DOQ

UMC Utrecht

Zorgverleners slaan handen ineen tegen handel in recept­medicatie

Een nieuw protocol helpt voorschrijvers om handel van receptmedicatie bij kwetsbare groepen tegen te gaan. Marleen Horsting en Lennart Wasmoeth lichten de achtergrond hiervan toe. “Op straat wordt pregabaline ook wel ‘madame courage’ genoemd.”

‘Er is zoveel ervarings­kennis onder genees­kunde­student­en, zonde om die niet te gebruiken’

Geneeskundestudenten met een chronische ziekte hebben ervaring als patiënt en weten hoe het is om met een aandoening te leven. Het programma ‘Medische dubbeltalenten’ zet die ervaringskennis in het onderwijs in. Dubbeltalent Soete Meertens vertelt.

Medicatie belangrijke oorzaak van bezoek aan de spoedeisende hulp

Bij 17% van de SEH-bezoeken zonder opname speelt medicatie een rol, en meer dan een derde daarvan is vermijdbaar, zo vertelt Rehana Rahman. “De herkenning van deze bezoeken zou verbeteren als er een apotheker zou meekijken op de SEH.”

Rechtvaardigheid als kompas voor medisch onderzoek

Wie profiteert van medische innovaties? Wie kan meedoen aan onderzoek en wie blijft buiten beeld? Rieke van der Graaf onderzoekt hoe medisch onderzoek zo kan worden ingericht dat het niet alleen vooruitgang oplevert, maar ook rechtvaardig is.

Faagtherapie: bacteriën bestrijden met virussen

Kan faagtherapie een alternatief worden voor antibiotica bij recidiverende urineweginfecties? Marjolein Hensgens onderzoekt of deze behandeling (kosten)effectief en veilig is. “Bij positieve resultaten zal dit worden opgenomen in het pakket van verzekerde zorg.”

Coronaire functietest: hoe eerder hoe beter

Een vroegtijdige coronaire functietest bij patiënten met ANOCA leidt tot minder hartklachten en een betere kwaliteit van leven, vertelt Tim van de Hoef. Door eerder te testen krijgen patiënten sneller een diagnose en gerichte behandeling.


Organoïden voorspellen kans dat chemotherapie aanslaat

Organoïden uit tumorstamcellen kunnen voorspellen of chemotherapie werkt bij uitgezaaide darmkanker, vertelt Lidwien Smabers. “Met het voorspellen van therapierespons kunnen we onnodige blootstelling aan toxische behandelingen voorkomen en patiëntuitkomsten verbeteren.”

Vroeg starten met biological vergroot kans op behandel­succes bij jeugdreuma

Het moment waarop een biological wordt gestart is van grote invloed op de werkzaamheid ervan bij jeugdreuma. Hoe minder tijd tussen de eerste symptomen en het begin van de therapie, hoe beter de resultaten. Dat concluderen kinderreumatoloog-immunoloog Joost Swart en immunoloog Sytze de Roock.

Hoeveel last hebben kinderen van tinnitus?

Oorsuizen bij kinderen is onderbelicht, vertelt KNO-arts Diane Smit. Ze is een vragenlijst aan het ontwikkelen om de impact op slaap en concentratie te meten. “Laat zorgverleners specifiek vragen naar tinnitus bij kinderen die bepaalde problemen ervaren.”

Minidarmpjes voorspellen of medicijn werkzaam is bij taaislijmziekte

Een innovatieve test met minidarmpjes kan voorspellen of een medicijn werkzaam is bij patiënten met CF en een zeldzame mutatie. “Als de organoïden opzwellen tot kleine ballonnetjes, weten we: dit medicijn werkt voor deze patiënt”, zegt arts-onderzoeker Marlou Bierlaagh.

‘Preventie is geen nice to know, maar need to know’

Een projectteam van het UMC Utrecht heeft een routekaart gemaakt naar toekomstbestendig onderwijs waarin preventie structureel is ingebed. Aan het hoofd van dit project stond senior docent Anna Kersten. Zij licht de routekaart toe.

Preoperatief MDO beïnvloedt behandeling van hoogrisico­patiënten

De leidraad ´Perioperatieve zorg´ adviseert structureel preoperatief MDO bij niet-cardiochirurgische hoogrisicopatiënten. Toch blijkt uit onderzoek dat minder dan de helft van de vakgroepen in Nederland dit standaard organiseert.

Blaaskankermodel uit urine biedt perspectief op persona­lized care

Urinoïden maken functionele tumormodellen mogelijk zonder invasieve ingreep, vertelt uroloog Richard Meijer van het UMC Utrecht. “De eigenschappen van urinoïden komen sterk overeen met de originele tumor.”

Ototoxiciteit: blijvende schade na behandeling van kinderkanker

Robin Diepstraten onderzocht de risicofactoren en de frequentie van voorkomen van ototoxiciteit bij de behandeling van kinderkanker. “Ruim de helft van de onderzochte kinderen ontwikkelde gehoorverlies.”

Minder erectieproblemen door zenuw- en vaatsparende bestraling

Tariq Lalmahomed liet zien dat zenuw- en vaatsparende radiotherapie bij prostaatkanker tot minder erectieproblemen leidt dan conventionele radiotherapie. “Ook lijkt het erop dat artsen de erectieproblemen van patiënten mogelijk onderschatten.”

Schimmelinfecties opsporen via celvrij DNA in het bloed

Emmy Wesdorp ontwikkelde een veelbelovende test om schimmelinfectie bij kinderen met kanker op te sporen via celvrij DNA in het bloed. “Hiermee kunnen we schimmelinfecties uiteindelijk mogelijk sneller opsporen en monitoren, wellicht zonder invasieve procedures.”

Veel kanker in de toekomst door CT-scans

Een recente analyse wijst op tienduizenden toekomstige kankergevallen door CT-scans. Cardio-thoracaal radioloog Firdaus Mohamed Hoesein pleit voor zorgvuldig gebruik: “Alleen als het écht nodig is en met een zo laag mogelijke dosis.”

‘Behandeling van acuut myocard­infarct is niet bij iedere oudere zinvol’

Een dotterbehandeling is niet altijd zinvol bij oudere patiënten met een myocardinfarct, stelt klinisch geriater Marielle Emmelot-Vonk. “Wat heeft dotteren voor zin als de oudere er in zijn dagelijks functioneren niet door verbetert, maar juist verslechterd?”

Protocollen helpen bij intraveneuze toegang bij kinderen

Bij kinderen is intraveneuze toegang uitdagend door kleine vaten, onrust en beperkte hulpmiddelen. Esther de Wit geeft enkele tips om de succeskans te vergroten. “Omdat de meeste artsen niet vaak een kind hoeven te prikken, wordt hier weinig ervaring mee opgedaan.”

Uitgebreid bloedonderzoek met één simpele vingerprik

Capillaire bloedafname via een vingerprik blijkt bij meer dan 30 standaardbepalingen een goed alternatief voor venapunctie, concludeerde Martijn Doeleman. “Patiënten kunnen zelf de vingerprik doen. Gewoon thuis, wanneer het hen uitkomt.”

Intrathecale morfine versnelt herstel na keizersnede

Door de (spinale) anesthesie tijdens een keizersnede uit te breiden met een kleine dosis morfine herstelt de moeder sneller van de operatie, vertelt Oscar van den Bosch. “Het belangrijkste doel is dat de vrouw zo snel mogelijk voor zichzelf en haar baby kan zorgen.”

Betere eczeemzorg door Nationaal Constitutio­neel Eczeem Project

Anne-Moon van Tuyll van Serooskerken en Inge Haeck startten het Nationaal Constitutioneel Eczeem Project om eczeemzorg te verbeteren. “We wilden betrouwbare informatie over constitutioneel eczeem uniformeren en toegankelijker maken voor patiënten en zorgverleners.”

Nanodeeltjes naar de placenta: de toekomst?

Gynaecoloog Titia Lely werkt aan therapie met nanodeeltjes tegen hoge bloeddruk in de zwangerschap. “Dankzij deze innovatieve manier kunnen we voorkomen dat het middel bij het kind komt en dat het kind schade oploopt.”





‘Gebruik het placebo-effect bij behan­de­ling van functio­nele dys­peps­ie’

Een lage dosis nortriptyline werkt bij mensen met functionele dyspepsie niet beter dan placebo. Dat is helemaal niet erg, vertelt Daniel Keszthelyi. “In de dagelijkse praktijk kun je juist gebruikmaken van dit placebo-effect.”

‘Geef hart­chirurgie­patiënten zo snel mogelijk hun fysio­logische auto­nomie terug’

Remco Berendsen wil hartchirurgiepatiënten sneller laten herstellen met het zogeheten ‘ultrafast track’. Patiënten verlaten daarbij al binnen enkele uren na de operatie de IC. “We geven patiënten als het ware hun eigen regelmechanismen terug, zodat zij vlot aan hun herstel kunnen beginnen.”

Nieuwe katheter­behande­ling ver­betert uitkomsten bij ernstige long­embo­lie

Erik Klok onderzocht een nieuwe katheterbehandeling voor patiënten met een ernstige longembolie. “Naast de positieve uitkomsten hebben we met dit onderzoek een belangrijke stap gezet in het objectief vaststellen van behandelfalen bij ernstige longembolie.”

‘Soms is onzeker­heid voor ouders erger dan slecht nieuws’

Robert van den Berg en Natasja de Groot ontwikkelden een AI-model dat de prognose na een kinderhartstilstand beter voorspelt. Het helpt artsen én ouders eerder duidelijkheid te krijgen. “We hoeven niet langer ons onderbuikgevoel te volgen.”

De overstap naar bio­simi­lars: goedkoper, maar niet altijd probleem­loos

Hoewel biosimilars gelijkwaardig zijn aan hun referentiegeneesmiddel, reageren sommige patiënten anders op een biosimilar. Marjorie Nelissen licht toe hoe dit zit. “Vaak houden de klachten verband met het toedieningssysteem.”

De huid­kanker­­­epi­de­mie: hoe ga je er als huisarts mee om?

Huidkanker komt steeds vaker voor, terwijl herkenning in de eerste lijn lastig blijft. Aiossen dermatologie Tobias Sangers en Daan Rauwerdink delen een simpel stappenplan voor het herkennen van een melanoom met de dermatoscoop.

Uitkomsten van de radicale prosta­tec­tomie onder de loep

Radicale prostatectomie is voor een deel van de patiënten met prostaatkanker de behandeling van keuze. Diederik Baas onderzocht een aantal kwaliteitsaspecten van deze ingreep. “Extra veel lymfeklieren weghalen leidt niet tot een betere ziektevrije overleving.”

Nieuwe regionale aanpak voor slokdarm- en maagkankerzorg

Een Regionaal Expertise Centrum voor slokdarm- en maagkankerzorg verbetert deze complexe zorg, volgens Wobbe de Steur en Stijn van Esser, door kennis en capaciteit te bundelen. “Omdat wij elkaar al kennen is er wederzijds vertrouwen over de zorgverlening.”

Sepsis beter behandelen met gepersona­liseer­de immuun­thera­pie

Gerichte immuuntherapie op basis van biomarkers kan orgaanfalen bij sepsis verminderen en herstel versnellen, vertelt Mihai Netea. “Als deze middelen inderdaad effectief zijn, kunnen we een derde van de sepsispatiënten beter behandelen.”