DOQ

‘Hideaway’ vergroot veerkracht van kinderen tijdens opname

Spelen met andere kinderen is allesbehalve vanzelfsprekend voor kinderen die in het ziekenhuis zijn opgenomen. Terwijl dat erg belangrijk is voor hun emotionele welbevinden. Industrieel ontwerper Kim Boltjes bedacht een innovatieve e-healthoplossing. Ze ontwierp een online-‘verstoppertje’-spel¹ dat kinderen met elkaar en met vriendjes thuis kunnen spelen. Ze deed dat in opdracht van Stichting Hospital Hero en in co-creatie met kinderen. Het spel helpt kinderen om veerkrachtig om te gaan met uitdagingen in het ziekenhuis.

Tijdens haar studie Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft maakte Kim Boltjes kennis met Hospital Hero. De stichting heeft als missie stress en angst te verminderen bij kinderen van vier tot tien jaar die een medische handeling ondergaan. Dat gebeurt via een (gratis) app die de kinderen uitlegt wat ze allemaal kunnen verwachten. Zo wordt een bezoek aan het ziekenhuis minder spannend. Boltjes: “Ik wilde graag bijdragen aan een zo comfortabel mogelijke ziekenhuiservaring voor kinderen. Daarom was ik blij dat ik als afstudeeropdracht een online-spel voor Hospital Hero kon ontwerpen.”

 “Het werd me al snel duidelijk dat een ziekenhuiservaring emotioneel zwaar is voor kinderen”

Industrieel ontwerper Kim Boltjes

Grote stressfactor

In de onderzoeksfase observeerde Boltjes kinderen in het Willem-Alexander Kinderziekenhuis van het LUMC en het Juliana Kinderziekenhuis in Den Haag. Ze sprak ook met de kinderen, hun ouders, zorgverleners en experts. “Het werd me al snel duidelijk dat een ziekenhuiservaring emotioneel zwaar is voor kinderen. Dat heeft te maken met de medische handelingen die ze moeten ondergaan, maar ook met het feit dat ze weg zijn van thuis. Ze komen ineens in een medische omgeving met snoertjes, monitoren en andere dingen die ze niet kennen. Vaak liggen kinderen ook nog in hun eentje op een kamer, en door hun conditie kunnen ze niet altijd gebruikmaken van de speelgebieden. Dat is een groot verschil met het normale leven, waarin kinderen doorgaans juist veel contact hebben met leeftijdgenootjes. Als het spelen met andere kinderen wegvalt, is dat een grote stressfactor voor kinderen in het ziekenhuis. Dat terwijl een positieve gemoedstoestand een belangrijke factor is voor hun veerkracht.”

 “De kinderen dachten enthousiast mee en waren enorm creatief”

Samen met kinderen

Hoe kun je kinderen in het ziekenhuis een positieve mindset geven? Om die vraag te beantwoorden, haalde Boltjes input bij de kinderen in de ziekenhuizen. Wat vinden ze leuk en wat niet? Hoe ziet een veilige plek er voor hen uit? De antwoorden leidden tot haar eerste ontwerpen: een spel met dieren, dat kinderen met anderen kunnen spelen. “Met de ontwerpen ben ik naar een basisschool gegaan”, vertelt Boltjes. “Daar heb ik elementen getest en samen met de leerlingen gebrainstormd. Bijvoorbeeld over de vraag hoe je kinderen kunt helpen om zich veilig te voelen als ze weg zijn uit hun bekende omgeving. De kinderen dachten enthousiast mee en waren enorm creatief. Ze bleken het belangrijk te vinden dat de zieke kinderen iets bekends mee konden brengen naar het ziekenhuis. Ook vonden ze dat het spel een verhaallijn en een competitie-element moest hebben.”

“Met het spel ontsnappen de kinderen digitaal even uit hun ziekenhuiskamer”

Coping-tips

Met die informatie ontwierp Boltjes het spel ‘Hideaway’. In het spel maken kinderen een foto van hun ziekenhuiskamer, waar ze jungle-elementen aan toevoegen. Ook verstoppen ze een ‘superdier’. Daarna gaan ze op zoek naar de superdieren van andere kinderen die in het ziekenhuis liggen. Maar ook naar de superdieren van hun familie en vriendjes thuis. “Zo ontsnappen ze digitaal even uit hun ziekenhuiskamer”, legt Boltjes uit. “Elk superdier dat de kinderen vinden, geeft op een grappige manier een tip die helpt om te gaan met een lastige situatie in het ziekenhuis. De coping-tip van de toekan is bijvoorbeeld: ‘Als je niet naar je vriendjes toe kan, doe dan je ogen dicht. Want in gedachten kun je overal naartoe.’”

Aandacht voor impact

De kinderen verzamelen zo superdieren voor hun persoonlijke poster. “Die kunnen ze erbij pakken als ze de tips weer even willen bekijken”, zegt Boltjes. “Maar ook als ze later, thuis of op school, over het ziekenhuis willen vertellen.”

Hideaway is op dit moment nog een prototype, maar Hospital Hero wil het spel in de toekomst in zijn pakket gaan aanbieden. “Ziekenhuizen hebben steeds meer aandacht voor de emotionele impact van een opname op kinderen”, besluit Boltjes. “Ik hoop dat ze samenwerken met kinderen voor het bedenken van oplossingen. Want innoveren doe je samen met kinderen!”

Kim Boltjes’ afstudeeropdracht werd afgelopen januari bekroond met de YOUNG Medical Delta Master Thesis award. Deze prijs, uitgereikt door Young Medical Delta, stimuleert technische innovatie in de gezondheidszorg.

Referentie:
1. Boltjes K. Power to the Patient: A Co-Created Design Towards Emotionally-Safe Pediatric Hospitalization. TU Delft Industrial Design Engineering; TU Delft Human-Centered Design. 2023.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Hoe AI no-shows in het ziekenhuis terugdringt

Met AI kunnen patiënten worden herkend die hun afspraak dreigen te missen, laten Annabel Seffelaar en Siem Aarts zien. Zo kunnen zij tijdig herinnerd worden aan hun afspraak. “Elke week halen we er zeker zes of zeven patiënten uit die de afspraak totaal vergeten waren.”

Meer aandacht nodig voor de basisarts

In de zorg zijn veel openstaande vacatures en de werkdruk stijgt. Een van de oorzaken: het tekort aan basisartsen. De Jonge Specialist probeert het tij te keren. Maar het is een complex vraagstuk, vertellen bestuursleden Phebe Berben en Leene Vermeulen.

Casus: vrouw die niet kan boeren

Een 23-jarige vrouw klaag over een lang aanhoudend drukkend gevoel achter het sternum, met name na de maaltijd. Het lukt haar dan niet om te boeren. Braken zorgt meestal snel voor verlichting van de klachten. Wat is uw diagnose?

Waarom praten over wat écht telt eerder moet beginnen

In de palliatieve fase ervaren patiënten met gevorderde kanker vaak minder keuzevrijheid dan artsen denken, blijkt uit promotieonderzoek van Daisy Ermers. Gesprekken over wat voor patiënten echt belangrijk is, komen vaak laat op gang.

Weg met de dokter: de positieve werking van natuur op gezondheid

Contact met de natuur kan stress verminderen en het welzijn verbeteren, vertelt huisarts Pim van den Dungen. Een ervaring die hij graag wil delen met andere zorgverleners. Ook in de spreekkamer ziet hij kansen voor natuur in de zorg.

Casus: man met verlies van intimiteit na prostaat­kanker­behandeling

Een 58-jarige man komt bij de medisch seksuoloog vanwege verlies van intimiteit na prostaatkankerbehandeling. Sildenafil heeft een matig effect gehad en de voorgeschreven vacuümpomp gebruikt hij niet. Wat is het meest aangewezen beleid?

Tegenwicht bieden zonder te schreeuwen

Veel adviezen over keel, neus en oren worden al generaties lang doorgegeven, vaak zonder dat ze kloppen. KNO-arts Veronique van den Heuvel maakt korte uitlegvideo’s op social media. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om houvast te bieden bij alledaagse klachten.

Casus: vrouw met pijn bij vrijen na de overgang

Een 52-jarige, postmenopauzale vrouw ervaart sinds anderhalf jaar pijn bij het vrijen. Ook heeft ze afnemende seksuele verlangens, wat leidt tot spanningen in de relatie met haar man. Ze heeft nog steeds behoefte aan intimiteit. Wat is uw beleid?

Het vak is prachtig, de randvoorwaarden knellen

De bevlogenheid onder artsen is groot, blijkt uit de Loopbaanmonitor Medisch Specialisten 2024. Tegelijkertijd neemt de ontevredenheid over werkdruk toe. Volgens Kirsten Dabekaussen, voorzitter van De Jonge Specialist, is dat geen tegenstelling, maar een spanningsveld.

Tactvol medicatieadvies geven bij laag­geletterdheid

Moeite met lezen en schrijven leidt geregeld tot verkeerd medicijngebruik, zegt Laura Vlijmincx. Met extra uitleg en eenvoudiger etiketteksten probeert zij dit probleem in de apotheek te verkleinen. “Er heerst een taboe op, dus mensen melden het niet spontaan.”