonder hoogleraar Sandra van Dulmen Verschuiving in vragen Een mogelijke verklaring is dat patiënten medische informatie tegenwoordig vaker zelf online opzoeken, bijvoorbeeld via Thuisarts.nl. Of dat daadwerkelijk verklaart waarom zij minder medische vragen stellen, is niet onderzocht. Wel ziet Van Dulmen een duidelijke verschuiving in het soort vragen dat patiënten stellen. “Ze willen meer concrete handvatten: hoe ga ik met deze aandoening om en wat kan ik zelf doen? In plaats van de zuiver medische vraag: wat is er met mij aan de hand?” Ook de rol van de huisarts is veranderd.
 

Aanmelden

Meld u gratis aan om toegang te krijgen tot DOQ,
waar zorgprofessionals kennis en visie delen.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Apothekers krijgen vergoeding voor therapietrouw­gesprekken

Therapietrouwgesprekken door apothekers worden in Noord-Limburg bij wijze van proef vergoed. Apotheker Erna Mombarg legt uit wat deze gesprekken opleveren. “Ik krijg uit het hele land van collega’s reacties: ‘Hoe heb je dit voor elkaar gekregen?’”

Als oorlog de zorg op de proef stelt

Bij een grootschalig conflict zullen ook Nederlandse ziekenhuizen grote aantallen gewonde militairen moeten opvangen. Traumachirurg en militair Eelco Huizinga vertelt wat dat van de zorg kan vragen. “Als zorgprofessional moet je je afvragen: wat wordt er van mij verwacht?”

Casus: vrouw met pijn op de borst na kankerdiagnose

Een 73-jarige vrouw bezoekt de Spoedeisende Hulp vanwege misselijkheid, kortademigheid en acute pijn op de borst. Een paar dagen ervoor kreeg zij te horen dat zij waarschijnlijk uitgezaaide alvleesklierkanker heeft. Wat is uw diagnose?

Gebrek aan samenwerking remt inzet van AI in de zorg

Veel AI-toepassingen voor de zorg bereiken de werkvloer niet. Sara Ben Hmido onderzocht welke barrières implementatie in de weg staan en legt uit waarom samenwerking vanaf het begin cruciaal is. “Als AI-ontwikkelaar moet je vanaf het begin optrekken met zorgverleners.”

Casus: vrouw met symptomatisch galsteenlijden zonder cholecystitis

Een 41-jarige vrouw bezoekt de SEH vanwege buikpijn. Echografie van het abdomen toont een dunwandige galblaas gevuld met concrementen en verwijde galwegen. De radioloog concludeert dat er sprake is van choledocholithiasis zonder cholecystitis. Wat is uw beleid?

Voorkom aangeleerde hulpe­­loosheid: laat zorgprofessionals zelf met oplos­­singen komen

Als zorgprofessionals herhaaldelijk ervaren dat hun inbreng niets verandert, kunnen ze stoppen met meedenken. Kjeld Aij legt uit hoe kleine verbeteringen en meer invloed op de werkvloer aangeleerde hulpeloosheid kunnen voorkomen. “Er is bijna altijd enige invloed, hoe klein ook.”

Op het spoor van een intoxicatie

Volgens SEH-arts en toxicoloog Femke Gresnigt ontbreekt een intoxicatie nog te vaak in de differentiaaldiagnose. “Soms denken we daar pas aan als andere oorzaken zijn uitgesloten. Dan kan er al kostbare tijd verloren zijn gegaan.”

Casus: progressieve kortademigheid na embolisatie van een varicocele

Een 36-jarige man presenteert zich op de SEH met toenemende kortademigheid, hoesten, algehele malaise en koorts. Negen dagen ervoor heeft hij een endovasculaire embolisatie met cyanoacrylaat ondergaan vanwege een symptomatische varicocele. Wat is uw diagnose?

Meer halen uit bestaande medicijnen

Een verminderde nierfunctie betekende lange tijd dat pemetrexed geen behandeloptie was. Rob ter Heine en Nikki Bleijs-de Rouw onderzochten hoe dit toch veilig kan worden ingezet en lieten zien hoeveel winst te behalen valt met onderzoek naar bestaande geneesmiddelen.

Resistente schimmels: het ondergeschoven kindje in het gezondheidsdebat

Resistente schimmels vormen een groeiend maar nog onderbelicht gezondheidsrisico, waarschuwt Paul Verweij. Een internationale aanpak is hierbij nodig. “Tot vijf jaar geleden kenden wij Candida auris niet eens, nu verspreidt deze zich wereldwijd.”


Lees ook: Aanmelden

Naar dit artikel »

Lees ook: Inloggen

Naar dit artikel »