DOQ

Checkpoint-remming mogelijk bij pre-existente autoimmuunziekte

Ondanks een risico op immuun-gerelateerde bijwerkingen zijn checkpoint-remmers een veelbelovende strategie tegen kanker. Deze geneesmiddelen moeten dan niet noodzakelijk vermeden worden bij patiënten met een solide orgaantransplantatie of pre-existente autoimmuunziekte, zo stellen enkele internationale experts in Annals of Oncology, met prof. John Haanen als eerste auteur. CTLA-4, met als ligand CD80/CD86, en PD-1, met als liganden PD-L1 en PD-L2, zijn fysiologische remmers van geactiveerde T-lymfocyten, die een rol spelen bij het handhaven van de immunologische homeostase en het voorkómen dat in gezond weefsel schade ontstaat. Deze immunologische checkpoints kunnen ontregeld raken door tumorcellen, met name door de expressie van PD-L1. Dit vormt een van de mechanismen waardoor tumorcellen kunnen ontsnappen aan het immuunsysteem. bron: istock Immuun-gerelateerde bijwerkingen Checkpoint-remmers zijn de standaardbehandeling geworden bij verschillende vormen van kanker. Het blokkeren van deze checkpoints resulteert weliswaar in een beter antitumor immuunrespons, maar kan tegelijkertijd de tolerantie voor lichaamseigen cellen doorbreken. Dat laatste kan leiden tot immuun-gerelateerde bijwerkingen. Deze inflammatoire en/of auto-immunologische manifestaties ontstaan bij maximaal 70% van de patiënten die een PD-1-remmer krijgen en maximaal 90% van de patiënten die een CTLA-4-remmer krijgen. Deze bijwerkingen zijn soms ernstig: bij ≤ 10% van de patiënten die een PD-1-remeer krijgen, en bij 20% van degenen die een CTLA-4-remmer krijgen. Vrijwel alle organen kunnen aangedaan worden, waarbij zelfs nieuwe auto-immuunziekten kunnen ontstaan. Checkpoint-remming bij auto-immuunziekte Vanwege zorgen over de hoge vatbaarheid voor het ontstaan van ernstige bijwerkingen als gevolg van verergering van hun reeds bestaande auto-immuunziekte worden patiënten met kanker en een pre-existente actieve auto-immuunziekten uitgesloten van klinische trials naar immuuntherapie. Ook patiënten met een solide orgaantransplantatie worden grotendeels uitgesloten van deze trials, omdat ze een toegenomen risico op afstoting van het transplantaat hebben. Een
 

Aanmelden

Meld u gratis aan om toegang te krijgen tot DOQ,
waar zorgprofessionals kennis en visie delen.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Als oorlog de zorg op de proef stelt

Bij een grootschalig conflict zullen ook Nederlandse ziekenhuizen grote aantallen gewonde militairen moeten opvangen. Traumachirurg en militair Eelco Huizinga vertelt wat dat van de zorg kan vragen. “Als zorgprofessional moet je je afvragen: wat wordt er van mij verwacht?”

Wacht niet tot de patiënt zich uitspreekt

Patiënten lijken tegenwoordig mondiger dan ooit. Maar vijftig jaar onderzoek laat een ander beeld zien. Mondigheid blijkt bovendien niet alleen iets van de patiënt: ook de zorgverlener bepaalt hoeveel ruimte een patiënt krijgt, stelt Sandra van Dulmen.

Casus: vrouw met pijn op de borst na kankerdiagnose

Een 73-jarige vrouw bezoekt de Spoedeisende Hulp vanwege misselijkheid, kortademigheid en acute pijn op de borst. Een paar dagen ervoor kreeg zij te horen dat zij waarschijnlijk uitgezaaide alvleesklierkanker heeft. Wat is uw diagnose?

Gebrek aan samenwerking remt inzet van AI in de zorg

Veel AI-toepassingen voor de zorg bereiken de werkvloer niet. Sara Ben Hmido onderzocht welke barrières implementatie in de weg staan en legt uit waarom samenwerking vanaf het begin cruciaal is. “Als AI-ontwikkelaar moet je vanaf het begin optrekken met zorgverleners.”

Casus: vrouw met symptomatisch galsteenlijden zonder cholecystitis

Een 41-jarige vrouw bezoekt de SEH vanwege buikpijn. Echografie van het abdomen toont een dunwandige galblaas gevuld met concrementen en verwijde galwegen. De radioloog concludeert dat er sprake is van choledocholithiasis zonder cholecystitis. Wat is uw beleid?

Voorkom aangeleerde hulpe­­loosheid: laat zorgprofessionals zelf met oplos­­singen komen

Als zorgprofessionals herhaaldelijk ervaren dat hun inbreng niets verandert, kunnen ze stoppen met meedenken. Kjeld Aij legt uit hoe kleine verbeteringen en meer invloed op de werkvloer aangeleerde hulpeloosheid kunnen voorkomen. “Er is bijna altijd enige invloed, hoe klein ook.”

Op het spoor van een intoxicatie

Volgens SEH-arts en toxicoloog Femke Gresnigt ontbreekt een intoxicatie nog te vaak in de differentiaaldiagnose. “Soms denken we daar pas aan als andere oorzaken zijn uitgesloten. Dan kan er al kostbare tijd verloren zijn gegaan.”

Casus: progressieve kortademigheid na embolisatie van een varicocele

Een 36-jarige man presenteert zich op de SEH met toenemende kortademigheid, hoesten, algehele malaise en koorts. Negen dagen ervoor heeft hij een endovasculaire embolisatie met cyanoacrylaat ondergaan vanwege een symptomatische varicocele. Wat is uw diagnose?

Meer halen uit bestaande medicijnen

Een verminderde nierfunctie betekende lange tijd dat pemetrexed geen behandeloptie was. Rob ter Heine en Nikki Bleijs-de Rouw onderzochten hoe dit toch veilig kan worden ingezet en lieten zien hoeveel winst te behalen valt met onderzoek naar bestaande geneesmiddelen.

Resistente schimmels: het ondergeschoven kindje in het gezondheidsdebat

Resistente schimmels vormen een groeiend maar nog onderbelicht gezondheidsrisico, waarschuwt Paul Verweij. Een internationale aanpak is hierbij nodig. “Tot vijf jaar geleden kenden wij Candida auris niet eens, nu verspreidt deze zich wereldwijd.”


Lees ook: Aanmelden

Naar dit artikel »

Lees ook: Inloggen

Naar dit artikel »