DOQ

Zeven routes naar een veerkrachtig zorgsysteem

Ons zorgstelsel kan duurzamer en menselijker terwijl ook kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid geborgd zijn. Dat schrijft Steven de Waal, strategisch consultant en visionair op het gebied van maatschappelijk leiderschap, in zijn boek, ‘Het zal mijn zorg zijn: 7 routes naar een gezond zorgstelsel’. Met zijn vernieuwende blik schetst De Waal paden voor innovatie en verandering om de Nederlandse gezondheidszorg fundamenteel te transformeren.

De Waal is gefascineerd door civil leaders: pioniers die ongeacht hun positie een diepgevoelde verantwoordelijkheid voor het publieke belang tonen. In 2014 promoveerde hij op dit onderwerp. Zijn pleidooi voor actief burgerschap en maatschappelijk ondernemerschap vormt ook de ruggengraat van de zeven routes die hij voorstelt om tot verbetering van ons zorgstelsel te komen.

“De zorgprofessional wordt een coach die tijdig signaleert en een patiënt begeleidt”

Strategisch consultant Steven de Waal

Stimuleren van civil leadership

Civil leaders zijn er al, zegt De Waal. “Het kan gaan om bestuurders, IT-experts, artsen of ondersteuners. Kenmerkend is dat ze zich niet laten ontmoedigen door bestuurlijke regels of protocollen. Binnen hun span of control (red: reikwijdte) brengen ze verbeteringen aan en weten ze collega’s te enthousiasmeren. Civil leaders verdienen erkenning en de ruimte om hun ideeën te ontplooien.”

Bevorderen van gezondheid

De leefstijl is steeds bepalender voor de (gezonde) levensduur van mensen. Volgens De Waal zijn daarom zowel adequate informatievoorziening als ruimtelijke inrichting van de woonomgeving essentieel. “De zorgprofessional wordt een coach die tijdig signaleert en een patiënt begeleidt bij wat hij of zij zelf niet kan.”

Financieren op basis van toegevoegde waarde

De Waal wil toe naar een financieringsmodel waarin niet productie maar resultaten de boventoon voeren. Daarnaast geeft hij alternatieven voor het huidige Medisch Specialistisch Bedrijf waardoor artsen verantwoordelijk worden voor de koers en prestaties van het hele ziekenhuis. “Loondienst is niet de juiste oplossing. In plaats daarvan kunnen we beter het begrip ondernemerschap scherper definiëren.”

“Artsen moeten zich gesteund voelen om ter plekke te kunnen bepalen wat het beste is”

Organiseren vanuit praktische wijsheid van zorgprofessionals

De Waal dringt aan op een cultuur die uitgaat van vertrouwen en praktische wijsheid.  “Artsen moeten zich gesteund voelen om ter plekke te kunnen bepalen wat het beste is voor de patiënt. Laten we de unieke expertise van professionals erkennen zodat ze vanuit intuïtie en kennis maatwerk kunnen leveren.”

Zorgtechnologie en platforms en platformorganisaties

Digitalisering in de zorg leidt tot platforms die patiënten macht geven, stelt De Waal. “Nederland krijgt daardoor een grote kritische groep met een disruptieve kracht om de publieke opinie te beïnvloeden. Hiermee moeten we ook in de zorg leren omgaan. Tegelijk ontstaan er dankzij de nieuwe data-infrastructuur ook nieuwe mogelijkheden, bijvoorbeeld nieuwe varianten van het elektronisch patiënten dossier (EPD). “De zorg efficiënter en toegankelijker maken lukt alleen als we technologische innovaties en digitale platforms leren hanteren.”

“Er ontstaan samenwerkingsverbanden tussen zorginstellingen en patiënten”

Zorg en woonomgeving met eigen regie

Mede door ICT komt het zorgaanbod dichter bij mensen thuis. De Waal voorziet dat de initiatieven die bevorderen dat mensen langer zelfstandig blijven wonen, de patiënten ook meer regie zullen geven over hun zorg- of behandelproces. “Er ontstaan samenwerkingsverbanden tussen zorginstellingen en patiënten, en de zorginstelling verandert in een platform: minder managers en meer horizontaal management tussen zorgprofessionals.”

Moedig leiderschap stimuleren

In de laatste route zet De Waal het erkennen en aanmoedigen van civil leadership centraal. “De drijfveer van civil leaders komt vaak voort uit hun persoonlijke historie, of uit verontwaardiging. Het is typisch Nederlands om weinig waardering te hebben voor deze leiders. Maar juist met openlijke support van officiële instanties kunnen ze de activiteiten volhouden waar we later op grote schaal van kunnen profiteren.” 

De toekomst van de zorg: een divers en dynamisch Landschap

De Waal is optimistisch. Hij gelooft niet in één uniforme oplossing, maar ziet een toekomst voor zich waarin diverse benaderingen naast elkaar bestaan die samen een veerkrachtiger zorgsysteem vormen. Met zijn zeven routes en talloze praktijkvoorbeelden wil De Waal iedereen inspireren om zelf de verantwoordelijkheid te nemen voor innovatie en verbetering in de zorg.

Referentie: De Waal, Steven. ‘Het zal mijn zorg zijn: 7 routes naar een gezond zorgstelsel’. 2023.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De lessen van de langst­vliegende MMT-arts van Nederland

MMT-arts Nico Hoogerwerf vertelt over zijn ervaringen als medisch specialistische zorgverlener per helikopter. “Wij dóen vooral, we voeren handelingen uit. Wij voelen niet de machteloosheid die politiemensen wel kunnen voelen.”

Casus: patiënt met zwelling in de mond

Een patiënte komt op het spreekuur met sinds 2 maanden een zwelling in de mond aan de linkerzijde. Het was destijds 1-2cm, welke spontaan ontlastte met dik taai slijm. Sindsdien komt het in wisselende grootte regelmatig terug. Wat is uw diagnose?

Verslaving onder zorgprofessionals: anonieme hulp is voorhanden

Verslaving is ook onder zorgprofessionals een reëel probleem. Marlies de Rond vertelt over het KNMG-programma ABS-zorgprofessionals, dat anonieme hulp en ondersteuning biedt aan zorgprofessionals die worstelen met problematisch middelengebruik en verslaving.

‘Zoveel artsen willen hun bezieling terug’

MDL-arts Marieke Gielen vindt het huidige zorgsysteem niet houdbaar voor medisch specialisten. “Ik heb mijn bezieling terug en wil nu een bruggenbouwer zijn tussen de reguliere zorg en het bredere zorgveld.”

Het Calamiteiten­­hospi­taal: in dertig minuten opera­tioneel na een ramp 

Mirjam de Jong vertelt hoe het Calamiteitenhospitaal in Utrecht bij een ramp razendsnel operationeel wordt gemaakt en hoe het een cruciale rol speelt in de nationale zorg. “Bij een grote groep slachtoffers moet je bedenken hoe je zoveel mogelijk levens kunt redden.”

Casus: man met toenemende pijn bovenbuik

Een man heeft sinds 2 weken toenemende pijn in de bovenbuik, ter plaatse van het maagkuiltje. De pijn is vooral aanwezig bij het eten en is brandend van karakter. Wat is uw diagnose?

‘Ik wil mensen helpen die het meest in nood zitten’

Werken in oorlogsgebieden geeft Zafer Altunbezel (Artsen zonder Grenzen) voldoening. Dagelijks ziet hij patiënten met oorlogstrauma, soldaten en burgers. “Als je wordt uitgestuurd naar een oorlogsgebied moet je oplossingen kunnen bedenken in zeer atypische situaties.”

‘Te veel welzijns­kwesties komen in het medisch domein’

Karine van ‘t Land is voorzitter van KAMG: een beroepsvereniging, maar ook een lobbyclub die de volksgezondheid wil verbeteren. “Wat Artsen Maatschappij + Gezondheid bindt is dat ze bezig zijn met drie dingen: met preventie, met volksgezondheid en met grote groepen.”

Aanpak onder­voeding moet multi­discipli­nair

Ongeveer een kwart van alle patiënten is bij opname ondervoed. Dit kan leiden tot minder snel herstel en langere opnameduur. De aanpak ervan is een zaak van het hele ziekenhuis, vertellen Emma Koster en Wesley Visser. “Ondervoeding is veel meer dan te weinig eten.”

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx