DOQ

UMC Utrecht

Nierpatiënten vaak uitgesloten van cardio­vasculair klinisch onderzoek

In onderzoek naar cardiovasculaire medicatie worden nierpatiënten vaak niet geïncludeerd, terwijl zij nu juist wel de mensen zijn die dergelijke medicijnen nodig hebben, vertelt Julia Colombijn. “Het is niet onaannemelijk dat medicatie bij nierpatiënten anders werkt.”

Snelle analyse bepaalt type hersen­tumor binnen enkele uren

Een nieuwe techniek kan tumorweefsel analyseren om de soort tumor te bepalen binnen anderhalf uur. Daardoor kan tijdens de operatie behandelbeleid worden bepaald, aldus Evert-Jan Kooi. “Deze ontwikkeling kan voor alle tumorgroepen een enorme impact hebben.”

Spoort de huisarts straks actief hart- en vaatziektes vroeg­tijdig op?

Vroegtijdige opsporing in de huisartsenpraktijk leidt tot meer én eerdere diagnostiek van hart- en vaatziektes bij risicopatiënten, constateerde Amy Groenewegen onlangs. “Wanneer ze niet tijdig worden onderkend, verergeren ze en leiden ze tot ziekenhuisopnames.”

‘Niet behandelen is ook een optie’

Existentieel behandelen gaat ervan uit dat een patiënt pas een weloverwogen beslissing kan maken als hij álle gevolgen kent. Tatjana Seute onderzoekt hoe dit het beste ingezet kan worden in de praktijk. “Het is belangrijk dat je als arts weet wie je tegenover je hebt.”

Is epilepsiechirurgie bij MS het overwegen waard?

Nicole van Klink pleit, aan de hand van casussen, dat epilepsiechirurgie bij MS-patiënten wellicht een extra behandelmogelijkheid zou kunnen zijn. “Een hersenoperatie is een zwaar traject, maar kan de kwaliteit van leven verbeteren.”

AI: vroegtijdige detectie, betere zorg voor extreem premature baby’s

Extreem premature baby’s lopen verhoogd risico op problemen met cognitie, gedrag of motoriek op latere leeftijd. Maria Luisa Tataranna hielp een AI te ontwikkelen die deze langetermijnsuitkomsten kan voorspellen. “Als je dit vroegtijdig weet, kun je je baby trainen.”


Biologicals voor AD bij kinderen: Praktische uit­dagingen en kennis­hiaten

Behandeling met biologicals wordt steeds belangrijker bij kinderen met matige tot ernstige atopische dermatitis. Welke vragen en hiaten in de kennis spelen er nog en wat moet onderzocht worden? En welke praktische uitdagingen tellen hier mee?

‘Toen ik weer een witte jas aan mocht, telde ik weer mee als mens’

Vluchtelingstudenten kunnen in het UMCU hun geneeskundestudie afmaken. Dit helpt hen, maar is ook zinvol voor de Nederlandse arts, vertelt Eva Stortelder. “Er is heel veel behoefte. Het gaat om honderden potentiële collega’s die toegang tot het medisch netwerk willen.”

Voorspellend model voor tinnitus laat rol zien van comorbi­di­teiten

Maaike Rademaker hielp een voorspellingsmodel te ontwikkelen voor de aanwezigheid van tinnitus en klachten die daarbij horen. “Je zou dankzij het model als behandelaar kunnen voorsorteren, door bijvoorbeeld voorlichting te geven over het vermijden van lawaaischade.”

Stap­pen­plan voor moeilijk te behan­delen reuma­toïde artri­tis

Moeilijk te behandelen patiënten met reumatoïde artritis zijn gebaat bij een stapsgewijze benadering in hun behandeling, aldus Nadia Roodenrijs. “Het is belangrijk om patiënten met andere klachten en therapie-ontrouwe patiënten te identificeren.”

Wegen de voordelen van JAK-remmers op tegen de nadelen?

Het CBG adviseert geen JAK-remmers voor te schrijven aan reumapatiënten met verhoogd risico op hart- en vaatziektes. Jaap van Laar onderschrijft dit, maar roept wel op reëel te blijven. “Laten we bepalen voor welke patiënten deze middelen nog wél zinvol kunnen zijn.”

‘Praten over medische fouten begint met je kwetsbaar opstellen’

Tijdens de Adrienne Cullen-lezing deelde Shirin Bemelmans-Lalezari tips om te praten over medische missers. “Openheid over zaken die anders lopen dan verwacht is altijd goed: je functioneert ook als rolmodel voor jonge collega’s.”

Nieuwe stand kniegewricht in opkomst

De gewrichtssparende knie-osteotomie is in opkomst in ons land, melden onderzoekers van het UMC Utrecht. Liefst ziet onderzoeker Chien Nguyen dat er een nationaal register voor knie-osteotomieën komt, dat voor standaardisering van de ingreep kan zorgen.

De kracht van verhalen

Om patiënten te begrijpen is meer nodig dan goede medische vaardigheden. “Narratieve geneeskunde, het gebruik van kunst, van verhalen vertellen, kan daarbij helpen,” denkt Megan Milota, docent Narratieve geneeskunde.

Nieuwe theorie over het nut van gapen

Gapen is van alle tijden en toch is er geen goed begrip over het waarom van de gaap. Een nieuwe Nederlandse hypothese stelt dat gapen de spieren rondom de luchtwegen herpositioneert en zo de zuurstofvoorziening op lange termijn garandeert. Deze hypothese krijgt wel de nodige weerstand.

ACT voor zorgprofs: vergroot je psychologische flexibiliteit

Acceptance and Commitment Therapy kan nuttig zijn voor zorgprofessionals. In de spreekkamer én bij de begeleiding van jonge collega’s. “ACT maakt psychologisch flexibeler, je kunt meer leven vanuit je waarden”, aldus neuro-chirurg en ACT-trainer Peter Willems.

1e onderzoek wereldwijd naar cochleair implantaat bij tinnitus

Kelly Assouly, promovenda bij de afdeling KNO van UMC Utrecht, denkt op basis van observationeel onderzoek dat een cochleair implantaat verlichting kan bieden aan mensen met ernstige tinnitus als primaire klacht.

Hoe verminder je onjuist medicatie­gebruik bij ouderen?

“10 tot 30% van de ziekenhuisopnames bij ouderen in Nederland hangt samen met geneesmiddelengebruik; de helft daarvan is potentieel vermijdbaar”, zegt ziekenhuisapotheker Bastiaan Sallevelt. Wat is nodig om te voorkomen dat ouderen opnieuw in het ziekenhuis komen door onjuist medicatiegebruik?

Zeldzame reumatische ziekten verdienen meer aandacht

Ruim 12.000 mensen in Nederland hebben een zeldzame reumatische ziekte. “Zij hebben vaak te maken met diagnostische vertraging en een beperkt aantal medicijnen geregistreerd voor de behandeling van hun aandoening.” Hoogleraar reumatologie Jaap van Laar vertelt hoe Stichting ARCH en consortium DRIMID dit willen veranderen.

IMPACT: minder dure en belastende behandeling kraakbeen knie

Kraakbeen in de knie herstellen tegen lagere kosten en minder belasting van de patiënt. Het UMC Utrecht ontwikkelde een nieuwe behandeling. Orthopedisch chirurg Roel Custers vertelt er meer over.

Epi­lepsie­chirur­gie: laatste redmiddel of waarde­volle extra optie?

“De kunst wordt het destilleren van een elektrografische handtekening voor epilepsie”, denkt Maeike Zijlmans. Zij is neuroloog en hoogleraar Geavanceerde Neurofysiologie bij Epilepsiechirurgie, UMC Utrecht.

‘Sport en beweging als onderdeel van het recepten­blokje’

“Kan sport of beweging voor deze patiënt van belang zijn? Die vraag zou bij iedere arts net zo’n automatisme moeten zijn als: welke diagnostiek zet ik in en welke medische interventie is geschikt?” Dat zegt Fred Hartgens, hoogleraar klinische sportgeneeskunde UMC Utrecht.

Hulp van computermodel bij afbouw reumamedicatie

Hoe kunnen patiënten met RA met behulp van kunstmatige intelligentie stapsgewijs hun medicatie afbouwen op geleide van de ziekteactiviteit, zodat opvlammingen zoveel mogelijk worden voorkomen? Arts-onderzoeker Sina Fadaei en epidemioloog dr. Paco Welsing van de afdeling reumatologie van het UMC Utrecht onderzoeken het.





Diagnose van intersti­tiële longziekte kan met vriesbiopt

Diagnostiek van een interstitiële longziekte kan in eerste instantie gebeuren met een vriesbiopt in plaats van direct een operatief biopt. Dit kan vier van de vijf operaties voorkomen, ontdekte Kirsten Kalverda. “Deze methode is veel patiëntvriendelijker.”

Eindelijk: een vaste onderzoeks­definitie voor urineweg­infectie

Merel Lambregts hielp een internationale consensus voor de definitie van urineweginfecties voor onderzoek vast te stellen. “Onderzoek naar urineweginfecties is heel belangrijk, met name in het licht van antibioticaresistentie.”

Meer vrouwgericht onderzoek naar hersen­bloedingen nodig

Er is te weinig kennis over hersenbloedingen bij vrouwen, terwijl de zwangerschap en de menopauze het risico hierop verhogen, concludeerde Mariam Ali. “We streven naar een inclusievere zorg door vrouwen aan te moedigen deel te nemen aan onderzoeken.”

Pilotproject: hartfalen­patiënt tevreden over pro­actieve zorg­planning

Proactieve zorgplanning wordt niet veel toegepast bij hartfalen. Maar uit een pilotproject blijkt dat patiënten hier wel behoefte aan hebben, vertellen Jenifer Coster en Pauline de Graeff. “We moeten crisiszorg voorkomen, ook in het kader van zinnige zorg.”

Contactlenzen en medicatie, het ondergeschoven kindje in de apotheek

Het dragen van contactlenzen kan conflicteren met het gebruik van medicatie, vertelt Daphne Ensink-Dost. Goede voorlichting kan oogproblemen voorkomen. “In de praktijk geven apothekers lang niet altijd advies hierover aan hun patiënten.”

‘Off-label’-medicatie bij zeldzame immuun-inflammatoire aandoeningen

Het DRIMID-consortium onderzoekt of ‘off-label’-medicatie veilig en effectief is bij zeldzame inflammatoire immunologische aandoeningen. Jaap van Laar: “Filgotinib is het begin, we verwachten in de toekomst meer geneesmiddelen een nieuwe toepassing te kunnen geven.”

Antiek lepramiddel biedt perspectief bij NTM-infecties

Jakko van Ingen test of een oud lepramiddel – clofazimine – rifampicine kan gaan vervangen bij de behandeling van NTM-infecties. “Stop alsjeblieft met rifampicine. Clofazimine is een veilig middel waarmee ervaring is opgedaan. Het is oraal toe te dienen en niet duur.”

Keel­amandelen laseren in plaats van opereren

Laseren van de keelamandelen gebeurt poliklinisch, verloopt sneller, is minder pijnlijk en leidt tot minder complicaties en een sneller herstel ten opzichte van operatieve verwijdering, toonde Henk Blom aan. “Er is geen ziekenhuisopname meer nodig.”

Screening darmkanker opti­maliseren moeilijk, niet onmogelijk

Tim Kortlever onderzocht manieren om het bevolkingsonderzoek naar darmkanker te optimaliseren met algoritmen. Hij testte verschillende modellen die de Fecaal Immunochemische Test (FIT) combineren met andere factoren.