Iedere arts moet zich voorbereiden op een leven lang leren

Niet alleen de bereidheid om te blijven leren is essentieel voor elke zorgprofessional, ook welzijn is een voorwaarde voor professionele en persoonlijke ontwikkeling. En dat laatste is in de medische sector meer dan ooit een punt van zorg, vindt Marjolein van de Pol. Zij is opleidingsdirecteur en hoogleraar studentenwelzijn en levenslang leren aan het Radboudumc en de Radboud Universiteit.

Over studentenwelzijn wordt veel gezegd en geschreven, maar de discussies missen volgens Van de Pol een diepere laag van betekenis en nuance. Want wat is stress of burn-out precies? En is welzijn niet veel meer dan moeilijkheden kunnen hanteren? “Over de onderliggende factoren die invloed hebben op welzijn – zoals omgeving, maatschappij en cultuur – is weinig bekend. Wat we wel weten, is dat het geluksniveau onder jongeren sinds de jaren ’90 gedaald is, terwijl we het maatschappelijk en qua opleidingsniveau steeds beter hebben gekregen.”

Social media

Volgens Van de Pol heeft de dynamiek op social media dit sterk beïnvloed. Alles moet tegenwoordig leuk zijn. “Dat brengt uitdagingen met zich mee. Jongvolwassenen willen best werken of studeren, maar ook talloze appgroepen bijhouden en daarnaast sporten, uitgaan, deelnemen aan het bestuur van de studentenvereniging, ervaringen delen via de social kanalen…” Dat veel jongeren niet lekker in hun vel zitten, ligt zeker niet alleen aan de opleiding maar ook aan de onrealistische eisen die ze stellen aan zichzelf en hun (sociale) leven.

Een leven lang leren

Een leven lang leren vereist ruimte in het hoofd en het lichaam, legt Van de Pol uit. Anders gezegd: welzijn is een voorwaarde voor professionele en persoonlijke ontwikkeling. En die ontwikkeling stopt niet aan het einde van de studie. Ook een hoogopgeleide professional moet zich blijven ontwikkelen. Dat is meer dan alleen vakinhoudelijk bijblijven en de verplichte nascholingen.  

“In de zorgsector vinden in hoog tempo veel en grote veranderingen plaats. Denk aan nieuwe zorgontwikkelingen, ICT, de manier waarop we het werk moeten inrichten, hoe gegevens ingevoerd moeten worden of hoe we moeten samenwerken. Daar komen personeelstekorten en beperkte budgetten nog bij. De noodzaak om te innoveren is door dit alles sterk toegenomen, en de nieuwe bewegingen moet je gewoon volgen, in welke fase van je carrière je ook zit.”

“Docenten hebben werkgroepen waar het thema plezierig leren en werken aan bod komen”

9 tot 5

Van de Pol heeft de mentaliteit van de jongere generaties zien veranderen van ‘leven om te werken’ naar ‘werken om te leven’. “Studenten willen van alles en stellen veel vragen. Tegelijkertijd willen ze ook een werkritme waarbij ze om vijf uur naar huis kunnen. Dat wringt soms met een lerende houding en met de realiteit van de zorg.”

Vanuit haar rol als opleidingsdirecteur besteedt Van de Pol daarom veel aandacht aan het voorbereiden van studenten op een leven lang leren. “We proberen de studenten een attitude bij te brengen waarmee de bereidheid om te leren langdurig blijft bestaan. Bijvoorbeeld door onze docenten te laten uitstralen dat leren prettig is en je werk interessant maakt. Docenten worden uitgenodigd hun eigen leerervaringen met studenten te delen en we hebben werkgroepen waar het thema plezierig leren en werken aan bod komen.”

“Ik hoop dat de dokters die we afleveren, de toekomst met vertrouwen tegemoet zien”

Zittende generatie

De lerende houding is ook voor zittende dokters een uitdaging. “Het gaat bij hen bijvoorbeeld om het gezamenlijk hanteren van problemen zoals personeelstekorten en administratieve lasten. Als dat begint te knellen is er geen ruimte meer voor het aanleren van nieuwe technieken. Veel jonge dokters twijfelen daardoor of ze nog wel verder willen.”

Lessons learned

In haar persoonlijk leven reflecteert Van de Pol iedere dag op wat ze geleerd heeft. Dat kan iets zijn uit een wetenschappelijk artikel, een roman of de krant. “Daar haal ik de inspiratie vandaan waarmee ik kan bijdragen aan de ontwikkeling van jonge mensen. Ik hoop dat de dokters die we afleveren, de toekomst met vertrouwen tegemoet zien.”

Lees meer over: