‘We willen de maatschappij met de gezond­heids­zorg verbinden’

Huisarts Bernard Leenstra is een man met een missie: duurzame zorg voor iedereen die dat nodig heeft. Hij doet dat niet alleen als huisarts, maar sinds 2015 werkt hij ook met zijn initiatief Schok & Pomp aan zijn persoonlijke levensdoel. “Levensreddend handelen moet leuker en sneller aangeleerd worden.”

Bernard Leenstra begon zijn loopbaan op de Spoedeisende Hulp in het Jeroen Bosch Ziekenhuis. “Daar kwam ik voor het eerst in aanraking met patiënten die baat zouden hebben gehad bij snelle hulp op locatie, dus voordat ze het ziekenhuis binnenkwamen. Denk dan aan het te laat opstarten van een reanimatie, het niet herkennen van een herseninfarct of het smeren van tandpasta of boter op brandwonden. Allerlei situaties waarin de eerste minuten na het voorval bepalend zijn, maar niet is ingegrepen. Naar mijn idee kwamen die best veel voor. Ik wilde weten of mijn gevoel hierover klopte en ben me in EHBO en levensreddend handelen gaan verdiepen.”

Leuk en snel

Al snel bleek dat het in Nederland niet zo goed gesteld is met de EHBO-kennis. “In sommige andere landen zit het standaard in het onderwijs of je moet een geldig EHBO-certificaat hebben als je je rijbewijs haalt. Op die manier zit de kennis ingebakken in de maatschappij. In ons land is dat helaas niet zo. We zijn eigenlijk aangewezen op de intrinsieke motivatie van mensen om een cursus te volgen. Daarom ben ik begonnen met Schok & Pomp, om trainingen levensreddend handelen voor leken en professionals op een leuke en snelle manier aan te bieden.”

Innovatief

Te saai, te duur en geen tijd voor. Dat zijn argumenten die Leenstra vaak hoort van zowel leken als professionals als het gaat om het volgen van EHBO-cursussen. “Schok & Pomp pakt dat anders aan. We bieden een betaalbare en in sommige gevallen zelfs gratis cursus aan, die praktisch, beknopt, invoelbaar en spannend is. Het is ook een nieuwe aanpak die het midden vormt tussen reanimatie en EHBO: een cursus levensreddend handelen. Er komen allerlei situaties aan bod waarin de eerste minuten levensbepalend zijn. We houden ons dus niet bezig met mitella’s aanleggen of blaren doorprikken. Het gaat om zaken als brandwonden, epilepsie, bloedingen, verdrinkingen of beroertes.”

“Het zijn op maat gemaakte cursussen die aansluiten bij wat iemand al weet”

Tijdbesparend

Niet alleen de onderwerpen zorgden ervoor dat vanaf het begin Schok & Pomp veel aandacht onder leken en zorgprofessionals trok, maar ook de manier van lesgeven. “Ik sta als huisarts met de poten in de klei en kan putten uit eigen voorbeelden, waardoor het invoelbaar wordt wat ik vertel. Ik gebruik veel reanimatiepoppen, waardoor deelnemers niet hoeven te wachten op elkaar; ze kunnen meteen aan de slag. En dat is deels waar de toegevoegde waarde ligt, ook voor zorgprofessionals. Het zijn op maat gemaakte cursussen die aansluiten bij wat iemand al weet. Als bijvoorbeeld een docent van ons bij een huisartsenpraktijk komt voor een reanimatiecursus, gaat hij in een lege wachtkamer zitten. Vervolgens komen de medewerkers één voor één langs in plaats van dat ze lange tijd in een groepje cursisten van verschillende niveaus moeten wachten op hun beurt. Dat scheelt veel tijd en de meesten weten toch al heel goed wat ze moeten doen.”

“Coassistenten geven gratis cursussen op plekken in de samenleving met bijzondere doelgroepen”

Onderwijs

Naast de cursus zet Leenstra zich ook op andere manieren in om levensreddend handelen beter ingebed te krijgen in onze maatschappij. “Zo heb ik in de politiek geijverd om levensreddend handelen in het onderwijs te krijgen. Dat is helaas nog niet gelukt, omdat de politiek vindt dat dit geen zaak is van het onderwijs. Maar ik heb wel de schijnwerpers op het onderwerp gekregen. En voor scholen is er extra geld vrijgekomen om een cursus te kunnen volgen. Bovendien zijn er veel zorgprofessionals die best kosteloos een cursus willen verzorgen bij scholen – zij zijn van harte welkom bij ons.”

Sociale geneeskunde

Het is ook mogelijk om bij Schok & Pomp coschappen sociale geneeskunde te volgen. “We werken daarbij samen met verschillende universiteiten. Coassistenten geven gratis cursussen op plekken in de samenleving met bijzondere doelgroepen, zoals azc’s of scholen met kinderen met ernstig autisme. Maar denk ook aan bibliotheken, moskeeën of kerken. Juist op die plekken kunnen ze hun communicatievaardigheden goed trainen. Ze merken meteen of wat ze uitleggen ook goed overkomt. Dat helpt hen later ook in de spreekkamer. Zo verbinden wij de maatschappij met de gezondheidszorg.”

Lees meer over: