DOQ

Huisarts Geersing: ‘Bij kleine kwalen biedt big data waardevolle kennisbron voor huisartsen’

Bij een aderontsteking is het ondoenlijk voor de huisarts om goed te voorspellen bij welke patiënt wel of niet complicaties kunnen optreden. Toch is dit wel essentieel, want die complicaties kunnen ernstig zijn. Denk aan een trombosebeen of een longembolie. Bij dit laatste is een ziekenhuisopname nodig. Geert-Jan Geersing, huisarts en onderzoeker in het UMC Utrecht, heeft een Vidi-beurs van NWO ontvangen om met behulp van big data tot een bruikbaar voorspellend model te komen.

“We weten wel dat patiënten die een kankerbehandeling ondergaan een verhoogd risico hebben op complicaties van een aderontsteking”, vertelt huisarts Geert-Jan Geersing. “Een eerdere trombose is ook een risicofactor. Bij een spatader is het risico juist lager, want een eventuele aderontsteking wordt daardoor uitgelokt en blijft dan ook tot dat gebied beperkt. Kortom: we kunnen wel wát inschatten, maar in het één-op-één contact met de patiënt heeft de huisarts toch onvoldoende handvaten. En het is typisch zo’n gebied waarnaar geen onderzoek wordt gedaan omdat het risico relatief laag is. Maar de huisarts wil wel weten hoe hij moet handelen. Hij wil bijvoorbeeld weten of hij bij pijn bloedverdunners moet voorschrijven, die heel goed werken om de pijn te verminderen. Of dat hij voorbereid moet zijn op doorgroei van het stolsel, wat de ernstigste complicatie is.”

Huisarts Geert-Jan Geersing
(Bron: Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijnsgeneeskunde)

Big data: geneeskunde en wiskunde verbinden

Wat Geersing daarom wil ontwikkelen, is een hulpmiddel dat de huisarts in staat stelt om heel gericht te weten welke vragen hij aan de patiënt moet stellen en met welke risicofactoren hij rekening moet houden. “De manier om dat te doen is geneeskunde en wiskunde met elkaar verbinden”, vertelt hij. “Gebruik maken van de big data uit de routine huisartsenzorg. Die data is er, die zit in alle HIS’sen. Wat het lastig maakt om er gebruik van te maken is dat er heel veel vrije tekst bij zit. Dat is een brij waar je met een stofkam doorheen moet. Vandaar dat ik voor dit project samenwerking zoek met wiskundigen. Juist die combinaties van een klinische en wiskundige blik maakt dit project bijzonder.”

In het HIS

De ontwikkeling in de techniek maakt het heel goed mogelijk om dergelijk onderzoek nu te doen, stelt Geersing. Het eindproduct dat eruit kan komen, kan bijvoorbeeld een app zijn, denkt hij. “Op cardiovasculair gebied vind ik www.u-prevent.nl een mooi voorbeeld”, vertelt hij. “Behalve een app is dit ook een online tool en het laatste is, voor wat ik aan het ontwikkelen ben, misschien nog wel interessanter voor huisartsen. De toekomst is natuurlijk dat het gewoon in Chrome gaat meedraaien in hun HIS.”

Opstapje voor andere kwalen

Geersing ziet het onderzoek dat hij nu doet om een voorspellend model te ontwikkelen voor aderontsteking als een opstapje om soortgelijke oplossingen te bieden voor veel andere kleine kwalen. “Denk bijvoorbeeld aan oorbuisjes, schimmelnagels, verstopping van de darm of blaasontsteking”, zegt hij. “Typisch van die gezondheidsklachten waar mensen veel last van hebben, die veel aan de orde komen in de spreekkamer van de huisarts. Die in de kern simpel zijn maar soms toch ook tot ernstige klachten kunnen leiden, en waarover niet heel veel informatie beschikbaar is. Big data maakt het mogelijk om de huisarts hierover van praktische informatie te voorzien.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Hoe AI no-shows in het ziekenhuis terugdringt

Met AI kunnen patiënten worden herkend die hun afspraak dreigen te missen, laten Annabel Seffelaar en Siem Aarts zien. Zo kunnen zij tijdig herinnerd worden aan hun afspraak. “Elke week halen we er zeker zes of zeven patiënten uit die de afspraak totaal vergeten waren.”

Casus: vrouw die niet kan boeren

Een 23-jarige vrouw klaag over een lang aanhoudend drukkend gevoel achter het sternum, met name na de maaltijd. Het lukt haar dan niet om te boeren. Braken zorgt meestal snel voor verlichting van de klachten. Wat is uw diagnose?

Meer aandacht nodig voor de basisarts

In de zorg zijn veel openstaande vacatures en de werkdruk stijgt. Een van de oorzaken: het tekort aan basisartsen. De Jonge Specialist probeert het tij te keren. Maar het is een complex vraagstuk, vertellen bestuursleden Phebe Berben en Leene Vermeulen.

Waarom praten over wat écht telt eerder moet beginnen

In de palliatieve fase ervaren patiënten met gevorderde kanker vaak minder keuzevrijheid dan artsen denken, blijkt uit promotieonderzoek van Daisy Ermers. Gesprekken over wat voor patiënten echt belangrijk is, komen vaak laat op gang.

Weg met de dokter: de positieve werking van natuur op gezondheid

Contact met de natuur kan stress verminderen en het welzijn verbeteren, vertelt huisarts Pim van den Dungen. Een ervaring die hij graag wil delen met andere zorgverleners. Ook in de spreekkamer ziet hij kansen voor natuur in de zorg.

Casus: man met verlies van intimiteit na prostaat­kanker­behandeling

Een 58-jarige man komt bij de medisch seksuoloog vanwege verlies van intimiteit na prostaatkankerbehandeling. Sildenafil heeft een matig effect gehad en de voorgeschreven vacuümpomp gebruikt hij niet. Wat is het meest aangewezen beleid?

Tegenwicht bieden zonder te schreeuwen

Veel adviezen over keel, neus en oren worden al generaties lang doorgegeven, vaak zonder dat ze kloppen. KNO-arts Veronique van den Heuvel maakt korte uitlegvideo’s op social media. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om houvast te bieden bij alledaagse klachten.

Casus: vrouw met pijn bij vrijen na de overgang

Een 52-jarige, postmenopauzale vrouw ervaart sinds anderhalf jaar pijn bij het vrijen. Ook heeft ze afnemende seksuele verlangens, wat leidt tot spanningen in de relatie met haar man. Ze heeft nog steeds behoefte aan intimiteit. Wat is uw beleid?

Het vak is prachtig, de randvoorwaarden knellen

De bevlogenheid onder artsen is groot, blijkt uit de Loopbaanmonitor Medisch Specialisten 2024. Tegelijkertijd neemt de ontevredenheid over werkdruk toe. Volgens Kirsten Dabekaussen, voorzitter van De Jonge Specialist, is dat geen tegenstelling, maar een spanningsveld.

Tactvol medicatieadvies geven bij laag­geletterdheid

Moeite met lezen en schrijven leidt geregeld tot verkeerd medicijngebruik, zegt Laura Vlijmincx. Met extra uitleg en eenvoudiger etiketteksten probeert zij dit probleem in de apotheek te verkleinen. “Er heerst een taboe op, dus mensen melden het niet spontaan.”