DOQ

Ziekenhuisapotheek Zwolle laat eigen geneesmiddel registreren

Voor het eerst hebben ziekenhuisapothekers een registratieaanvraag voor een eigen bereid generiek geneesmiddel ingediend bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Daphne den Besten-Bertholee en Karin Larmené-Beld in Isala Zwolle deden dit voor kant-en-klare steriele spuiten met efedrine. Ze willen hiermee het voortbestaan van eigen bereiding van geneesmiddelen in het ziekenhuis en de leveringszekerheid van hun producten borgen.

Ziekenhuisapothekers mogen geneesmiddelen die niet commercieel beschikbaar zijn zelf bereiden voor patiënten die zijn opgenomen in hun ziekenhuis. Vanwege efficiëntie en uit kostenoverwegingen beschikt niet elk ziekenhuis meer over een bereidingsfaciliteit, waardoor een aantal ziekenhuisapotheken nu óók bereidt voor andere ziekenhuizen. Dit wordt ook wel ‘collegiale doorlevering’ genoemd. Volgens de Geneesmiddelenwet mag dat officieel niet; ziekenhuizen mogen alleen voor eigen patiënten bereiden. “Maar er is wél behoefte aan deze doorgeleverde bereidingen. Daarom mag doorleveren onder voorwaarden die zijn vastgelegd in een beleidsregel van de overheid. Dit is toegestaan zolang er geen officieel geregistreerd, commercieel product van een fabrikant op de markt is”, zegt Larmené-Beld. Dit laatste was echter het geval bij één van de producten van de Zwolse ziekenhuisapotheek.

“Verpleegkundigen hoeven niet langer zelf vanuit een ampul een spuit te vullen”

Ziekenhuisapotheker Karin Larmené-Beld

Kant-en-klare spuiten

Sinds 2017 maakt de Zwolse ziekenhuisapotheek kant-en-klare steriele spuiten met efedrine, een bloeddrukverhoger die tijdens operaties wordt ingezet als de bloeddruk bij patiënten te laag wordt. Behalve voor efedrine worden in Isala ook kant-en-klare spuiten geproduceerd voor zo’n 25 andere geneesmiddelen. “Deze spuiten hebben als voordeel dat verpleegkundigen niet zelf meer vanuit een ampul een spuit hoeven te vullen, maar dat ze de injectie direct kunnen toedienen. Dit maakt het risico op toedieningsfouten en infecties veel lager. Bovendien is dit een relatief nieuw type spuiten dat kan worden ‘nagesteriliseerd’: dat verlengt de houdbaarheid en de spuiten kunnen nu zelfs op kamertemperatuur worden bewaard”, vertelt Larmené-Beld. “We maken deze spuiten voor onze eigen patiënten, maar ook voor andere ziekenhuisapotheken. Enkele jaren terug zijn wij als eerste Nederlandse ziekenhuis begonnen met het bereiden van deze kant-en-klare spuiten. Veel ziekenhuisapotheken hebben ons hierin inmiddels gevolgd. Voor efedrine moesten we hiermee echter stoppen, omdat enkele jaren geleden een fabrikant kant-en-klare spuiten met dit middel officieel heeft laten registreren en op de markt heeft gebracht”, vertelt Larmené-Beld.

“We hebben de inkomsten vanuit de hardlopers nodig”

Ziekenhuisapotheker Daphne Den Besten-Bertholee

Hardlopers

Voor de ziekenhuisapotheek betekent dat financieel een uitdaging, want efedrine hoort bij de zogenaamde ‘hardlopers’; geneesmiddelen die veel gebruikt worden in Isala en ook in trek zijn voor doorlevering aan andere ziekenhuizen. “We hebben de inkomsten vanuit deze hardlopers wel nodig om als bereidingsunit binnen de ziekenhuisapotheek te kunnen voortbestaan en ook de kosten van de productie van zeldzamere, niche-geneesmiddelen te kunnen dekken. Raken we de hardlopers kwijt, dan verdwijnen uiteindelijk ook de minder gangbare middelen uit ons aanbod”, zegt Den Besten-Bertholee. “Daarom hebben we onze Raad van Bestuur toestemming gevraagd om efedrinespuiten officieel te registreren bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Die toestemming kregen we en we hebben de aanvraag ingediend. Als de registratie rond is, is onze bereiding ook officieel een commercieel product en mogen we dit naast de fabrikant op de markt brengen en verkopen. De leveringszekerheid is hiermee vergroot en niet langer afhankelijk van één fabrikant.”

CE-keurmerk

Op dit moment loopt het registratietraject voor efedrine ongeveer anderhalf jaar. De ziekenhuisapothekers verwachten rond de zomer een positief oordeel van het CBG te krijgen. “Maar we moesten hiervoor grote hobbels nemen”, zegt Larmené-Beld. “Zo hadden de kant-en-klare spuiten die wij in het ziekenhuis al jaren naar volle tevredenheid gebruiken geen CE-keurmerk. Hiervoor moesten we een officiële ‘veiligheidsverklaring’ krijgen van een zogeheten ‘notified body’. We moesten daarvoor allerlei testen doen met de spuiten, bijvoorbeeld of de kracht die nodig is om het geneesmiddel in de spuit te krijgen acceptabel is.” Den Besten-Bertholee: “We moesten ook nog een extra onderzoek doen om aan te tonen dat efedrine lichtgevoelig is en in het donker bewaard moet worden. Dat is afgerond en nu wachten we op het CBG.” 

“Concurreren met elkaar zou jammer zijn, daar is het zorggeld niet voor bedoeld”

Gezamenlijkheid

Volgens Den Besten-Bertholee is het voor het eerst dat ziekenhuisapothekers een registratieaanvraag voor een generiek geneesmiddel bij het CBG indienen. “Voor zover ik weet zijn nog enkele andere ziekenhuisapothekers bezig met de registratie van eigen bereidingen, maar die zijn nog niet zo ver in het proces als wij. Ik vind het tot slot belangrijk om aan te geven dat we als beroepsgroep registratie van eigen producten in gezamenlijkheid moeten aanpakken. Als een andere ziekenhuisapotheek efedrine ook zou gaan registreren, worden we concurrenten. Het is beter dat andere ziekenhuisapotheken dan zelf efedrinespuiten gaan produceren op basis van onze vergunning. Concurreren met elkaar zou jammer zijn en daar is ook het zorggeld dat we in de registratieprocedure stoppen niet voor bedoeld.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Risico op bijwerkingen wisselt sterk per regio

De mate waarin patiënten volgens de richtlijnen medicatie voorgeschreven krijgen, varieert soms sterk per regio. Daardoor loopt ook het risico op bijwerkingen uiteen. Anke Lambooij bespreekt mogelijke verbeteringen. “Wees kritisch op valrisico-verhogende medicijnen.”

Casus: vrouw met paarsrode vingers en tenen

Een 37-jarige vrouw met systemische lupus erythematodes op basis van een aangeboren complementdeficiëntie heeft met name in de winter last van pijnlijke, paarsrode afwijkingen aan vingers en tenen. Wat is uw diagnose?

Huisartsen De Doktershoek zijn ook een beetje medisch specialist

Huisartsen van De Doktershoek verdiepen zich in medisch-specialistische zorg, waardoor minder verwijzingen naar het ziekenhuis nodig zijn. Huisarts Vincent Coenen vertelt hoe deze aanpak bijdraagt aan efficiëntere zorg. “En het draagt erg bij aan het werkplezier.”

‘Samenwerking tussen specialisten mag niet afhangen van individueel initiatief’

Longarts Idris Bahce pleit voor structurele samenwerking tussen specialisten, juist nu nieuwe behandelopties zich aandienen. “Het lastige is dat je samenwerking moeilijk kunt meten en monitoren.”

De cruciale aanwijzing zit soms in het bot

Hoeveel informatie blijft er na een moord in een lichaam bewaard? Arts-forensisch antropoloog Reza Gerretsen combineert medische kennis met fysische antropologie om te achterhalen wat er is gebeurd. “Ik haal het verhaal naar boven dat iemand zelf niet meer kan vertellen.”

Casus: vrouw met netvormige huidverkleuringen van de benen

Een 76-jarige vrouw bezoekt de dermatoloog vanwege sinds enkele maanden bestaande, netvormige huidverkleuringen aan de achterzijde van beide benen. De plekken jeuken niet en doen geen pijn. Wat is uw diagnose?

Inslikken van batterij kan levens­bedreigend zijn

Jaarlijks slikken bijna 40 jonge kinderen een batterij in, soms met levensbedreigende gevolgen. MDL-kinderarts Angelika Kindermann onderzocht de risico’s en pleit voor meer bewustwording en veiligere verpakkingen. “We schrokken van het hoge percentage complicaties.”

Zo schrijf je medische informatie waar je patiënt iets aan heeft

Een patiëntenfolder kan medisch correct zijn en toch zijn doel missen, ziet arts Stan Geurts van De Hulpdokter. Begrijpelijk schrijven begint daarom met een inhoudelijke keuze: wat moet de patiënt weten?

Casus: jongeman met een zwelling van het gehemelte

Een 29-jarige man, met in de voorgeschiedenis seronegatieve artralgie, bezoekt uw spreekuur vanwege een zwelling van het gehemelte. U ziet een scherpbegrensde, verruceuze, witte plaque. Aan de genitalia, de ogen en de huid vindt u geen afwijkingen. Wat is uw diagnose?

Hoe ontwerpers complexe zorg­processen een­voudiger maken

Complexe zorgprocessen leiden regelmatig tot dubbel werk, onduidelijkheid en onnodig tijdverlies. Noa Smolenaars laat zien hoe design hierin kan helpen. “Wij ontwerpers zijn in staat complexe processen goed uit te diepen en te visualiseren, daar zijn we in opgeleid.”