1e onderzoek wereldwijd naar cochleair implantaat bij tinnitus

Het tinnitus-implant onderzoek is wereldwijd de eerste gerandomiseerde klinische trial met een cochleair implantaat als mogelijke behandeling van tinnitus. Kelly Assouly, promovenda bij de afdeling KNO van het UMC Utrecht, denkt op basis van observationeel onderzoek dat een cochleair implantaat verlichting kan bieden aan mensen met ernstige tinnitus als primaire klacht. “We moeten nog veel stappen zetten om dit definitief te kunnen vaststellen, maar dit onderzoek is één stap verder.”

Tinnitus is volgens Assouly een sterk onderschatte aandoening. “Het wordt door artsen niet vaak erkend als een werkelijke ziekte.” Volgens Assouly is tinnitus echter wel degelijk een probleem. “15% van de algemene bevolking heeft er meer dan 5 minuten per dag last van, 3% lijdt er echt aan. Meestal gaat het om mensen met gehoorverlies, van wie 60 tot 80% ook tinnitus heeft.”

Impact op kwaliteit van leven

De impact van tinnitus voor de patiënt verschilt. “Als de patiënt tinnitus alleen ervaart als een geluid in het hoofd, heeft het geen impact op de kwaliteit van leven. Maar tinnitus kan ook zorgen voor slaapproblemen, concentratieproblemen, stress, sociale isolatie, depressie en angst. Soms moet de patiënt zelfs stoppen met werken omdat hij of zij niet in een lawaaierige omgeving kan verblijven.”

Wat betreft depressie is het nog wel de vraag of deze tinnitus veroorzaakt of andersom. Eerder dit jaar bereikten onderzoekers wel al consensus over de onderzoeksdefinitie van tinnitus. Wanneer mensen langer dan 3 maanden last hebben, wordt het beschouwd als chronische tinnitus. Een klinische definitie laat nog op zich wachten.

Therapeutische opties beperkt

Tot op heden zijn de therapeutische opties voor patiënten die hulp zoeken voor tinnitus nog beperkt. Er bestaan alleen behandelingen om de last van tinnitus te verminderen. Zo wordt bijvoorbeeld cognitieve gedragstherapie in Nederland als standaard klinische zorg aangeboden. Het gebruik van een hoortoestel kan worden overwogen als patiënten met tinnitus tevens een gehoorverlies hebben.

“Bij 70% van de patiënten die een cochleair implantaat kregen voor hun gehoorverlies, had het cochleair implantaat een positief effect op de tinnitus”

Review

Een cochleair implantaat wordt bij volwassen met ernstig gehoorverlies gebruikt wanneer een gehoorapparaat niet of onvoldoende helpt. Assouly las in de onderzoeksliteratuur dat patiënten met een cochleair implantaat aangaven dat ze ook minder last hadden van tinnitus. Bij 70% van de patiënten die een cochleair implantaat kregen voor hun gehoorverlies, had het cochleair implantaat een positief effect op de tinnitus. 20% ervoer geen verandering en bij 10% verslechterde de tinnitus. Assouly kon niet uit de studieresultaten afleiden waarom een kleine groep een negatief effect ondervond op de tinnitus. “Daarvoor moeten we meer informatie hebben over de betreffende patiënten.” Deze observatie was voor haar de aanleiding om een systematische review te doen naar de resultaten na cochleaire implantatie voor mensen met tinnitus als hoofdzakelijke klacht. Ze selecteerde zeven prospectieve cohortstudies met 105 patiënten met een enkelzijdig of asymmetrisch gehoorverlies. Zij zag in deze studies op basis van vragenlijsten een significante afname van het leed door tinnitus. Overigens kon Assouly geen soortgelijke studies vinden bij mensen die lijden aan tweezijdig gehoorverlies.

“Als wij bij deze selecte groep een verlichting van de tinnitus kunnen aantonen, dan kunnen we de studie uitbreiden naar andere groepen patiënten”

Primaire tinnitus

De uitkomsten van het review brachten Assouly tot de hypothese dat elektrische stimulatie door een cochleair implantaat mogelijk ook een oplossing is voor patiënten met tinnitus als primaire klacht. Met haar onderzoeksteam startte zij daarvoor – als eerste in de wereld – een gerandomiseerde klinische trial. Het onderzoek loopt nog en nieuwe patiënten kunnen nog aansluiten. Het gaat om volwassenen met ernstige tinnitus en een tweezijdig matig ernstig gehoorverlies, die op basis van dit gehoorverlies nog geen indicatie voor een cochleair implantaat hebben. “Als wij bij deze selecte groep een verlichting van de tinnitus kunnen aantonen, dan kunnen we de studie uitbreiden naar andere groepen patiënten. We kunnen dan stap voor stap zoeken naar een manier om die tinnitus-patiënten te selecteren die baat hebben bij een cochleair implantaat.”  

Lees meer over: