DOQ

Prednisonvrije remissie met eenmalig rituximab bij PMR

“Officieel zouden we polymyalgia reumatica (PMR) moeten behandelen met prednison gedurende een tot twee jaar”, zegt Aatke van der Maas, reumatoloog in de St. Maartenskliniek in Nijmegen. “In de praktijk zien we echter dat veel patiënten dit middel langer dan twee jaar voorgeschreven krijgen.” De BRIDGE-PMR-studie laat nu zien dat een eenmalig infuus met rituximab na één jaar bij bijna 50% van de PMR-patiënten tot een prednisonvrije remissie leidt.

Eerder translationeel onderzoek liet zien dat B-cellen mogelijk een rol spelen bij PMR, vertelt Aatke van der Maas.1 “Naar aanleiding hiervan is het idee van de BRIGDE-PMR-studie ontstaan, waarin we PMR-patiënten behandelden met een eenmalig infuus met rituximab.” De huidige standaardtherapie voor PMR is een behandeling met prednison van een of twee jaar, legt Van der Maas uit. “Maar we zien in de praktijk dat we de prednison bij een aanzienlijk deel van de patiënten langer geven, soms wel drie jaar of nog langer, omdat het afbouwen van prednison niet goed lukt.” En dat terwijl er meerdere nadelen kleven aan een behandeling met prednison, waaronder bijwerkingen als osteoporose, diabetes, een verhoogd infectierisico, een dunner wordende huid, slapeloosheid en gewichtstoename. “Ook zijn patiënten met PMR vaak ouder dan 50, een groep bij wie we best vaak redenen zien om liever geen prednison te geven.”

“We hadden op voorhand niet verwacht dat we echt een groot effect zouden zien”

Reumatoloog Aatke van der Maas

Proof-of-concept

De BRIGDE-PMR is een proof-of-conceptstudie.2 In totaal includeerden Van der Maas en collega’s 38 patiënten met een recente PMR-diagnose en 9 patiënten met een opvlamming bij het afbouwen van prednison. “We hadden op voorhand niet verwacht dat we echt een groot effect zouden zien, vandaar dat we met deze kleine groep begonnen zijn.” De patiënten werden gerandomiseerd naar een behandeling met rituximab (een eenmalig infuus van 1.000 mg) met prednison of placebo met prednison. “Omdat het bij reumatoïde artritis ook vaak twaalf tot zestien weken duurt voor we effect zien van rituximab, hebben we deze eerste periode prednison gegeven in een dosering van 15 mg per dag. Daarna werd de prednison vrij rap afgebouwd.” Het primaire eindpunt van de studie was de prednisonvrije remissie na één jaar.

“De resultaten zijn dermate hoopvol dat we begin dit jaar gestart zijn twee nieuwe studies naar rituximab bij PMR”

Nieuwe studies

De resultaten lieten zien dat na één jaar 47% van de patiënten in de rituximabgroep een prednisonvrije remissie had bereikt tegenover 23% van de patiënten in de placebogroep. Ook waren de patiënten in de rituximabgroep minder afhankelijk van prednison dan patiënten in de placebogroep. Een belangrijke kanttekening van deze studie is wel dat het een kleine groep patiënten betreft, legt Van der Maas uit. “Maar deze resultaten zijn dermate hoopvol dat we begin dit jaar gestart zijn twee nieuwe placebogecontroleerde studies naar rituximab bij PMR.”

In de eerste studie worden 114 patiënten met nieuw gediagnosticeerde PMR geïncludeerd en in de tweede studie 174 PMR-patiënten met een opvlamming onder prednison. Naast de Sint Maartenskliniek doen ook het Rijnstate, Gelre ziekenhuizen, het Radboudumc, en binnenkort ook ZGT Almelo en het UMCG mee aan deze studie. Van der Maas: “Reumatologen hebben nog vaak het idee dat ze kortdurend prednison voorschrijven bij hun PMR-patiënten. Maar ik wil ze aanraden eens kritisch in de dossiers te kijken. Dan zal er best een aantal patiënten tussen zitten die al langer prednison krijgen dan ze denken. Het zou goed zijn bij deze patiënten deelname aan deze studie te overwegen.”

Referenties:

  1. Graver JC, Abdulahad W, Van der Geest KSM, et al. Association of the CXCL9-CXCR3 and CXCL13-CXCR5 axes with B-cell trafficking in giant cell arteritis and polymyalgia rheumatica. J Autoimmun 2021:123:102684.
  2. Bolhuis TE, Marsman DE, Den Broeder AA, et al. 1-year results of treatment with rituximab in polymyalgia rheumatica: an extension study of a randomised double-blind placebo-controlled trial. Lancet Rheumatol 2023;5:E208-14.
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Dokters voelen zelf de paradox van samen beslissen in de spreek­kamer’

Samen beslissen kan patiënten tijdelijk veel stress en onzekerheid bezorgen, blijkt uit onderzoek van Inge Henselmans. “Wij staan helemaal achter de beweging van samen beslissen, maar vonden dat er ook oog moest zijn voor de negatieve aspecten ervan.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx