‘Wees niet terug­houdend bij behan­delen migraine’

Het Praktisch Handvat Neurologische Zorg bij Hoofdpijn is geactualiseerd. Aandacht is daarbij ook voor behandeling van migraine bij kinderen. Neurologen en huisartsen zouden minder terughoudend mogen zijn bij de behandeling, vindt Elke Jacobs, kinderneuroloog in het Juliana Kinderziekenhuis. “Een adequate dosering is belangrijk. Als je een middel geeft, doe het goed.”

Tijdens een werkconferentie van de Vereniging van Nederlandse Hoofdpijncentra (VNHC) is het handvat geactualiseerd. Het weerspiegelt de stand van zaken in het werkveld van de hoofdpijnzorg en zet actuele behandeladviezen op een rij. Het is bedoeld als concrete aanvulling op de geldende richtlijnen, en als leidraad voor lokale behandelprotocollen. Bovendien is het handvat beschikbaar voor zowel neurologen als huisartsen. Actualisatie van het handvat was nodig, stelt Elke Jacobs. Zij is samen met collega Jikke-Mien Niermeijer verantwoordelijk voor de veranderingen in het handvat op het gebied van migrainezorg voor kinderen. “Er zijn nog veel onduidelijkheden over de behandeling van kinderen met migraine. Sommige huisartsen en neurologen hebben daar ideeën over die niet meer kloppen.”

Acute behandeling

De belangrijkste verandering in het handvat is een verduidelijking rond het advies voor acute behandeling van migraine bij kinderen: dat omvat nu ook triptanen. “Je zou kinderen geen triptanen mogen voorschrijven in de acute fase, terwijl ze geregistreerd zijn voor gebruik vanaf zes jaar”, aldus Jacobs. “Bovendien weten we uit de praktijk dat ze ook bij kinderen onder die leeftijd veilig zijn.” Een adequate dosering is daarbij wel belangrijk, voegt zij toe. “Behandel niet te vaak, twee tot drie dagen per week, maar wees niet terughoudend.”

Ook de nieuwere middelen voor behandeling in de acute fase, waaronder de ditanen (lasmiditan) en de gepants, zijn meegenomen in het handvat, hoewel een sterk advies ontbreekt. “Er is nog niet genoeg onderzoek gedaan naar deze middelen bij kinderen”, zegt Jacobs. “Bovendien is niet duidelijk of deze middelen überhaupt nodig zijn. Er zijn weinig kinderen met migraine die niet reageren op triptanen. Vaak zijn paracetamol, ibuprofen en slaap zelfs voldoende. Van het nut van meer middelen voor acute behandeling van migraine bij kinderen zijn wij nog niet overtuigd.”

Preventieve behandeling

De preventieve behandeling van migraine met CGRP-remmers, waaronder de nieuwe gepants, kreeg de laatste tijd veel aandacht. Onderzoeken naar de veiligheid en werkzaamheid van deze middelen bij kinderen zijn nog niet afgerond. “Deze middelen zijn vermoedelijk veilig bij kinderen”, zegt Jacobs. “Hoewel CGRP op veel plekken in het lichaam een rol speelt, waaronder de groeischijven, geven de lopende onderzoeken vooralsnog geen aanwijzingen voor negatieve effecten.” Over preventieve behandelingen voor migraine is bij kinderen nog niets bekend. “Daarom hebben we in het handvat alleen beschreven dat er onderzoeken gaande zijn, ook in Nederland.”

Aandachtspunt bij het eventueel toekomstig voorschrijven van deze nieuwe middelen is de bekostiging, voegt Jacobs toe. “Antilichamen tegen CGRP worden bij volwassenen alleen vergoed als preventieve behandeling bij mensen bij wie een botoxbehandeling heeft gefaald. Maar dat is bij kinderen geen geregistreerde behandeling. Bovendien is er geen overtuigend bewijs dat botox ook echt effectief is bij migraine bij kinderen. Ik ben benieuwd hoe CGRP-remmers een plaats gaan krijgen in het behandelbeleid van kinderen.”

“Ouders schrikken soms van de bijwerkingen, en zien vitamines als veiliger alternatief voor hun kind”

Propranolol en vitamines

In de richtlijn stond nog dat behandelaars propranolol als profylacticum konden inzetten bij kinderen met migraine. Dat advies is geschrapt. “De effecten van propranolol zijn matig, en de bijwerkingen hoog”, zegt Jacobs. “Kinderen zijn door dat middel gauw moe en buiten adem, wat ze beperkt in hun dagelijks leven.” Als alternatief staat candesartan in het handvat, dat in de praktijk bij volwassenen al wordt ingezet als preventief middel. “De bijwerkingen van candesartan zijn een stuk minder dan van propranolol. Omdat de veiligheid bij kinderen is onderzocht voor een andere indicatie, en omdat we weten dat de pathofysiologie van een migraine-aanval bij kinderen hetzelfde is als bij volwassenen, hebben we de wetenschap geëxtrapoleerd naar kinderen.”

Er is een apart hoofdstuk in het handvat gewijd aan het gebruik van vitamines. “We merken dat dit onderwerp leeft bij patiënten of hun ouders”, aldus Jacobs. “Zij schrikken soms van de bijwerkingen van sommige geneesmiddelen, en zien vitamines als veiliger alternatief voor hun kind. Dat maakt dit onderwerp ook voor artsen relevant.” In het handvat staat daarom dat melatonine kan worden overwogen bij slaapproblemen, net als vitamine D in het geval van een vitamine D-deficiëntie. “Maar voor uitgebreider advies verwijzen we naar het Praktisch Handvat Vitamines.”

“Wees niet terughoudend om adequaat te behandelen. Als je een middel geeft, doe het dan goed.”

Behandelbare ziekte

Jacobs wil benadrukken dat er meer aandacht mag komen voor migraine bij kinderen. “Migraine kan het leven van een kind serieus beïnvloeden. Ze moeten presteren op school terwijl ze lijden aan concentratieproblemen of gevoelig zijn voor licht en geluid.” De omgeving van patiënten, en wellicht ook sommige artsen, poetsen migraine toch nog steeds te makkelijk weg als hoofdpijntje, denkt Jacobs, of behandelaars denken onterecht dat ze er niets aan kunnen doen. “Erken het probleem, probeer ook een diagnose te stellen bij kinderen, en wees niet terughoudend om adequaat te behandelen. Als je een middel geeft, doe het dan goed.”

Lees meer over: