Zo reageer je strategisch op een conflict, in plaats van reflexmatig
Redactioneel
26 augustus 2020
Zorgprofessionals die een meningsverschil of conflict hebben met een collega, ervaren dit vaak als zeer stressvol. Dat komt onder meer doordat we niet goed kunnen voorspellen hoe de ander reageert als we niet spoedig tot overeenstemming komen. Gelukkig verlopen de reacties bij een meningsverschil of conflict volgens een aantal universele wetmatigheden, in dit artikel samengevat in vijf verschillende conflicthanteringsstijlen. Inzicht in deze conflicthanteringsstijlen helpt ons om adequater met meningsverschillen en conflicten om te gaan. Dit artikel is gebaseerd op een hoofdstuk uit het boek ‘De alles-arts’ en geschreven door Annemiek Nooteboom. Bij een meningsverschil of conflict is het mogelijk om bewust te kiezen voor óf een bepaald resultaat, óf behoud van de relatie, of een combinatie van beiden. Iedereen heeft zo zijn voorkeursstijlen om met dit spanningsveld tussen resultaat en relatie om te gaan. Wanneer de twee dimensies ‘resultaat’ en ‘relatie’ tegen elkaar worden afgezet, ontstaan er volgens Thomas-Kilmann vijf conflicthanteringsstijlen (zie onderstaand figuur). “Tegenspraak of een gezond debat is in een medische omgeving van vitaal belang” Reflexmatige en strategische gedragingen Voordat we ingaan op de kenmerken van de vijf conflicthanteringsstijlen is het belangrijk om te weten dat er zowel reflexmatig (instinctief) gedrag bestaat, als strategisch (meer overdacht) gedrag. In stresssituaties reageren we vanuit een ‘fight, flight of freeze’-modus. Deze stressresponsen liggen verankerd in ons limbisch systeem. De fightrespons zorgt ervoor dat we in fracties van seconden extra sterk worden wanneer we een dreiging moeten bevechten. Dankzij de flightrespons kunnen we veel harder rennen als ons leven ervan afhangt. De freeze-respons helpt ons om muisstil te zijn als we ons voor een gevaar moeten verstoppen. In het model hierboven (figuur 5.1) van Thomas-Kilmann correspondeert: fight (linksboven) met doordrukken, flight (rechtsonder) met toegeven, en freeze (linksonder) met vermijden. Door genetische verschillen in onze karakterstructuur, gecombineerd met omgevingsinvloeden, ontwikkelt eenieder een bepaalde voorkeursreactie vanuit de ‘fight, flight, freeze’-respons. Bijvoorbeeld meteen een dreun uitdelen, of juist stomverbaasd reageren op het gedrag van een ander. “Mensen die goed zijn in (altijd) toegeven, lopen op
Aanmelden
Meld u gratis aan om toegang te krijgen tot DOQ,
waar zorgprofessionals kennis en visie delen.
Ik heb al een DOQ account
Lees meer over: