Dr. Surendran: ‘Voor genezing type II diabetes is leefstijlverandering én medicatie nodig’

Verandering van leefstijl speelt voor patiënten met type II diabetes een belangrijke rol om de ziektelast te beperken, maar om tot volledige genezing te komen is gerichte geneesmiddelontwikkeling ook nodig. Tot deze conclusie komt Ramya Preethi Surendran in haar promotieonderzoek Molecular metabolism underlying hypertriglyceridemia: from bench to bedsite (Amsterdam UMC), waarvoor ze financiering ontving van de Nederlandse Hartstichting.

SULF2-Eiwit

Hypertriglyceridermie – de aandoening die primair tot een storing in de insuline homeostase leidt en  waarbij secundair sprake kan zijn van verhoogde lipiden waarden in het bloed – komt voor bij mensen met type II diabetes en is een belangrijke factor voor een verhoogd risico op cardiovasculaire aandoeningen. Surendran onderzocht twee eiwitten die betrokken zijn bij de stofwisseling van deze vetten. ‘Een van die eiwitten, SULF2, is belangrijk voor het verwijderen van vetten uit het bloed’, vertelt Surendran. ‘We ontdekten dat een genetische variant van SULF2 geassocieerd is met een lager SULF2-niveau in de lever, wat ervoor zorgt dat vetten beter afgebroken worden. Hierin zit een aanknopingspunt voor de ontwikkeling van geneesmiddelen die het SULF2-niveau in de lever laten dalen.’

Ingrijpen op functie SULF2

Een ontwikkeling waarin de farmaceutische industrie ook beslist interesse heeft, stelt Surendran. Er zijn al muisexperimenten met een middel dat muizen met type II diabetes sensitief maakte voor glucose en dus de ziektelast beperkte. ‘Maar SULF2 is nog een relatief onbekend eiwit’, vertelt ze, ‘dus is meer onderzoek nodig naar hoe we het in relatie tot de ziekte kunnen beïnvloeden met medicijnen. Het eiwit komt ook in andere weefsels dan alleen in de lever voor en heeft daar andere functies. Een geneesmiddel moet dus heel specifiek ingrijpen op de functie van SULF2 in de lever, maar de werking in andere weefsels ongemoeid laten. Ook is onderzoek nodig naar de invloed van verandering van leefstijl op het SULF2-niveau, want er is nog onvoldoende bewijs voor de invloed van leefstijl op het SULF2-niveau in de lever.’

Leefstijl en medicatie

Omdat type II diabetes een leefstijlziekte is, is verandering van leefstijl – gezonder eten en meer bewegen – altijd de eerste interventie waarop behandelaars moeten inzetten, stelt Surendran. ‘Maar om tot volledige genezing te komen zal het niet volstaan en is dus daarnaast ook medicatie nodig. Hoewel verdere ontwikkeling nodig is, zijn wel al wat geneesmiddelen beschikbaar op dit moment. Behandelaars kunnen die dus ook voorschrijven, maar om dat effectief te kunnen doen moeten ze wel eerst goed zicht hebben op het onderliggende metabolisme dat bij de individuele patiënt een rol speelt. Dat metabolisme bepaalt immers of een middel bij een patiënt wel of niet effectief is.’

Personalized medicine

Daarnaast is het zaak de ontwikkelingen rond nieuwe geneesmiddelen goed in de gaten te houden, stelt ze. ‘Op dit moment zitten we nog in het stadium dat veel onderzoek nodig is, maar de ontwikkeling van personalized medicine voor type II diabetes zit er beslist aan te komen. We werken onmiskenbaar toe naar genezing van type II diabetes, het is een kwestie van tijd.’

Lees meer over: