DOQ

Medische hulp op onbekend terrein

Een blindedarmontsteking tijdens je vakantie: pijnlijk én een flinke domper. Gelukkig kun je in ieder buitenlands ziekenhuis behandeld worden. Maar wat als een reiziger in Cambodja een ongeluk krijgt, en een meervoudig trauma oploopt?  Of als iemand op de Seychellen is gebeten door een giftige, zeldzame kwal? Olav van Puijenbroek is arts bij de Verzekeraars Hulpdienst (VHD) en ontfermt zich dagelijks over Nederlanders die in den vreemde patiënt zijn. 

Als fris afgestudeerde arts werkte Van Puijenbroek een jaar op het Britse Isle of Wight. Daar ontdekte hij hoeveel tijd het kost om in een vreemde omgeving, cultuur en taal alles goed te begrijpen. Stel dat je ook nog eens ziek bent, hoe ellendig moet je je dan voelen? Vanuit dat besef, in combinatie met zijn talenknobbel, koos Van Puijenbroek voor de verzekeringshulpverlening.
Inmiddels is hij 28 jaar alarmcentrale-arts. Als iemand in het buitenland iets overkomt, dan biedt de  Verzekeraars Hulpdienst (VHD) net als SOS International of de ANWB alarmcentrale, de begeleiding die nodig is én past bij de verzekeringsvoorwaarden. Gaat het om ziekte of een andere gezondheidssituatie, dan is het de taak van Van Puijenbroek en zijn vier collega-artsen om alle relevante medische gegevens boven tafel te krijgen en de nodige zorg te regelen.

“Voor dit werk bestaat geen opleiding”
Alarmcentrale-arts Olav Puijenbroek

Kun je iets concreter maken wat je werk inhoudt?

“Laat ik een voorbeeld geven. Als iemand in Frankrijk een hartinfarct krijgt, moet er snel gehandeld worden. Onze hulpverleners brengen eerst het reisgezelschap tot kalmte, tekenen het verhaal op en ontleden de verzekeringsvoorwaarden. Ik verdiep me in de medische kant. Is de patiënt stabiel, kan er gekatheteriseerd worden, heeft het ziekenhuis die capaciteit? Zo nodig schakel ik met een arts ter plekke om zijn visie en prognose te horen. In lastige situaties stel ik nog wel eens de vraag: wat zou u doen als dit uw eigen patiënt was geweest? Vaak volgen we dan dat parcours.”

Het spreken van verschillende talen is dus belangrijk.

“Zeker, dat is cruciaal en moet je leuk vinden. Ik spreek Frans, Engels, Italiaans, Duits en Spaans.  Daarnaast kan ik medische rapporten lezen in het Zweeds, Portugees en Roemeens. De Latijnse stam van veel termen geeft houvast. Verder bestaat er geen opleiding voor dit werk. Ik heb het in de praktijk geleerd en nog steeds kom ik in aanraking met nieuwe situaties. Recent had ik een dossier van iemand op de Seychellen die gebeten was door een giftige, zeldzame kwal. Via een maritiem centrum in Singapore vond ik specifieke informatie over het gif en de bevestiging dat de juiste behandeling was ingezet.”  

“In het team ben ik de expert in alles wat er gebeurt als iemand in een vliegtuig stapt”


Dat lijkt me een spannende speurtocht, ook nog eens onder tijdsdruk.

“Gelukkig is via internet veel te vinden. En het helpt om te kunnen overleggen met mijn teamleden. We hebben allemaal een ander specialisme: een collega is cardioloog, een ander is gynaecoloog en we hebben een Arabisch-sprekende huisarts. Uit persoonlijke interesse heb ik een militaire opleiding gevolgd in luchtvaartgeneeskunde. In het team ben ik nu de expert in drukverschillen en alles wat er gebeurt als iemand in een vliegtuig stapt.”  

De meeste mensen die in het buitenland ziek worden, willen waarschijnlijk zo snel mogelijk naar Nederland.

“Dat klopt, maar de verzekering dekt repatriëring niet in alle gevallen. Bovendien is het niet altijd de beste optie. Soms kan iemand met ernstig letsel niet vervoerd worden. Of is binnenlands vervoer een betere optie. Vervoer vereist in ieder geval veel geregel: er moet een maatschappij worden gevonden met de juiste kennis, hulpmiddelen en mensen. En dan moet er een geschikte instelling zijn waar de patiënt terecht kan. In een continent als Afrika is dat niet eenvoudig. Daar zijn alleen in Zuid-Afrika, Senegal en Kenia ziekenhuizen met westerse kwaliteitsstandaarden.”

Zoeken vakantiegangers steeds meer risico’s op?

“Dat is inderdaad een trend. De reizen worden steeds avontuurlijker en ze zijn voor iedereen betaalbaar. Maar ga je de Inca Trail wandelen in Zuid-Amerika, dan moet je wel voorbereid zijn op hoogteziekte. Of als je in Azië door een kat wordt gekrabd, is er niet zomaar immunoglobuline beschikbaar.
Mensen die op vakantie gaan, zetten de knop om. Het moet een zorgeloze tijd zijn. Dus bijna niemand staat stil bij het risico op ziekte of een ongeluk. Laat staan bij de kosten en organisatie van hulpverlening. Ook weten maar weinig mensen dat veel buitenlanden een ander zorgsysteem kennen, met staatszorg naast privézorg. Bovendien is de medische zorg vaak van een ander niveau dan hier. Een nierpatiënt bijvoorbeeld, die dialysebehoeftig is moet wel tien keer nadenken over een bestemming buiten Nederland. De arts moet een patiënt daarover goed informeren.”  

”Ik hoop altijd op een arts die meedenkt of die aangeeft: vandaag heb ik geen bed, volgende week wel.”

Als het op repatriëring aankomt, kost het dan moeite om in Nederland een plek te vinden?

“Tegenwoordig is dat best lastig. Gebrek aan bedden, gebrek aan personeel, de angst voor MRSA: allemaal factoren waardoor collega’s aarzelen om een patiënt uit het buitenland op te nemen. Ik begrijp die reactie, maar het gaat vaak om hulpeloze patiënten in het buitenland. Ik hoop altijd op een arts die meedenkt of die aangeeft: vandaag heb ik geen bed, volgende week wel.”

Op welk moment zit jouw taak erop?

“Officieel is dat als iemand is gearriveerd op de plek van bestemming in Nederland. Dat kan bij iemand thuis zijn, maar ook in een Nederlandse zorginstelling. Als ik veel heb meegemaakt met een patiënt en medereizigers, volg ik daarna nog een tijdje hoe het gaat.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De lessen van de langst­vliegende MMT-arts van Nederland

MMT-arts Nico Hoogerwerf vertelt over zijn ervaringen als medisch specialistische zorgverlener per helikopter. “Wij dóen vooral, we voeren handelingen uit. Wij voelen niet de machteloosheid die politiemensen wel kunnen voelen.”

Casus: patiënt met zwelling in de mond

Een patiënte komt op het spreekuur met sinds 2 maanden een zwelling in de mond aan de linkerzijde. Het was destijds 1-2cm, welke spontaan ontlastte met dik taai slijm. Sindsdien komt het in wisselende grootte regelmatig terug. Wat is uw diagnose?

Verslaving onder zorgprofessionals: anonieme hulp is voorhanden

Verslaving is ook onder zorgprofessionals een reëel probleem. Marlies de Rond vertelt over het KNMG-programma ABS-zorgprofessionals, dat anonieme hulp en ondersteuning biedt aan zorgprofessionals die worstelen met problematisch middelengebruik en verslaving.

‘Zoveel artsen willen hun bezieling terug’

MDL-arts Marieke Gielen vindt het huidige zorgsysteem niet houdbaar voor medisch specialisten. “Ik heb mijn bezieling terug en wil nu een bruggenbouwer zijn tussen de reguliere zorg en het bredere zorgveld.”

Het Calamiteiten­­hospi­taal: in dertig minuten opera­tioneel na een ramp 

Mirjam de Jong vertelt hoe het Calamiteitenhospitaal in Utrecht bij een ramp razendsnel operationeel wordt gemaakt en hoe het een cruciale rol speelt in de nationale zorg. “Bij een grote groep slachtoffers moet je bedenken hoe je zoveel mogelijk levens kunt redden.”

Casus: man met toenemende pijn bovenbuik

Een man heeft sinds 2 weken toenemende pijn in de bovenbuik, ter plaatse van het maagkuiltje. De pijn is vooral aanwezig bij het eten en is brandend van karakter. Wat is uw diagnose?

‘Ik wil mensen helpen die het meest in nood zitten’

Werken in oorlogsgebieden geeft Zafer Altunbezel (Artsen zonder Grenzen) voldoening. Dagelijks ziet hij patiënten met oorlogstrauma, soldaten en burgers. “Als je wordt uitgestuurd naar een oorlogsgebied moet je oplossingen kunnen bedenken in zeer atypische situaties.”

‘Te veel welzijns­kwesties komen in het medisch domein’

Karine van ‘t Land is voorzitter van KAMG: een beroepsvereniging, maar ook een lobbyclub die de volksgezondheid wil verbeteren. “Wat Artsen Maatschappij + Gezondheid bindt is dat ze bezig zijn met drie dingen: met preventie, met volksgezondheid en met grote groepen.”

Aanpak onder­voeding moet multi­discipli­nair

Ongeveer een kwart van alle patiënten is bij opname ondervoed. Dit kan leiden tot minder snel herstel en langere opnameduur. De aanpak ervan is een zaak van het hele ziekenhuis, vertellen Emma Koster en Wesley Visser. “Ondervoeding is veel meer dan te weinig eten.”

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx
Lees ook: ‘Elk mens telt! Evenveel?’

Naar dit artikel »