VEXAS: je ziet het pas als je het doorhebt
VEXAS-syndroom is een recent beschreven auto-inflammatoir syndroom dat vooral voorkomt bij oudere mannen. Joost Meijer heeft zich verdiept in deze zeldzame aandoening. “Belangrijk is dat de zorgverlener opmerkt dat er sprake is van een combinatie van symptomen.”
Organoïden voorspellen kans dat chemotherapie aanslaat
Organoïden uit tumorstamcellen kunnen voorspellen of chemotherapie werkt bij uitgezaaide darmkanker, vertelt Lidwien Smabers. “Met het voorspellen van therapierespons kunnen we onnodige blootstelling aan toxische behandelingen voorkomen en patiëntuitkomsten verbeteren.”
Veel vrouwen met DM1 ervaren glucosefluctuaties na menopauze
Sommige vrouwen met diabetes mellitus type 1 (DM1) merken dat hun insulinegevoeligheid varieert tijdens de menstruele cyclus. “Maar tot nu toe ontbrak goed onderzoek naar de relatie tussen de menopauze en glucoseregulatie bij vrouwen met DM1”, zegt Esther Speksnijder.
Kankerdiagnose beperkt sociaal functioneren van jongvolwassenen
Jongvolwassenen met kanker kampen met andere uitdagingen dan ouderen. Het proactief aanbieden van zorg en ondersteuning die aansluit bij hun levensfase kan problemen voorkomen, ook op sociaal gebied. Dat is de boodschap van onderzoekers Sophia Sleeman en Milou Reuvers.
PCSK9-remmers zijn ook effectief en veilig bij ouderen
Uit registratietrials bleek dat cholesterolverlagende PCSK9-remmers meer bijwerkingen hebben bij oudere patiënten. ‘Real-world’-onderzoek van Ruben Mijnster laat nu zien dat hun effectiviteit en veiligheid hetzelfde is bij patiënten jonger en ouder dan 70 jaar.
Klachten van ‘breast implant illness’ zijn niet gerelateerd aan siliconen implantaten
Sinds de jaren zeventig wordt in de media gesproken over gezondheidsklachten veroorzaakt door siliconen borstimplantaten. Jonathan Spoor spreekt dit verband tegen: “Breast implant illness is volgens ons onderzoek niet gerelateerd aan siliconen implantaten.”
AI is beter dan tweede radioloog in beoordeling van mammogram bij borstkankerscreening
Recent onderzoek onder leiding van borstradioloog Ritse Mann van het Radboudumc laat zien dat het vervangen van de tweede radioloog door AI de borstkankerscreening in Nederland kan verbeteren. “Met AI detecteren we tot 30% meer klinische relevante borsttumoren.”
Gedroogde witlofwortel ter preventie van diabetes mellitus type 2
Suppletie met witlofwortel kan mogelijk diabetes mellitus type 2 voorkomen bij mensen met een verhoogd risico hierop, zo blijkt uit onderzoek van Ellen Blaak. “Inname van deze vezels is een goede aanvullende preventiestrategie.”
‘Ouderen met niet-specifieke klachten zijn een unieke groep’
Ouderen die op de SEH komen met niet-specifieke klachten hebben mogelijk baat bij een nieuw zorgpad. Internist Marjolein Kremers onderzocht de toegevoegde waarde van zo’n zorgpad en vertelt waarom goede diagnostiek zo belangrijk is bij deze groep patiënten.
Palliatieve sedatie neemt toe, doseren blijft een uitdaging
Internist-oncoloog Eric Geijteman merkt in de praktijk dat zorgverleners steeds bekwamer worden in het toepassen van palliatieve sedatie. “Het is belangrijk om het juiste te kunnen doen voor patiënten en hun naasten in wellicht de meest kwetsbare fase van het leven.”
Met eenvoudige maatregelen slapen ziekenhuispatiënten beter
Enkele eenvoudige maatregelen kunnen de slaap van patiënten op een ziekenhuisafdeling verbeteren. Dat is gebleken uit onderzoek in het Amsterdam UMC. Betere slaap draagt bij aan sneller herstel van patiënten.
Operatie blijft effectiefst bij obesitas, ondanks Ozempic
De populariteit van afslankmedicatie groeit, maar volgens chirurg Theo Aufenacker blijft de obesitasoperatie onmisbaar: “Na twee tot drie jaar geneesmiddelengebruik kantelen de kosten in het voordeel van een operatie.”
Ongewenste combinatie clopidogrel en maagbeschermer vaak voorgeschreven
Bijna 9% van de clopidogrelgebruikers krijgt nog omeprazol of esomeprazol, ondanks bekende interactie, aldus Sarah Wilkes. “Voor zorgverleners gaat het om een kleine aanpassing, die voor patiënten van groot belang kan zijn.”
Adem inhouden om hart te beschermen bij protonentherapie borstkanker
In bestralingskliniek Maastro is voor het eerst een vrouw met borstkanker bestraald met protonen in combinatie met de ‘breath-hold’-techniek. Karolien Verhoeven legt de techniek uit. “Bestraling met protonen is preciezer dan bestraling met fotonen.”
Ototoxiciteit: blijvende schade na behandeling van kinderkanker
Robin Diepstraten onderzocht de risicofactoren en de frequentie van voorkomen van ototoxiciteit bij de behandeling van kinderkanker. “Ruim de helft van de onderzochte kinderen ontwikkelde gehoorverlies.”
Medicatie bij dialyse is complex: meer ‘nierapothekers’ nodig
Apotheker Ciske van den Oever begeleidt patiënten die dialyseren met hun complexe medicatiegebruik. Een van de uitdagingen is therapietrouw. “Eigenlijk zou elke patiënt met een verminderde nierfunctie een beroep moeten kunnen doen op een ‘nierapotheker’.”
Schimmelinfecties opsporen via celvrij DNA in het bloed
Emmy Wesdorp ontwikkelde een veelbelovende test om schimmelinfectie bij kinderen met kanker op te sporen via celvrij DNA in het bloed. “Hiermee kunnen we schimmelinfecties uiteindelijk mogelijk sneller opsporen en monitoren, wellicht zonder invasieve procedures.”
Redenen om af te zien van behandeling bij hematologische kanker
Ongeveer een op de zes patiënten met DLBCL, MM of AML krijgt geen kankergerichte behandeling. Internist-oncoloog Myrte Zijlstra pleit voor vroegtijdige inzet van palliatieve zorg en betere gezamenlijke besluitvorming. “Dit vraagt om een actievere rol van artsen.”
Bevolkingsonderzoek darmkanker leidt tot minder buikvliesuitzaaiingen
Door het bevolkingsonderzoek dikkedarmkanker daalt de incidentie van buikvliesuitzaaiingen bij darmkanker, ontdekte oncologisch chirurg Ignace de Hingh. “Ook leidt het bevolkingsonderzoek, zoals verwacht, tot een ‘stadiumshift’ bij dikkedarmkanker.”
Meer oog voor impact van immuuntherapie op kwaliteit van leven
Patiënten die lang overleven na succesvolle behandeling met immuuntherapie kunnen op de lange termijn last krijgen van klachten en verminderde kwaliteit van leven, volgens Wellington Candido en Janine Nuver. “We hebben hier te maken met een ‘nieuwe’ populatie patiënten.”
Ouderen met hiv gebaat bij integrale zorg
Oudere hiv-patiënten hebben baat bij samenwerking tussen hiv-behandelaren, geriaters en apothekers, ontdekten David Burger en David Jansen. “Omdat het vaak vooral draait om de hiv-medicatie, kan er minder oog zijn voor bijvoorbeeld cognitieve achteruitgang.”
Promoveren met z’n tweeën: artsenstel onderzocht spierklachten door medicijnen
Beweging helpt mogelijk tegen spierklachten veroorzaakt door tyrosinekinaseremmers en statines, ontdekten Lando Janssen en Eline Allard. “Alle beetjes beweging dragen bij aan de gezondheid. Daarvoor is geen hoog-intensieve lichaamsinspanning nodig.”
‘Impliciete sturing kan samen beslissen verstoren’
Het proces van samen beslissen kan worden verstoord door onbewuste aansturing op een bepaalde behandeling, aldus Anneleen Timmer en Suzanne Festen. “Misschien gaan veel behandelaars er onbewust vanuit dat de patiënt alles op alles wil zetten om de ziekte te bestrijden.”
