Nieuwe besmettingsroute resistente ziekenhuisbacterie ontdekt

Redactioneel

8 maart 2019

Onderzoekers van het Radboudumc hebben een nieuwe manier van verspreiding van resistente ziekenhuisbacteriën gevonden. Arts-microbioloog dr. Joost Hopman beschrijft in een case study in JAMA Network Open hoe de zeldzame bacterie Pseudomonas aeruginosa vanuit doucheputjes op patiëntenkamers voor een infectie kon zorgen. Hij adviseert om in de inrichting van ziekenhuiskamers maatregelen te nemen om het risico van verspreiding vanuit afvoerputjes te minimaliseren.

Wereldwijd neemt het probleem toe dat ziekmakende bacteriën resistent worden tegen carbapenemen. Dit is een categorie antibiotica die ingezet wordt tegen ernstige bacteriële infecties waarbij reguliere antibiotica niet meer werken. Als de bacterie ook resistent wordt tegen carbapenemen, is de infectie erg moeilijk te behandelen. De verspreiding van carbapenem-resistente bacteriën is door de wereldgezondheidsorganisatie WHO aangemerkt als een actueel groot probleem voor de volksgezondheid.

Infectie na longoperatie

Hopman en het interdisciplinaire team dat betrokken was bij de risico-inventarisatie kwamen de nieuwe infectieroute van Pseudomonas aeruginosa op het spoor nadat een patiënt na een longoperatie besmet raakte met deze carbapenem-resistente bacterie. De infectie was opvallend, omdat resistente Pseudomonas in Nederland zeldzaam is. In ontwikkelingslanden komt de bacterie veel meer voor, maar de patiënt was helemaal niet op reis geweest. De infectie zou waarschijnlijk dus uit het ziekenhuis zelf moeten komen.

Afvoer als groeimedium

Na onderzoek van verschillende mogelijke infectiebronnen, bleek het sanitair in het ziekenhuis de meest waarschijnlijke bron. Het stilstaande water in doucheputjes en afvoeren bleek een groeimedium voor de resistente bacterie. Luchtmetingen lieten zien dat de bacterie zich door de lucht wist te verplaatsen als de douche had aangestaan,. Het onderzoek van Hopman legt daarmee een tot nu toe onbekend verspreidingsmechanisme van dergelijke resistente bacteriën bloot.

Bacterie en nieuwbouw

‘De ziekenhuisomgeving is een onderdeel van de puzzel van de verspreiding van deze bacterie,’ zegt Hopman. ‘Nu we dat weten, moeten we daar rekening mee houden in de nieuwbouwplannen van ons ziekenhuis. Zo werken we samen met onze afdeling bouwzaken om ervoor te zorgen dat we het infectierisico kunnen verlagen. Je kunt bijvoorbeeld denken aan het verplaatsen van de wasbakken van de patiëntenkamers.’

Infecties beperken

‘Het is belangrijk om multidisciplinair naar oplossingen te zoeken,’ benadrukt Hopman, ‘dus in samenwerking met bouwers, ingenieurs en infectiedeskundigen. Er moet natuurlijk wel gedoucht kunnen worden in het ziekenhuis. Het is zaak om ervoor te zorgen dat infecties met resistente bacteriën zo beperkt mogelijk blijven. Dit jaar plannen we een bijeenkomst in Nijmegen waar we met meerdere nationale en internationale experts naar oplossingen zoeken, zodat andere ziekenhuizen ook de juiste maatregelen kunnen nemen om de verspreiding van resistente bacteriën te minimaliseren.’