DOQ

Moeten we onze definities voor onder­tempera­tuur en koorts aanpassen?

Het wordt zomer, de temperatuur stijgt, maar als alles goed is geldt dat niet voor de lichaamstemperatuur. Deze daalt al 150 jaar. Cardioloog in het Eindhovense Catharina Ziekenhuis, Luuk Otterspoor legt uit waarom onze kerntemperatuur daalt en wat dat betekent voor de dagelijkse praktijk. Als voorzitter van het International Hypothermia and Temperature Management Symposium 16-17 juni in Eindhoven, weet hij veel van het effect van lage en hoge temperaturen op het lichaam.

“Halverwege de 19e-eeuw stelde de Duitse arts Carl Wunderlich de gemiddelde lichaamstemperatuur vast op 37,0 oC. Hij mat daarvoor de temperatuur in de oksel van duizenden mensen”, zegt Otterspoor. Tegenwoordig meten artsen een lagere lichaamstemperatuur. Geen wonder, roepen velen, want 150 jaar geleden waren metingen niet zo betrouwbaar. Deze verklaring kan overboord na een studie van Julie Parsonnet van de Amerikaanse Stanford University waarbij onderzoekers de gemiddelde temperatuur in drie cohorten met gegevens van 1860-2017 analyseerden. De gemiddelde temperatuur van de bijna 19 duizend deelnemers daalt met 0,03 oC per decennium tot 36,4 oC nu. De bevinding is inmiddels in andere cohorten bevestigd.

“De gemiddelde temperatuur daalt met 0,03 oC per decennium van 37 oC tot 36,4 oC nu”

Cardioloog Luuk Otterspoor

Betere zorg

“In de negentiende eeuw hadden mensen veel meer chronische infecties en die leidden tot een hogere gemiddelde lichaamstemperatuur”, zo verklaart Otterspoor de daling. Door preventie met bijvoorbeeld vaccins werd de infectiedruk lager. “Bovendien zorgt de behandeling van mensen met een infectie, kanker of auto-immuunziektes tot een lagere temperatuur. In het algemeen leven mensen steeds gezonder en worden ze ouder en ouderen hebben doorgaans een lagere lichaamstemperatuur.”

“Bij mensen met een lage normale temperatuur van 35,5 oC, is een stijging naar 36,5 of 37,0 oC mogelijk een alarmsignaal”

Praktijk

Een belangrijke vraag die onderzoekers tijdens het International Hypothermia and Temperature Management Symposium bespreken gaat over de invloed van deze nieuwe kennis op de praktijk van elke arts. “Moeten we onze definities voor ondertemperatuur en koorts aanpassen? Op de IC hanteren we een strikte definitie van 38,3 oC. Maar, bij mensen met een lage normale temperatuur van 35,5 oC is een stijging naar 36,5 of 37,0 oC mogelijk al een alarmsignaal. We weten ook dat ouderen minder makkelijk koorts maken als ze een infectie hebben.”

Gepersonaliseerde temperatuur

De uniforme definitie van de normale, te lage of te hoge temperatuur is aan heroverweging toe, net als de rol van de temperatuur bij (infectie)ziekten en de levensverwachting. Otterspoor: “Ik noem het een vorm van gepersonaliseerde geneeskunde om per individu op basis van bijvoorbeeld de normale lichaamstemperatuur en de leeftijd vast te stellen of er sprake van koorts is.” Tijdens het congres presenteerde Parsonnet een gepersonaliseerde temperatuurkaart.

“Tijdens onze EUROICE-trial koelen we tijdens het dotteren lokaal de hartspier af voordat we het vat openen”

Koud hart

Otterspoor en zijn collega’s bekijken of ze de omvang van schade aan de hartspier, na een infarct, kunnen beperken door de spier af te koelen. “Zodra je tijdens een dotterprocedure het bloedvat opent, treedt er in het infarctgebied zwelling op. De druk van de zwelling richt schade aan. Tijdens onze EUROICE-trial koelen we tijdens het dotteren lokaal de hartspier af voordat we het vat openen. Primair eindpunt van de studie is de omvang van de spierschade na 3 maanden. In juni includeren we de laatste patiënten en in november verwachten we de resultaten te kunnen presenteren.”

Ambulance

De EUROICE-trial leverde al een mooi resultaat. Nadat Otterspoor de studieopzet presenteerde kreeg hij de vraag het internationale congres in Eindhoven te organiseren. Zelf raakte hij gefascineerd door de mogelijkheden van temperatuur toen hij nog in Utrecht werkte: “Op de IC van het UMCU probeerden we hersenschade na een hartstilstand te voorkomen door de patiënt te koelen. We richtten zelfs een ambulance in met koelapparatuur. Toen ontstond ook het idee om de hartspier te koelen na een infarct.”

Referentie: Protsiv M, Ley C, Lankester J, Hastie T, Parsonnet J. Decreasing human body temperature in the United States since the industrial revolution. Elife. 2020;9:e49555. 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Dokters voelen zelf de paradox van samen beslissen in de spreek­kamer’

Samen beslissen kan patiënten tijdelijk veel stress en onzekerheid bezorgen, blijkt uit onderzoek van Inge Henselmans. “Wij staan helemaal achter de beweging van samen beslissen, maar vonden dat er ook oog moest zijn voor de negatieve aspecten ervan.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx