Wat was er eerder, het minder goede darm­micro­bioom of de infectie?

De samenstelling van de bacteriën in de darmen voorspelt de kans op ontwikkeling van ernstige infecties, waaronder longontsteking. Dat blijkt uit onderzoek aan het Amsterdam UMC en de Universiteit van Turku, Finland.

Zes jaar lang werden meer dan 10.000 mensen gevolgd voor het onderzoek van promovendus Bob Kullberg. Een significante groep die vanaf het begin van het onderzoek al een slechtere bacteriesamenstelling in de darmen hadden, kregen te maken met zware infecties waaraan sommigen overleden.

“De mensen met een ernstige infectie hadden minder butyraatproducerende bacteriën”

Er zaten minder butyraatproducerende bacteriën in de darmen van de mensen uit de groep die met een infectie in het ziekenhuis terechtkwam. Butyraat is een korte-keten vetzuur (SCFA) dat een aangetoond positief effect heeft op het immuunsysteem van muizen. Ook in mensen is eerder aangetoond dat er minder butyraatproducerende bacteriën in de darmen zitten van mensen met ernstige infecties. Het was alleen nog niet bekend of dat een oorzaak of een gevolg was van de infectie. De vraag in het onderzoek van Kullberg was dan ook: wat was er eerder, het minder goede darmmicrobioom of de infectie? 

Ontlastingmonsters

Om dit te onderzoeken is er in deze studie gekeken naar het effect van butyraat op het immuunsysteem bij mensen. Hiervoor zijn ontlastingmonsters onderzocht van 4000 Nederlanders en 6000 Finnen. Gekeken is naar de aanwezigheid van 16 bacteriën die butyraat produceren als product van de fermentatie van vezels. De 602 mensen die tijdens de 6 jaar durende follow-up in het ziekenhuis terechtkwamen met een ernstige infectie, of zelfs stierven aan deze infectie, hadden minder van deze bacteriën in de darmen aan het begin van het onderzoek, vergeleken met andere mensen uit de cohorten. Bij mensen met 10% meer butyraatproducerende bacteriën nam de kans op een dergelijke infectie met 15 – 25% af.

“Het onderzoek ondersteunt het belang van een gezond darmmicrobioom”

Butyraat beschermt tegen infecties buiten de darmen

Deze studie bewijst volgens de onderzoekers dat het darmmicrobioom betrokken is bij de bescherming tegen infecties, ook buiten de darmen, bijvoorbeeld in de longen en de blaas. Op basis van het darmmicrobioom zou per individu een voorspelling kunnen worden gedaan over het risico op infecties. In het onderzoek is rekening gehouden met factoren als leeftijd, behandeling met antibiotica in het verleden en comorbiditeit.

Meer butyraat in de darmen?

Het onderzoek ondersteunt het belang van een gezond darmmicrobioom met genoeg butyraatproducerende bacteriën. Maar de vraag is: hoe krijg je die weer terug in de darmen van mensen die onvoldoende van deze micro-organismen in hun lichaam hebben? Het is ook niet bekend waarom de ene persoon meer van deze bacteriën heeft dan de ander. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of een dieet of het gebruik van probiotica helpt om de hoeveelheid butyraat in de darmen te vergroten en zo de kans op infecties te verkleinen.

Referentie: R Kullberg, I Wikki, B Haak et al. Association between butyrate-producing gut bacteria and the risk of infectious disease hospitalisation: results from two observational, population-based microbiome studies. The Lancet Microbe Volume 5, Issue 9100864 September 2024

Lees meer over: