DOQ

Hoogleraar neuroradiologie Frederik Barkhof krijgt oeuvreprijs voor MS-onderzoek

Frederik Barkhof krijgt de John Dystel Award van de Amerikaanse MS Society. Hij krijgt deze oeuvreprijs voor zijn innovatieve onderzoek naar het gebruik van MRI bij onderzoek naar de ziekte multiple sclerose (MS). Barkhof is hoogleraar neuroradiologie bij VUmc en sinds 2015 ook werkzaam bij het UCL, in Londen. Mede dankzij zijn werk, staat het VUmc MS Centrum Amsterdam in de top drie van de wereld. De prijs wordt op 22 april uitgereikt tijdens het internationale wetenschappelijke neurologie congres AAN in Los Angeles.

Internationaal geniet Barkhof grote bekendheid met de Barkhof-criteria voor het beoordelen van MRI-scans voor MS. “We hadden eind jaren tachtig in VUmc als een van de eerste ziekenhuizen in Nederland een MRI-scanner”, vertelt hij. “Het was bekend dat MS witte vlekjes geeft op de MRI-scan van de hersenen van mensen met MS. Echter, heel veel andere hersenziektes, maar ook veroudering en verhoogde bloeddruk geven witte vlekjes. Dus hoe kan je dat onderscheiden.”

Barkhof-criteria
Barkhof heeft onderzocht welke patronen van witte vlekjes voorkomen bij mensen met MS. Die MRI-criteria voor de beoordeling van MRI-scans bij MS staan bekend onder de naam Barkhof-criteria. Vroeger was de diagnose MS voornamelijk afhankelijk van klachten die gemeld werden bij de neuroloog en onderzoek van hersenvocht. In 2001 is, dankzij het werk van Barkhof, de uitslag van het MRI-onderzoek toegevoegd aan het stellen van de diagnose MS.

Beter voorspellen ziektebeloop
Naast het versnellen van de diagnose van MS heeft Barkhof bijgedragen aan het beter voorspellen van het verloop van de ziekte en aan het sneller meten van het effect van medicijnen op de ziekteactiviteit. Barkhof: “MRI-onderzoek heeft een geweldige ontwikkeling doorgemaakt. Als je beelden van nu vergelijkt met die van dertig jaar geleden, zijn ze zoveel scherper geworden. We kunnen zoveel meer zien. We zien niet alleen vlekken in de witte stof van de hersenen – waar de zenuwuitlopers zitten – maar ook afwijkingen in de grijze stof – waar de zenuwcellen zelf zitten. Dit heeft ons idee over MS totaal veranderd. MS wordt niet langer gezien als een pure ontstekingsziekte van de witte stof, maar steeds meer als een degeneratieve ziekte van de hersenen.”

Bron: VUmc
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: schoonmaker met branderige huiduitslag

Een 46-jarige schoonmaker van Iraakse afkomst heeft sinds ruim één jaar last van een branderige, jeukende huiduitslag op vooral zijn armen en benen. Eerdere antimycotische behandelingen hebben geen effect gehad. Wat is uw diagnose?

‘Leren reanimeren doe je altijd voor een ander, nooit voor jezelf’

Burgerhulpverleners starten in Nederland het merendeel van de reanimaties bij een hartstilstand, maar hun aantal is nog onvoldoende. Leonie van der Leest: “Zorgverleners kunnen mensen hierop attenderen: leer reanimeren, je redt er mensenlevens mee.”

Rechtvaardigheid als kompas voor medisch onderzoek

Wie profiteert van medische innovaties? Wie kan meedoen aan onderzoek en wie blijft buiten beeld? Rieke van der Graaf onderzoekt hoe medisch onderzoek zo kan worden ingericht dat het niet alleen vooruitgang oplevert, maar ook rechtvaardig is.

‘Houd het gesprek over cannabis­gebruik bij medische klachten open’

Veel patiënten gebruiken cannabis bij medische klachten, maar halen dit niet via de apotheek. Pieter Oomen vertelt over de barrières die ervaren worden en doet enkele aanbevelingen. “Een van de barrières is het stigma dat bij artsen vaak nog leeft rond cannabis.”

Wanneer klachten eigenlijk een zingeving­svraag zijn

Huisarts Richard Hoofs ziet in zijn praktijk regelmatig mensen bij wie medische verklaringen ontbreken, maar het lijden duidelijk aanwezig is. Volgens hem ligt onder die klachten vaak een vraag die in de spreekkamer nog weinig gesteld wordt: waar leef je eigenlijk voor?

AI-model voor SEH werkt goed, maar wordt niet gebruikt

AI kan op de SEH goed voorspellen welke patiënten een hoog sterfterisico hebben. Toch ondervonden Paul van Dam en William van Doorn dat artsen de voorspelling nauwelijks gebruiken. “We moeten leren om AI-modellen te ontwerpen die beter zijn afgestemd op de gebruikers.”

‘Sta eens vaker stil en reflecteer’

Veel artsen lopen vast op vragen over werkdruk, keuzes en werk-privébalans. Shirin Bemelmans-Lalezari pleit daarom voor meer reflectie en open gesprekken over twijfels in de medische loopbaan. “Juist de eigenschappen die veel artsen delen, kunnen later in de weg gaan zitten.”

Casus: jonge vrouw met toenemende buikpijn

Een 27-jarige vrouw bezoekt de Spoedeisende Hulp vanwege sinds 24 uur toenemende buikpijn. De pijn begon centraal in de buik, maar is inmiddels verplaatst naar rechtsonder. Wat is uw beleid?

‘Voor dak- en thuislozen zet ik graag een stapje extra’

Dak- en thuislozen vragen om meer dan een standaardconsult, ervaart huisarts Laura de Jong. Ze beschrijft hoe laagdrempelige straatzorg, volharding en kleine gebaren het verschil kunnen maken bij complexe problematiek. “Soms is één ‘fuck off’ minder al winst.”

Verder zoeken bij onverklaarde klachten

Wat doe je als alle diagnostische sporen doodlopen? Tonnie van Kessel en Charles Verhoeff vertellen hoe de artsen van stichting De Witte Raven blijven zoeken naar verklaringen voor onverklaarde klachten. “We draaien op donaties, subsidies en veel onbetaalde inzet.”