‘Welzijn op Recept’ in plaats van een pijnstiller

Een jaar geleden startten de huisartsenpraktijken in de Limburgse gemeente Roerdalen met de pilot ‘Welzijn op Recept’. Huisarts Yvonne Smeets nam het initiatief daartoe; zij zocht een manier om de kwaliteit van leven van (vooral) kwetsbare ouderen te verbeteren. “Het heeft mijn palet als huisarts verbreed, evenals mijn werkplezier.”

Yvonne Smeets, huisarts in Montfort – gemeente Roerdalen – volgde enkele jaren geleden de opleiding tot kaderarts eerstelijns ouderengeneeskunde. Zorggroep Meditta, waar zij toen in dienst kwam, vroeg haar een eerstelijnsprogramma op te zetten voor kwetsbare ouderen. “Uit onderzoeken blijkt dat het verbeteren van de levenskwaliteit van ouderen niet zozeer ligt op somatisch vlak”, vertelt Smeets. “Het lijf wordt nu eenmaal ouder, ziektes en klachten nemen toe. En vermoeidheid, pijn in de nek, maar ook stress, angst en somberheid hebben lang niet altijd een medische oorzaak. Vaak spelen onderliggende sociaal-maatschappelijke problemen een rol. Op het gebied van zingeving is echt nog een slag te maken. Daarom zocht ik een connectie met het sociale domein.”

Smeets had gelezen over het concept ‘Welzijn op Recept’, een vorm van integrale zorg, en klopte bij de gemeente aan. Daar trof zij een jonge enthousiaste beleidsmedewerker die zich inzette om ‘Welzijn op Recept’ in de gemeente te introduceren. De gemeente stelde een welzijnscoach aan. En alle zes huisartsenpraktijken in Roerdalen haakten aan bij de pilot die de gemeente sinds een jaar financiert.

Spinnenweb

“Wanneer iemand psychosociale klachten heeft en we vermoeden dat er een probleem is op het sociale domein – denk aan zingeving, eenzaamheid of financiële problemen – dan schrijven we nu een recept voor welzijn”, aldus Smeets. “We vullen een formulier in en mailen dat naar welzijnscoach Helen Bours die contact opneemt met de patiënt. Zij gaat er op bezoek en voert een gesprek met hem of haar. Dat doet zij meestal aan de hand van het ‘spinnenweb van Positieve Gezondheid’. Zo brengt zij in kaart waar de hiaten en behoeften zitten. Vaak hebben wij dat ook al gedaan in onze praktijk. Met het spinnenweb kijken we naar gezondheid en mogelijkheden in plaats van naar ziekte en beperkingen. Het uitgangspunt is: wat wil de ander?”

Goede relaties

Smeets is erg enthousiast over welzijnscoach Helen Bours. “Een sterke persoonlijkheid die goede relaties legt met mensen. Belangrijk, want het concept valt en staat met de poppetjes die het spel spelen.” De welzijnscoach neemt ook deel aan het tweemaandelijks MDO. “Dan bespreken wij wie zij gezien heeft en waartoe dat heeft geleid. Bijvoorbeeld: een CVA-patiënt raakte arbeidsongeschikt door een herseninfarct, kreeg in dezelfde periode te maken met echtscheiding en financiële problemen. Hij had geen daginvulling meer en werd eenzaam. Helen ging met hem in gesprek en zocht met hem uit wat hij zou kunnen doen. Met haar kennis van het sociaal domein ging ze op zoek naar passende dagbesteding. Deze meneer zit nu in het sociale klusteam dat mensen met een kleine portemonnee helpt bij klusjes in huis.” De welzijnscoach begeleidt haar cliënten ook. Als iemand een drempel ervaart om mee te doen aan een activiteit, dan gaat zij de eerste keer mee. Ook daarna heeft ze nog regelmatig contact met hen.  

“Je gaat minder vaak de dokter, slikt minder pijnstillers of antidepressiva, hebt minder vaak een psycholoog nodig”

Succesverhalen

Onlangs was er een eerste evaluatie en is besloten de pilot wat langer door te laten lopen. Harde cijfers waren er nog niet. Maar de elf huisartsen hadden al veel gebruik gemaakt van de welzijnscoach. Zo’n 86 mensen in Roerdalen kregen de afgelopen jaar ‘Welzijn op Recept’. “Eigenlijk allemaal succesverhalen”, zegt Smeets. “Overal brengt het wel iets. De welzijnscoach heeft alle activiteiten, klus-, praat-, wandel- en eetgroepen in beeld. De mensen die ik heb doorverwezen waren erg blij met de aandacht voor hun probleem. Zij hebben zich allemaal ergens bij aangesloten. We merken dat een deel van onze ‘frequente bezoekers’, die relatief vaak in aanmerking komen voor welzijn op recept, nu minder vaak de praktijk bezoekt dan voorheen. Begrijpelijk. Als je beter in je vel komt te zitten, raken de somatische en pijnklachten meer op de achtergrond. Je gaat minder vaak naar de dokte, slikt minder pijnstillers of antidepressiva, hebt minder vaak een psycholoog nodig.”

“Welzijn op Recept’ heeft mijn palet verbreed en ook mijn werkplezier”

Meer werkplezier

Smeets vindt het fijn dat zij als huisarts met ‘Welzijn op Recept’ ook mensen met sociaal-psychische problemen verder kan helpen. “Het sociale domein was voorheen een grijs gebied voor mij. Met ‘Welzijn op Recept’ heb ik een groter arsenaal aan mogelijkheden dat ik een patiënt kan bieden. Het is niet ingewikkeld of tijdrovend; in plaats van een recept voor medicatie kan ik nu ook welzijn voorschrijven. Het heeft mijn palet verbreed en ook mijn werkplezier. Hoe fijn is het om mensen meer kwaliteit van leven te geven door hen te laten meedoen, in plaats van weer een recept voor te schrijven voor een pijnstiller?’

Meer informatie:
Website van het Landelijk Kennisnetwerk: www.welzijnoprecept.nl
Spinnenweb Positieve Gezondheid: www.iph.nl

Lees meer over: