Dr. Van den Borne: ‘Voor ons was deze uitkomst van de immunotherapie ook heel bijzonder’

mm
Gerben Stolk
Redactioneel,
25 april 2019

Een patiënt die je altijd bijblijft, die impact heeft gehad. Van ‘U heeft nog maar kort te leven’ tot ‘Er zijn geen aanwijzingen voor ziekteactiviteit meer’. Die ontwikkeling maakte een longkankerpatiënt door nadat zij zich voor immunotherapie had gemeld in het Catharina Ziekenhuis. Longarts dr. Ben van den Borne: “Voor ons was deze uitkomst ook heel bijzonder, want deze vrouw was een van de eersten die wij deze behandeling gaven.”

“In 2015 hoorde het Catharina Ziekenhuis bij de twaalf medisch centra die immunotherapie gingen toepassen bij longkankerpatiënten. Het was in die periode dat bij mij een relatief jonge vrouw op het spreekuur kwam die geschikt was voor deze behandeling”, vertelt longarts Ben van den Borne. “Ze was 53 jaar, had nog jonge kinderen en stond evenals haar echtgenoot midden in het werkzame en sociale leven. Bijna twintig jaar geleden was ze al eens aan kanker behandeld in een ander Noord-Brabants ziekenhuis; toen ging het om een schildkliercarcinoom dat chirurgisch was verwijderd. Ze had nooit te maken gekregen met recidief in de schildklier.”

Longarts Ben van den Borne

Progressief

Een aantal jaren later, in 2014, werd longkanker geconstateerd in hetzelfde ziekenhuis. “De longkanker bleek uitgezaaid, stadium IV, waarvoor ze werd behandeld met chemotherapie, cisplatin/pemetrexed. Helaas was daarmee de kous niet af. Enkele maanden later ontwikkelde ze chemotherapie geïnduceerde neuropathie en in het jaar erop was weer sprake van progressieve longkanker. Een nieuwe chemokuur sloeg helaas niet aan. ‘U heeft nog maar enkele maanden te leven’, zo luidde de boodschap.”

Niet erbij neerleggen

De vrouw weigerde zich erbij neer te leggen. “Op internet had ze gelezen over immunotherapie voor longkankerpatiënten in het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam. Toen ze contact zocht, kreeg ze te horen dat de therapie ook werd aangeboden in een ziekenhuis bij haar in de buurt: het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven. Zo kwam ze uiteindelijk tegenover mij te zitten in de spreekkamer.”

Nivolumab

“Ik concludeerde dat zij in aanmerking kwam voor een behandeling met Nivolumab, dat de afweer van het lichaam stimuleert en ervoor zorgt dat het kankercellen kan opruimen. De vrouw voldeed namelijk aan de criteria ‘goede algehele conditie’ en ‘progressieve ziekteactiviteit bij vergevorderde ziekte (stadium IV)’. Enerzijds maakte mijn conclusie haar blij en hoopvol, aan de andere kant vond ze het heel spannend, want dit was haar laatste strohalm. Voor ons was het ook spannend: mevrouw was een van de eerste patiënten die wij immunotherapie gaven. Hoe gaat zij reageren op de behandeling? Dat is een vraag die je jezelf vanzelfsprekend altijd stelt bij een patiënt, maar bij een nieuwe therapie ben je extra benieuwd.”

Afname tumorvolume

De immunotherapie wordt in het Catharina Ziekenhuis gegeven voor een periode van twee jaar. Om de twee weken komt de patiënt naar het ziekenhuis voor een behandeling van een uur. “In de beginperiode is de vraag: hoe verdraagt de patiënt het middel?”, zegt Van den Borne. “Zijn er bijwerkingen? Sommigen krijgen bijvoorbeeld chronische diarree of orgaanontstekingen. Maar deze vrouw had nauwelijks bijwerkingen. Bovendien zagen we in de loop der tijd dat het volume van de tumor afnam. Iedereen werd steeds hoopvoller. Ook mevrouw natuurlijk, die op een gegeven moment alsnog in aanmerking kwam voor twee heupprotheses en een nieuwe knie. Al een aantal jaren had zij versleten gewrichten, maar vanwege haar gezondheidstoestand en levensverwachting was destijds besloten haar hiervoor niet te opereren. Nu gebeurde het wel.”

Tweede kans

“Maar het belangrijkst: twee jaar na het begin van de therapie waren er geen aanwijzingen meer voor ziekteactiviteit. Mevrouw is inmiddels 57 jaar, heeft een stabiele gezondheidstoestand en werkt weer. De immunotherapie heeft haar een tweede kans gegeven, zo zegt ze zelf. Inmiddels hebben bijna 200 patiënten immunotherapie gekregen bij ons, maar omdat zij een van de eersten was en haar situatie zó ten goede keerde, blijft zij voor mij een heel bijzondere patiënt.”

, , ,
Deel dit artikel