Prof. dr. De Kort: ‘Sta regelmatig stil bij de pijn van onbegrepen klachten voor patiënten’

mm
Gerben Stolk
Redactioneel,
27 november 2019

Een patiënt die je altijd bijblijft, die impact heeft. Heeft een patiënt pijn of andere klachten, maar levert diagnostiek niets aanwijsbaars op? Blijf hem of haar hoogst serieus nemen, want dat een arts geen oorzaken voor het ongemak weet te vinden, betekent niet dat er geen probleem is. Een jonge patiënt maakte dit nog eens extra duidelijk aan uroloog prof. dr. Laetitia de Kort, afdelingshoofd en hoogleraar Urologie in het UMC Utrecht.

“Bij urologie wordt vaak gedacht aan kwaadaardige afwijkingen. Ik heb andere aandachtsgebieden: urologie bij adolescenten en functionele urologie”, vertelt uroloog prof. dr. Laetitia de Kort. “In het UMC Utrecht is er ook een adolescentenpolikliniek”, zegt ze. “Een jaar of vijftien geleden zag ik daar regelmatig een meisje dat op haar achtste een blaasoperatie had ondergaan in ons ziekenhuis. De eerste keer dat zij op de polikliniek kwam, was ze tien jaar.”

Uroloog prof. dr. Laetitia de Kort
(Bron foto: UMC Utrecht)

Niet naar school

“In de jaren na de operatie had zij een heftige pijn ontwikkeld in de blaas en plasbuis. Plassen was voor haar een heel vervelende activiteit. Haar levenskwaliteit leed ernstig onder de klachten, haar sociale leven werd er flink door beïnvloed. Zo kon zij vaak niet naar school. Op zo’n moment wil je als arts vanzelfsprekend zo snel mogelijk de oorzaak vinden. Helaas slaagden we daar niet in. Wat we ook deden – een MRI-scan maken, bloedonderzoek en kweken doen – er kwam niets naar boven dat een verklaring voor de klachten vormde. Ondertussen ondernamen we vele pogingen om de levenskwaliteit van het meisje te verbeteren. In de loop der jaren kreeg ze pijnstillers, elektrostimulatie en fysiotherapie om te ontspannen. De patiënt werd ook gezien door ons pijnteam en ging een revalidatietraject in. Niets hielp. Telkens was ze in tranen wanneer ik haar zag.”

Mammacarcinoom

“Op een gegeven moment raakte het meisje bij ons buiten beeld; ze bezocht de polikliniek niet meer. Na een aantal jaren hoorde ik opeens weer over haar. Een internist uit een ander ziekenhuis belde me. Zijn boodschap: een ex-patiënt van jou, inmiddels een twintiger, heeft mammacarcinoom. Ze zou uiteindelijk een zwaar behandeltraject krijgen in dat ziekenhuis: operatie, chemotherapie, radiotherapie en hormoontherapie.”

“De patiënt werd gezien door ons pijnteam en ging een revalidatietraject in. Niets hielp. Telkens was ze in tranen wanneer ik haar zag”

Indruk gemaakt

“Een tijd daarna zag ik haar weer. Ze was bij ons voor een controle van de nieren. Wat de jonge vrouw me toen vertelde, heeft indruk op me gemaakt. ‘Dokter’, zei ze, ‘de behandelingen van borstkanker zijn heel heftig geweest, maar het traject dat ik als tiener heb doorlopen vanwege mijn pijnklachten, was erger.’ Haar uitleg: kanker is weliswaar verschrikkelijk en gaat meestal gepaard met een zware behandeling, maar deze ziekte is wel iets dat iedereen kent. De aandoening is erkend en het is dus bij wijze van spreken gelegitimeerd om klachten te hebben en te worden behandeld. Tijdens haar tienerjaren had zij in haar sociale omgeving juist vaak een gebrek aan begrip en erkenning ervaren. In combinatie met de heftigheid van haar klachten was dat haar zwaar gevallen.”

“Het verhaal over dit meisje benadrukt nog eens dat klachten die artsen niet kunnen zien en begrijpen, soms een enorme impact hebben op iemands functioneren en kwaliteit van leven”

Onbegrip erger dan kanker…

“Artsen zijn natuurlijk wel bekend met het verschijnsel onbegrepen klachten, maar het is nuttig er regelmatig bij stil te staan aan de hand van bijvoorbeeld een casus. Het verhaal over dit meisje benadrukt nog eens dat klachten die wij niet kunnen zien en begrijpen, soms een enorme impact hebben op iemands functioneren en kwaliteit van leven. Dat je niets kunt waarnemen op een scan of in het bloed, wil niet zeggen dat de patiënt geen klachten heeft. Van deze patiënt kennen we nog steeds niet de oorzaak van haar toenmalige klachten, maar de pijn en het onbegrip uit haar tienerjaren hebben op haar blijkbaar meer indruk gemaakt dan haar behandeling tegen kanker.”  

, ,
Deel dit artikel