Dr. Oertelt-Prigione: ‘Arts, wees niet te direct bij vermoedens partnergeweld’

Om vrouwen te ondersteunen uit een gewelddadige relatie te komen, is er het online hulpmiddel www.safewomen.nl. Dr. Sabine Oertelt-Prigione is penhouder van dit project, waar ook een onderzoek aan gekoppeld is naar de best werkende interventies. “Vraag voorzichtig of er soms iets anders speelt. Noem het stress of angst en ga niet direct op eventuele vermoedens van jezelf af.”

Dr. Sabine Oertelt is hoogleraar Gender in Primary and Transmural Care bij de afdeling Eerstelijnsgeneeskunde van het Radboudumc en is vanuit die positie nauw betrokken bij Safewomen.nl. “Het doel achter het Safewomen-project is om vrouwen te helpen die te maken hebben met partnergeweld of die daarmee te maken hebben gehad. Deze groepen durven vaak de stap naar hulpverlener of huisarts niet te zetten. Safewomen.nl biedt een veilige, digitale omgeving waar vrouwen informatie kunnen vinden over wat nu eigenlijk allemaal onder relationeel geweld valt, hoe ze indien nodig uit hun relatie kunnen komen en waar ze passende hulp kunnen vinden”, aldus dr. Oertelt-Prigione.

Onveiligheid

Safewomen.nl bestaat uit een algemeen deel, met bijvoorbeeld voorlichtingsvideo’s, en een interactief gedeelte. Dat interactieve gedeelte, met onder andere een chatfunctie en forum, is alleen toegankelijk voor mensen die zich registreren. “Door zich te registreren, nemen deze mensen ook deel aan de randomized controlled trial die gekoppeld is aan Safewomen. We onderzoeken wat vrouwen in gewelddadige relaties het meest helpt. We merken nu dat vooral de video’s met ervaringen van andere vrouwen helpen en dat mensen iets terughoudender zijn om het forum en de chat te gebruiken.”

Welkom

Vrouwen die in een gewelddadige relatie zaten of zitten, melden zich bij de huisarts vaak met andere klachten, weet Oertelt-Prigione. “Je ziet deze vrouwen vaak terugkomen met moeilijk te identificeren klachten: bijvoorbeeld buikpijn of hoofdpijn. Het enige dat je als huisarts dan kunt doen, is voorzichtig vragen of er soms iets anders speelt. Noem het bijvoorbeeld stress of angst en ga niet direct op eventuele vermoedens van jezelf af. Dat is veel te direct. Wat vaak helpt bij een dergelijk gesprek is aan te geven dat geweld een mogelijke oorzaak was bij andere vrouwen met vergelijkbare klachten. Wat we vaak zien, is dat patiënten de eerste keer geen passend of een ontkennend antwoord geven, maar dat ze een volgend consult opener zijn. Ze zijn er dan vaak van bewust dan de arts vermoedens heeft, voor jouw verhaal dat het misschien niet goed gaat openstaat en dat het spannend is om daarover te vertellen. Laat de patiënt waarbij je vermoedens hebt van relatiegeweld altijd weten dat zij of hij welkom is.”

Schuldgevoel

De angst van vrouwen om te vertellen over partnergeweld heeft volgens Oertelt-Prigione meestal twee achterliggende oorzaken: “Veel vrouwen weten simpelweg niet zeker of zij zich in een gewelddadige relatie bevinden of niet. We zien partnergeweld nog altijd als fysieke mishandeling, maar er is natuurlijk ook psychisch geweld, seksueel misbruik of economisch misbruik. In de video’s op de website Safewomen vertellen vrouwen over hun ervaringen met deze vormen van misbruik, waardoor kijkers denken: ‘Ik ben niet alleen en het klopt dus inderdaad niet wat mij overkomt.’ Daarnaast speelt nog altijd het idee bij vrouwen dat zij zelf (mede) schuldig zijn aan het geweld. Ben je als huisarts eenmaal in gesprek met een patiënt die slachtoffer is van misbruik of geweld, benadruk dan altijd dat zij niets fout doet en dat het niet acceptabel is wat er gebeurt. Het is voor artsen vaak heel erg frustrerend als een persoon in de relatie blijft of niet toegeeft dat het flink mis is, maar dat moet je als arts accepteren. Mensen in relaties met geweld kiezen zelf hun moment, jij kunt alleen een aanbod doen om te ondersteunen”, aldus de hoogleraar.

Specifiek voor Nederland

Voor huisartsen die al in gesprek zijn met de patiënt is verwijzen naar Safewomen.nl ook een optie. Het project is als online hulpmiddel uniek in Europa. Dr. Oertelt-Prigione: “Er is een aantal andere online projecten geweest in Australië, de Verenigde Staten en Engeland, maar ons project is specifiek voor Nederland ontwikkeld.” Het onderzoek neemt zo’n achttien maanden in beslag. In 2020 worden de uitkomsten geëvalueerd en zal Safewomen.nl verder ontwikkeld worden om nog beter aan te sluiten bij de behoeften van de gebruikers.

Lees meer over: