DOQ

Nieuwe MRI-techniek laat in 3D-model hartafwijkingen ongeboren kind zien

Met een MRI kan een gedetailleerd beeld worden gemaakt van het hart van een ongeboren kind. Het Wilhelmina Kinderziekenhuis van het UMC Utrecht, heeft deze nieuwe techniek als eerste toegepast in Nederland. Dankzij deze MRI is het nu mogelijk om voor de geboorte een 3D-model van het kinderhart maken. Foetaal cardioloog dr. Trinette Steenhuis: “Met deze nieuwe kennis kunnen we nog beter in kaart brengen welke behandeling nodig is, welke complicaties te verwachten zijn en wat de invloed op de levenskwaliteit van het kind is.”

Eén op de honderd kinderen in Nederland wordt geboren met een hartafwijking. Bij zo’n tweederde van de kinderen die in het Wilhelmina Kinderziekenhuis met een hartafwijking worden geboren, was deze afwijking al op de 20-weken echo te zien. Op deze echo is niet altijd precies zichtbaar wat er afwijkend is. In die gevallen kan het maken van een MRI-scan de oplossing zijn, waarmee een gedetailleerd 3D-model gemaakt kan worden van het hart van het ongeboren kind. Dit model geeft meer duidelijkheid over de hartafwijking en biedt de mogelijkheid om al voor de geboorte een veilig en gericht behandelplan op te stellen.

Bij kinderen en volwassenen was het al mogelijk om met 3D-technologie een gedetailleerd 3D-model van hart en bloedvaten te maken. Daarmee hebben cardiologen als het ware een plattegrond van het hart in handen. Daarmee weten ze precies hoe het bloed door het hart stroomt.

Minder stress

“Met deze MRI-techniek kunnen we nu ook zo’n plattegrond van het hart van een ongeboren kindje maken. Dit is alleen nodig als we niet genoeg hebben aan een echo, omdat de afwijking niet goed te zien is, of omdat de afwijking complex is” vertelt kindercardioloog Heynric Grotenhuis. “Met deze nieuwe kennis kunnen we nog beter in kaart brengen welke behandeling nodig is, welke complicaties te verwachten zijn en wat de invloed op de levenskwaliteit van het kind is. Niet alleen voor ons als behandelaren, maar vooral ook voor de ouders van het kind is dit van groot belang”, licht foetaal cardioloog Trinette Steenhuis toe. “In een periode die toch al spannend en onzeker is, weten zij straks beter wat ze kunnen verwachten. Door die verwachtingen al voor de geboorte met ouders te bespreken en ze mee te nemen in het proces, kunnen we spanning en stress bij hen verminderen.”

Foetale cardiologie

De eerste scan in Nederland is gemaakt van een moeder bij 34 weken zwangerschap. “Met de resultaten van de scan hebben we een 3D-model kunnen maken van het hart en de bloedvaten van haar baby. De scan liet een afwijkende aorta zien, die te klein was in verhouding tot de rest van het lichaam. Op de echo was deze afwijking niet goed te zien. Nu konden we zowel de artsen als de ouders erop voorbereiden dat er vrij snel na de geboorte een operatie nodig was”, licht Heynric toe. Vrouwen die bij de 20-weken echo te horen hebben gekregen dat er mogelijk sprake is van een hartafwijking, kunnen binnen drie werkdagen op de poli foetale cardiologie terecht voor vervolgonderzoek. De kindercardiologen en gynaecologen in het WKZ houden hier een gezamenlijk spreekuur. Voor vrouwen bij wie de vervolg-echo niet toereikend is, kan de foetale MRI-scan vanaf nu gebruikt worden bij het vaststellen van met name complexe aangeboren hartafwijkingen.

Hoogcomplexe zorg

Van de kinderen met een aangeboren hartafwijking, heeft ongeveer één derde een ernstige hartafwijking waarbij snel handelen na de geboorte van groot belang is. “We verwachten dat een foetale MRI vooral voor die groep van belang gaat zijn. Met de nieuwe scan wordt de hoogcomplexe zorg die nodig is voor deze kinderen beter te plannen en kunnen we risico’s verminderen. Naar schatting gaat het daarbij om enkele tientallen scans per jaar in Utrecht alleen.” Tot nu toe werd de MRI-scan nog maar op enkele plaatsen in de wereld toegepast, in Europa alleen in het Verenigd Koninkrijk. De huidige techniek is door de afdelingen kindercardiologie, radiologie en gynaecologie in het UMC Utrecht ontwikkeld samen met hun partnerziekenhuis, het King’s College London in het Verenigd Koninkrijk. “Het mooie aan deze techniek is dat het kan worden gebruikt op al bestaande MRI-apparaten. Er is alleen aangepaste software nodig en je hebt specifieke kennis nodig om deze toe te passen”, vertelt radioloog Tim Leiner.

Screening

Het is de bedoeling dat UMCU deze techniek ook aan andere ziekenhuizen ter beschikking gaat stellen die foetale screening doen van aangeboren hartafwijkingen. Naar verwachting kunnen jaarlijks enkele honderden scans in heel Nederland gebruikt worden om een aangeboren hartafwijking al tijdens de zwangerschap beter in kaart te brengen.

Bron: UMC Utrecht
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: oude vrouw met gepig­men­teerde huid­afwij­king op de boven­arm

Een 79-jarige vrouw bezoekt de dermatoloog voor beoordeling van een gepigmenteerde huidafwijking op de linker bovenarm. In de kinderjaren is zij ernstig door de zon verbrand. Haar moeder kreeg op 89-jarige leeftijd een melanoom. Wat is uw diagnose?

Het belang van goede ethiek­onder­steuning bij morele twijfels over eutha­nasie­verzoeken

Medisch ethici kunnen artsen helpen om morele stress te verlichten en hen ondersteunen bij een zorgvuldige afweging van complexe euthanasieverzoeken. Soms missen zij echter de competenties om die rol goed in te vullen, stelt medisch ethicus Suzanne Metselaar van Amsterdam UMC.

DRUP-studie laat zien wat off-label doelgerichte thera­pie kan opleveren

Voor patiënten met uitgezaaide kanker zonder reguliere behandelopties kan een specifieke DNA-afwijking soms toch nieuwe kansen bieden, vertelt Karlijn Verkerk. “We hebben inmiddels gezien dat off-labelgebruik echt tot veranderingen in de klinische praktijk kan leiden.”

‘Artsen denken al snel dat een vrouw zich aanstelt’

Monique Steegers ziet dat pijnklachten van vrouwen nog te vaak worden weggewuifd of verkeerd geïnterpreteerd door artsen. Volgens haar leidt dat niet alleen tot vertraagde diagnoses, maar ook tot meer chronische pijn en onnodig leed. “We móeten dit veranderen.”

Carrièresabotage: ‘Het is niet eerlijk en het kan ook jou overkomen’

Jamiu Busari onderzocht het fenomeen carrièresabotage in de medische en academische wereld. Veel respondenten herkenden het direct. Waarom blijft dit soort onrecht vaak onbesproken? “Dit fenomeen raakt ons allemaal.”

Morfine als post­opera­tief alter­natief voor oxycodon: helpt dat eigenlijk?

Apotheker Eward Melis onderzocht of morfine na een operatie veiliger is dan oxycodon als het gaat om langdurig opioïdgebruik, zoals de laatste jaren steeds vaker wordt gesuggereerd. “Ik had dit niet verwacht.”

Casus: vrouw met steeds meer episodes van draaiduizeligheid

Een 52-jarige vrouw, die als tiener menstruele migraine heeft gehad, komt op uw spreekuur vanwege episodes van draaiduizeligheid. Een episodes duurt meestal 30-60 minuten. Er zijn geen duidelijke triggers, zoals hoofdbewegingen. Wat is uw diagnose?

Bewegingsgerichte zorg stimuleert zelfredzaamheid van patiënten

Bewegingsgerichte zorg kan helpen functieverlies tijdens ziekenhuisopname te beperken, vertellen Selma Kok en Fabienne van der Meulen. Dit leidt tot onder andere kortere opnames. Samen vertellen ze over het belang van bewegingsgerichte zorg.

Zorgverleners slaan handen ineen tegen handel in recept­medicatie

Een nieuw protocol helpt voorschrijvers om handel van receptmedicatie bij kwetsbare groepen tegen te gaan. Marleen Horsting en Lennart Wasmoeth lichten de achtergrond hiervan toe. “Op straat wordt pregabaline ook wel ‘madame courage’ genoemd.”

‘Er is zoveel ervarings­kennis onder genees­kunde­student­en, zonde om die niet te gebruiken’

Geneeskundestudenten met een chronische ziekte hebben ervaring als patiënt en weten hoe het is om met een aandoening te leven. Het programma ‘Medische dubbeltalenten’ zet die ervaringskennis in het onderwijs in. Dubbeltalent Soete Meertens vertelt.