DOQ

Nieuwe stand kniegewricht in opkomst

De knie-osteotomie is, volgens een onderzoek van Utrechtse orthopeden, in opkomst in ons land. Omdat er geen nationaal register is voor knie-osteotomieën, blijft echter onduidelijk hoe vaak orthopedisch chirurgen de techniek toepassen. Daarom interviewden de onderzoekers van het UMC Utrecht orthopedisch chirurgen over het gebruik van de techniek.

Bij een knie-osteotomie verandert de orthopedisch chirurg de stand van het been rond de knie om de belasting op het kniegewricht te optimaliseren en de noodzaak van een knieprothese uit te stellen. De behandeling is vooral geschikt voor patiënten met een unicompartimentele knie-artrose.

“Ik pleit ervoor dat organisaties samenwerken bij het starten van een register voor gewrichtssparende behandelingen”

Technisch geneeskundige Chien Nguyen

Enquête

Uit een online enquête onder de 222 leden van de Dutch Knee Society blijkt dat 60 van de 86 respondenten daadwerkelijk knie-osteotomieën uitvoeren. Alle 60 voeren tibiakop osteotomieën uit, 63,3% ook een distale femorale osteotomie en 30% een dubbele osteotomie. In totaal voerden de 60 orthopeden jaarlijks 1250 van deze operaties uit. De onderzoekers zagen belangrijke verschillen in de toegepaste criteria voor de selectie van patiënten, de klinische werkzaamheden, de chirurgische technieken en de postoperatieve strategieën. Deze resultaten tonen de noodzaak aan voor meer standaardisatie van deze praktijken op basis van beschikbaar bewijs.
Liefst ziet Chien Nguyen, eerste auteur van de Utrechtse studie en technisch geneeskundige van het UMC Utrecht, dat er een nationaal register voor knie-osteotomieën komt. “Er zijn internationale voorbeelden van zulke registers, met daaraan gekoppeld werkgroepen die actief de verzamelde data verwerken. Deze werkgroepen kunnen sturen op basis van de verzamelde chirurgische resultaten en meest recente literatuur.”

“Internationaal gezien hoort Nederland bij de koplopers als het om knie-osteotomieën gaat”

Cijfers

Internationaal gezien hoort Nederland bij de koplopers als het om knie-osteotomieën gaat. Ter vergelijking met de 1250 operaties van 60 deelnemende artsen: in Zweden kregen in 2019 176 patiënten zo’n operatie. In het Verenigd Koninkrijk ging het om 1776 in drie jaar tijd. Duitsland is koploper met ruim 4000 van deze operaties in 2013. De cijfers uit deze landen zijn afkomstig uit nationale registers rondom knie-osteotomieën. De cijfers zijn completer dan de Nederlandse, in ons land ontbreekt een register waardoor de Utrechtse onderzoekers op een enquête aangewezen waren om de cijfers boven water te krijgen.
In hun discussie beschrijven de onderzoekers dat de leeftijd van de patiënten die voor de operatie in aanmerking komen steeds lager wordt. De patiënt met een (matige) unicompartimentele knieartrose is in het ideale geval jonger dan 60 jaar en heeft een BMI van maximaal 30. Interessant is dat zowel de leeftijdsgrens als de maximale BMI van Nederlandse patiënten per ziekenhuis varieert. Sommige chirurgen houden zelfs helemaal geen rekening met de BMI. Het is overigens wel zo dat onderzoek naar de invloed van leeftijd en BMI op het falen van de behandeling tegenstrijdige resultaten oplevert.

“Uit de enquêtes van de Utrechtse onderzoekers blijkt dat Nederlandse orthopeden minder oog hebben voor PROMs”

Follow-up

De follow-up van de patiënt lijkt een ondergeschoven kindje van de zorg voor mensen die een knie-osteotomie ondergingen. Hoewel er in de wetenschappelijke literatuur al geruime tijd aandacht is voor de follow-up, was het de UK Knee Osteotomy consensus Group die in 2021, als eerste, de follow-up meenam in haar registratie. Uit de enquêtes van de Utrechtse onderzoekers blijkt dat Nederlandse orthopeden minder oog hebben voor PROMs en in hun follow-up met name varen op radiologisch- en lichamelijk onderzoek.
Nguyen tot slot: “Ik pleit ervoor dat organisaties als de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) en het Landelijke Registratie Orthopedische Implantaten samenwerken bij het starten van een register voor gewrichtssparende behandelingen.”

Referentie: Nguyen HC, Rietbroek JD, van Egmond N, et al. Current clinical practice of knee osteotomy in the Netherlands. Knee. 2023;41:292-301. 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Dokters voelen zelf de paradox van samen beslissen in de spreek­kamer’

Samen beslissen kan patiënten tijdelijk veel stress en onzekerheid bezorgen, blijkt uit onderzoek van Inge Henselmans. “Wij staan helemaal achter de beweging van samen beslissen, maar vonden dat er ook oog moest zijn voor de negatieve aspecten ervan.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?