DOQ

Oud-huisarts Jonas: ‘De marktwerking zou alles efficiënter maken, maar leidde tot enorme bureaucratie’

De marktwerking in de zorg heeft zijn belofte niet waargemaakt, vindt oud-huisarts Paul Jonas. Namens ruim zevenduizend zorgcollega’s bood hij eind juni een petitie aan de Tweede Kamer aan met de heldere boodschap ‘Preventie als basis van onze zorg en stop met marktwerking’. “Een overheid kan wetten maken om zout en suiker in voeding te beperken en de tabaksindustrie een halt toe te roepen; dat kan de markt niet. 

Oud-huisarts Paul Jonas bood eind juni namens 7.389 zorgcollega’s een petitie aan de Tweede Kamer aan met de heldere boodschap ‘Preventie als basis van onze zorg en stop met marktwerking. “Als huisarts in de wijk merkte ik de gevolgen van de marktwerking”, vertelt hij. “Vóór die tijd was er één thuiszorgorganisatie, je kende elkaar. Na 2006 werden het er snel meer, dat is lastig en leidt tot veel overleg. De marktwerking zou zorgen dat alles efficiënter werd, maar leidde in de praktijk tot een enorme bureaucratie. De wachtlijsten zouden verdwijnen en dat leek ook even te lukken, maar we kijken er nu toch weer tegenaan. En waar de zorg per persoon per jaar in 2004 € 3.041 kostte, was dat in 2019 € 5.765. Vergrijzing en inflatie spelen daarin natuurlijk een rol, maar we zijn sinds die tijd wél gestegen van landen met de duurste zorg.” 

Oud-huisarts Paul Jonas

“Marktwerking zegt: voorraden aan persoonlijke beschermingsmiddelen minimaliseren want dat kost geld. Dus toen we ze nodig hadden, waren ze er niet” 

Geld 

De markt heeft zijn belofte niet waargemaakt, stelt Jonas. En de coronacrisis heeft dit besef alleen maar versterkt. “De crisis heeft een vergrootglas op de zorg gelegd. Neem de persoonlijke beschermingsmiddelen. Marktwerking zegt: voorraden minimaliseren want dat kost geld. Dus toen we ze nodig hadden, waren ze er niet. Of neem vaccinontwikkeling: in 2016 had Texas Childrens Hospital in Houston al een vaccin tegen coronavirus, maar toen het getest moest worden op mensen gaf de farmaceutische industrie niet thuis: het zou niet meteen geld opleveren.” 

“In 2016 had Texas Childrens Hospital al een vaccin tegen coronavirus. Maar toen het getest moest worden op mensen gaf de farmaceutische industrie niet thuis: het zou niet meteen geld opleveren” 

Dweilen met de kraan open 

De overheid moet weer aan de knoppen gaan zitten, stelt Jonas. Heeft hij er vertrouwen in dat ze kan waarmaken wat de markt niet lukte? “Ja”, zegt hij. “Voordat ik arts werd, deed ik een studie econometrie. In het laatste jaar kwamen bedrijven zich aanbieden voor interessante banen. Hetzelfde kan de overheid doen in het laatste jaar van universitaire of hbo-v opleidingen, om mensen met inhoudelijke kennis binnen te halen. De coronacrisis heeft bovendien laten zien dat de overheid in staat is een volksziekte aan te pakken. Dat kan ze dan met hart- en vaatziekten of diabetes ook, sluipende ziekten waarvan wij als zorgprofessionals al decennia de gevolgen zien: jaarlijks zeven maal zoveel doden als corona. Een overheid kan wetten maken om zout en suiker in voeding te beperken en de tabaksindustrie een halt toe te roepen, dat kan de markt niet. Zo lang dat niet gebeurt, blijft het in de zorg dweilen met de kraan open. Met convenanten lukt het niet.” 

“In Cuba zie je een volledig op preventie gericht zorgstelsel; met ongeveer dezelfde gezondheidsresultaten als hier. Als dat in zo’n arm land kan, moet het hier ook kunnen” 

Van curatie naar preventie 

Veel meer aandacht moet uitgaan naar preventie, vindt Jonas, die ook opleider is aan het LUMC. “Ik stuur studenten wel voor stages naar Cuba”, vertelt hij. “Daar zie je een volledig op preventie gericht zorgstelsel; met ongeveer dezelfde gezondheidsresultaten als hier. Als dat in zo’n arm land kan, moet het hier ook kunnen. Maar dan moet in de opleiding voor artsen en verpleegkundigen de aandacht wel veel meer verschuiven van curatie naar preventie.”  

“Toen in een provincie in Finland significant meer hart- en vaatziekten waren dan elders in het land, heeft de overheid alle sectoren in gezet om dat op te lossen. Waarom gebeurt zoiets hier niet?” 

‘Zorgmijders’ en eigen bijdragen 

De overheid kan ook nationaal focus geven op één preventie-onderwerp, stelt Jonas. “Nu ontbreekt dat. Voorbeeld: in de provincie Noord-Karelië in Finland was sprake van significant meer hart- en vaatziekten dan elders in het land. De overheid heeft toen alle sectoren van de maatschappij in die provincie aan het werk gezet om dat op te lossen. Zoiets vraagt om een lange adem, maar het heeft daar het aantal hartinfarcten wel met 85 procent verlaagd. Waarom gebeurt zoiets hier niet? Natuurlijk vraagt dat wel om budgetsturing: minder geld naar medisch-specialistische zorg en meer naar preventie. Daarbij past ook afschaffing van eigen bijdragen, belangrijke oorzaak van honderdduizenden ‘zorgmijders’. De vijf miljard die dat kost is prima op te brengen uit een kleine vermogensbelastingverhoging voor ruim de 200.000 miljonairs in ons land.” 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De overgang: hormoontherapie helpt, maar is geen wondermiddel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?

‘Iedereen heeft recht op zorg’

Ongedocumenteerde in je spreekkamer? Er is meer mogelijk dan je denkt, stellen Amarylle van Doorn en Daan Frehe. Een afwerende houding is hierbij als zorgverlener niet gewenst. “De enige voorwaarde is dat je jezelf bij het CAK moet aansluiten. Veel zorgaanbieders weten dat niet.”

Veel kortere wachttijden en 100% tevredenheid bij patiënten: hoe dan?

Door een deel van de planbare behandelingen te organiseren als focuskliniek, zijn wachtlijsten in Gelre ziekenhuizen drastisch verkort, vertellen Harm Willem Palamba en Anneke Oosterwechel. “Voorheen deden we zes operaties per dag, nu kunnen we er negen doen.”

‘Ik heb zo’n ander contact met de patiënt’

Livemuziek stimuleert het herstel van ouderen na een operatie en het contact met de verpleegkundige, vertelt Hanneke van der Wal-Huisman. “Wat de patiënt nodig heeft, gaat niet alleen over technisch dingen. Zorg verlenen gaat ook om medemenselijk contact.”

Casus: vrouw met forse dyspnoe

Een vrouw van 19 jaar met inspanningsastma meldt zich met een snel opgekomen, forse dyspnoe. De dyspnoe kenmerkt zich door een in- en expiratoire hoorbare ademhaling, met stridoreuze momenten. Wat is uw diagnose?

De narcistische patiënt: grenzen stellen met passende vleierij

“Artsen die problemen ervaren van narcistische patiënten voelen zich geïntimideerd, gekleineerd en niet serieus genomen, waardoor ze veel stress ervaren”, aldus Thom van den Heuvel. Hij vertelt over de narcistische patiënt, diens gedrag herkennen en ermee omgaan.

‘Huisartsen en apothekers moeten samen­werken tégen het preferentie­beleid’

Apothekers en huisartsen moeten gaan samenwerken tégen het preferentiebeleid van de zorgverzekeraars om de geneesmiddeltekorten aan de kaak te stellen, vindt Dennis Boon. Hij wil hier een petitie voor starten. “Er zijn veel aanwijzingen dat het tij aan het keren is.”

‘Groene planeet, groene zorg’: actie in de zorgsector is nodig  

Psychiater Jurjen Luykx is trots op zijn boek ‘Groene planeet, groene zorg’. De beknopte gids moet de zorgsector inspireren en helpen om te verduurzamen. “De zorg is verantwoordelijk voor zeven procent van de CO2-uitstoot.”

Casus: vrouw met hevige diarree en kortademigheid

Een vrouw klaagt over hevige diarree en kortademigheid. Daarnaast voelt zij zich zwak en is zij 10 kg afgevallen in de laatste 3 maanden. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx