DOQ

Peter Verhaak: ‘Meer polyfarmacie bij ouderen met een depressie’

Ouderen met een depressie vereisen specifieke aandacht van huisartsen, stelt psycholoog Peter Verhaak, bijzonder hoogleraar GGZ in de huisartsenvoorziening. Door polyfarmacie lopen deze ouderen verhoogd risico op bijwerkingen. Daarnaast vermindert hun therapietrouw bij langdurig gebruik. “Maak van elk herhalingsrecept van antidepressiva een bespreekmoment met de oudere.”

Psycholoog Peter Verhaak, bijzonder hoogleraar GGZ in de huisartsenvoorziening, is verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen waar hij een promotieonderzoek* leidt naar polyfarmacie en multimorbiditeit bij depressieve ouderen. Voor het onderzoek zijn duizenden geanonimiseerde dossiers van 60-plussers uit 400 huisartsenpraktijken en apotheken geanalyseerd. Conclusie: “Ouderen met een gediagnosticeerde depressie gebruiken meer medicatie dan mentaal gezonde ouderen en ouderen met een andere psychische stoornis, en dat is een vervelend beeld. Polyfarmacie verhoogt immers de kans op interferentie en bijwerkingen, maar vermindert volgens het onderzoek ook de therapietrouw”, aldus Verhaak.

Psycholoog Peter Verhaak, bijzonder hoogleraar GGZ in de huisartsenvoorziening

Herhalingsrecept als bespreekmoment

Hoewel Verhaak beseft dat tijdgebrek een probleem is binnen de huisartsenzorg, adviseert hij om de zaak niet als afgedaan te beschouwen na het voorschrijven van een recept en het verstrekken van herhalingsrecepten. “Er sluipen vaak routines en automatismen in het voorschrijven van medicatie. Plan voor de groep ouderen met een depressie minstens één keer per jaar een farmacotherapeutisch overleg met de apotheker en kijk welke medicijnen er wellicht af kunnen”, zegt Verhaak. “Maak van elk herhalingsrecept van antidepressiva een bespreekmoment met de oudere, om te zien hoe het met de depressieve klachten gaat. Misschien is het tijd om de medicatie te gaan afbouwen?”

Bang om te stoppen

Uit een onderzoek dat Verhaak begin dit jaar afrondde, blijkt dat veel mensen die antidepressiva gebruiken dat veel langer doen dan de richtlijnen voorschrijven. “Van de patiënten die antidepressiva krijgen voorgeschreven door de huisarts, slikt 42 procent die na vijf jaar nog steeds. Terwijl de richtlijn stelt dat je na 165 dagen moet gaan afbouwen. Een depressie is heel naar om mee te maken, dus ik snap dat mensen bang zijn om te stoppen met de medicatie. Uit onze interviews blijkt dat afbouwen lastig is als je eenmaal begonnen bent. Maar je weet ook niet wat de schadelijke effecten van langdurig gebruik zijn.”

Terughoudend bij ouderen

Het überhaupt voorschrijven van antidepressiva bij patiënten, ouderen in het bijzonder, zou volgens Verhaak niet de eerste stap moeten zijn als iemand zich bij de huisarts meldt met depressieve klachten. “Kijk altijd hoe terughoudend je hiermee kunt zijn, zeker bij ouderen bij wie sprake is van comorbiditeit en polyfarmacie. Regelmatig contact met de patiënt, of het inzetten van de POH-ggz is een goed begin, antidepressiva kunnen altijd nog. Uit het promotieonderzoek blijkt dat depressieve ouderen hun antidepressiva wel ophalen, maar op termijn minder medicatietrouw zijn. Schrijf je die voor, dan vraagt dat dus echt om regelmatige begeleiding.”

  


Ouderen en depressie
Ongeveer één op de tien ouderen die de huisarts bezoeken, heeft een depressie. De huisartsenpraktijk is in de meeste gevallen de plek waar de behandeling daarvoor plaatsvindt. De meest toegepaste behandeling: het voorschrijven van antidepressiva. De NHG-Standaard Depressie raadt dit niet als eerste keuze aan.

Bron: Huisarts & Wetenschap

 *Floor Holvast promoveert woensdag 17 april aan de Rijksuniversiteit Groningen

 

 

 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De lessen van de langst­vliegende MMT-arts van Nederland

MMT-arts Nico Hoogerwerf vertelt over zijn ervaringen als medisch specialistische zorgverlener per helikopter. “Wij dóen vooral, we voeren handelingen uit. Wij voelen niet de machteloosheid die politiemensen wel kunnen voelen.”

Casus: patiënt met zwelling in de mond

Een patiënte komt op het spreekuur met sinds 2 maanden een zwelling in de mond aan de linkerzijde. Het was destijds 1-2cm, welke spontaan ontlastte met dik taai slijm. Sindsdien komt het in wisselende grootte regelmatig terug. Wat is uw diagnose?

Verslaving onder zorgprofessionals: anonieme hulp is voorhanden

Verslaving is ook onder zorgprofessionals een reëel probleem. Marlies de Rond vertelt over het KNMG-programma ABS-zorgprofessionals, dat anonieme hulp en ondersteuning biedt aan zorgprofessionals die worstelen met problematisch middelengebruik en verslaving.

‘Zoveel artsen willen hun bezieling terug’

MDL-arts Marieke Gielen vindt het huidige zorgsysteem niet houdbaar voor medisch specialisten. “Ik heb mijn bezieling terug en wil nu een bruggenbouwer zijn tussen de reguliere zorg en het bredere zorgveld.”

Het Calamiteiten­­hospi­taal: in dertig minuten opera­tioneel na een ramp 

Mirjam de Jong vertelt hoe het Calamiteitenhospitaal in Utrecht bij een ramp razendsnel operationeel wordt gemaakt en hoe het een cruciale rol speelt in de nationale zorg. “Bij een grote groep slachtoffers moet je bedenken hoe je zoveel mogelijk levens kunt redden.”

Casus: man met toenemende pijn bovenbuik

Een man heeft sinds 2 weken toenemende pijn in de bovenbuik, ter plaatse van het maagkuiltje. De pijn is vooral aanwezig bij het eten en is brandend van karakter. Wat is uw diagnose?

‘Ik wil mensen helpen die het meest in nood zitten’

Werken in oorlogsgebieden geeft Zafer Altunbezel (Artsen zonder Grenzen) voldoening. Dagelijks ziet hij patiënten met oorlogstrauma, soldaten en burgers. “Als je wordt uitgestuurd naar een oorlogsgebied moet je oplossingen kunnen bedenken in zeer atypische situaties.”

‘Te veel welzijns­kwesties komen in het medisch domein’

Karine van ‘t Land is voorzitter van KAMG: een beroepsvereniging, maar ook een lobbyclub die de volksgezondheid wil verbeteren. “Wat Artsen Maatschappij + Gezondheid bindt is dat ze bezig zijn met drie dingen: met preventie, met volksgezondheid en met grote groepen.”

Aanpak onder­voeding moet multi­discipli­nair

Ongeveer een kwart van alle patiënten is bij opname ondervoed. Dit kan leiden tot minder snel herstel en langere opnameduur. De aanpak ervan is een zaak van het hele ziekenhuis, vertellen Emma Koster en Wesley Visser. “Ondervoeding is veel meer dan te weinig eten.”

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx