DOQ

Nijmeegse onderzoekers ontdekken nieuwe zenuwbaan in hersenen

Onderzoekers van het Radboudumc hebben met diverse beeldvormende technieken een nieuwe zenuwbaan in de hersenen van mensen ontdekt. De vondst heeft mogelijk gevolgen voor de behandeling van onder andere aangezichtspijn.

In 2016 schreef onderzoeker Dylan Henssen, afdeling Anatomie en Neurochirurgie in het Radboudumc, met collega’s een artikel waarin ze het mogelijke bestaan van deze zenuwbaan voor het eerst lanceerden. Dat was gebaseerd op hun onderzoek bij patiënten met aangezichtspijn. Bij het stimuleren van specifieke delen van de hersenen kregen ze het idee dat er een zenuwverbinding moest zijn die niet alleen naar rechts, maar ook naar links aftakt. Maar die verbinding had nooit iemand gezien of beschreven.

Henssen: “We kwamen op dit idee omdat we zagen dat sommige patiënten met zenuwpijn slechter reageren op een behandeling in de hersenen, dan anderen. In de literatuur over de menselijke hersenen vonden we daar niets over, maar we zagen wel dat bij verschillende diersoorten zo’n links-rechts vertakking al wel eens was beschreven, bijvoorbeeld bij de muis, rat en kikker en bij verschillen aapsoorten. Dat was een stimulans om onze zoektocht naar een mogelijke vertakking in de menselijke hersenen te vervolgen.”

Gemiste afslag

Met behulp van krachtige MRI scanners en bijzonder microscopisch onderzoek, lukte het om in de hersenen van overleden mensen de nieuwe zenuwbaan aan te tonen. De zenuwbaan is een afsplitsing van de aangezichtszenuw in de hersenstam. “Dat is de zenuw waar patiënten met aangezichtspijn last van kunnen hebben”, zegt Henssen. “Door de hersenstam van overledenen te scannen en daarna onder de microscoop te onderzoeken, zagen we dat er in plaats van één afsplitsing, wel degelijk twee afsplitsingen waren.”

Dat onderzoekers dit niet eerder hebben gezien komt vooral door het gebruik van een unieke microscopietechniek die Henssen en collega’s helpt om de bouw van hersenen beter te visualiseren en te begrijpen. Deze techniek, polarized light imaging (PLI), maakt gebruikt van gepolariseerd licht en toont zo patronen in hersenweefsel die met normale microscopen niet zichtbaar zijn.

Zenuwbaan

PLI is ontwikkeld in het Duitse Jülich. Als enige in Nederland beschikt de afdeling Anatomie van het Radboudumc ook over een PLI, omdat de onderzoeksgroep van Van Cappellen van Walsum samenwerkt met Oxford, waar al langer met de PLI wordt gewerkt. Henssen heeft zich in Jülich de techniek eigen gemaakt en toegepast en samen met de Duitse onderzoekers komen de Nijmeegse onderzoekers nu tot deze conclusie.

Henssen: “Dit is een hele bijzondere ontdekking, omdat we eigenlijk al honderd jaar geen echte nieuwe zenuwbanen in de hersenen van mensen meer hebben ontdekt. Maar ook, omdat ik hoop dat deze vondst voor patiënten met aangezichtspijn een betere behandeling met zich mee gaat brengen”. Over dat laatste is Henssen nog heel voorzichtig: “We zijn wel bezig met vervolgexperimenten, maar over de resultaten kan ik nog heel weinig over zeggen. Pijn staat niet hoog op de wetenschappelijke of politieke agenda, maar gelukkig komt er nu langzaam steeds meer aandacht voor.”

Bron Radboudumc
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De lessen van de langst­vliegende MMT-arts van Nederland

MMT-arts Nico Hoogerwerf vertelt over zijn ervaringen als medisch specialistische zorgverlener per helikopter. “Wij dóen vooral, we voeren handelingen uit. Wij voelen niet de machteloosheid die politiemensen wel kunnen voelen.”

Casus: patiënt met zwelling in de mond

Een patiënte komt op het spreekuur met sinds 2 maanden een zwelling in de mond aan de linkerzijde. Het was destijds 1-2cm, welke spontaan ontlastte met dik taai slijm. Sindsdien komt het in wisselende grootte regelmatig terug. Wat is uw diagnose?

Verslaving onder zorgprofessionals: anonieme hulp is voorhanden

Verslaving is ook onder zorgprofessionals een reëel probleem. Marlies de Rond vertelt over het KNMG-programma ABS-zorgprofessionals, dat anonieme hulp en ondersteuning biedt aan zorgprofessionals die worstelen met problematisch middelengebruik en verslaving.

‘Zoveel artsen willen hun bezieling terug’

MDL-arts Marieke Gielen vindt het huidige zorgsysteem niet houdbaar voor medisch specialisten. “Ik heb mijn bezieling terug en wil nu een bruggenbouwer zijn tussen de reguliere zorg en het bredere zorgveld.”

Het Calamiteiten­­hospi­taal: in dertig minuten opera­tioneel na een ramp 

Mirjam de Jong vertelt hoe het Calamiteitenhospitaal in Utrecht bij een ramp razendsnel operationeel wordt gemaakt en hoe het een cruciale rol speelt in de nationale zorg. “Bij een grote groep slachtoffers moet je bedenken hoe je zoveel mogelijk levens kunt redden.”

Casus: man met toenemende pijn bovenbuik

Een man heeft sinds 2 weken toenemende pijn in de bovenbuik, ter plaatse van het maagkuiltje. De pijn is vooral aanwezig bij het eten en is brandend van karakter. Wat is uw diagnose?

‘Ik wil mensen helpen die het meest in nood zitten’

Werken in oorlogsgebieden geeft Zafer Altunbezel (Artsen zonder Grenzen) voldoening. Dagelijks ziet hij patiënten met oorlogstrauma, soldaten en burgers. “Als je wordt uitgestuurd naar een oorlogsgebied moet je oplossingen kunnen bedenken in zeer atypische situaties.”

‘Te veel welzijns­kwesties komen in het medisch domein’

Karine van ‘t Land is voorzitter van KAMG: een beroepsvereniging, maar ook een lobbyclub die de volksgezondheid wil verbeteren. “Wat Artsen Maatschappij + Gezondheid bindt is dat ze bezig zijn met drie dingen: met preventie, met volksgezondheid en met grote groepen.”

Aanpak onder­voeding moet multi­discipli­nair

Ongeveer een kwart van alle patiënten is bij opname ondervoed. Dit kan leiden tot minder snel herstel en langere opnameduur. De aanpak ervan is een zaak van het hele ziekenhuis, vertellen Emma Koster en Wesley Visser. “Ondervoeding is veel meer dan te weinig eten.”

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx