DOQ

Huisarts Geersing: ‘Bij kleine kwalen biedt big data waardevolle kennisbron voor huisartsen’

Bij een aderontsteking is het ondoenlijk voor de huisarts om goed te voorspellen bij welke patiënt wel of niet complicaties kunnen optreden. Toch is dit wel essentieel, want die complicaties kunnen ernstig zijn. Denk aan een trombosebeen of een longembolie. Bij dit laatste is een ziekenhuisopname nodig. Geert-Jan Geersing, huisarts en onderzoeker in het UMC Utrecht, heeft een Vidi-beurs van NWO ontvangen om met behulp van big data tot een bruikbaar voorspellend model te komen.

“We weten wel dat patiënten die een kankerbehandeling ondergaan een verhoogd risico hebben op complicaties van een aderontsteking”, vertelt huisarts Geert-Jan Geersing. “Een eerdere trombose is ook een risicofactor. Bij een spatader is het risico juist lager, want een eventuele aderontsteking wordt daardoor uitgelokt en blijft dan ook tot dat gebied beperkt. Kortom: we kunnen wel wát inschatten, maar in het één-op-één contact met de patiënt heeft de huisarts toch onvoldoende handvaten. En het is typisch zo’n gebied waarnaar geen onderzoek wordt gedaan omdat het risico relatief laag is. Maar de huisarts wil wel weten hoe hij moet handelen. Hij wil bijvoorbeeld weten of hij bij pijn bloedverdunners moet voorschrijven, die heel goed werken om de pijn te verminderen. Of dat hij voorbereid moet zijn op doorgroei van het stolsel, wat de ernstigste complicatie is.”

Huisarts Geert-Jan Geersing
(Bron: Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijnsgeneeskunde)

Big data: geneeskunde en wiskunde verbinden

Wat Geersing daarom wil ontwikkelen, is een hulpmiddel dat de huisarts in staat stelt om heel gericht te weten welke vragen hij aan de patiënt moet stellen en met welke risicofactoren hij rekening moet houden. “De manier om dat te doen is geneeskunde en wiskunde met elkaar verbinden”, vertelt hij. “Gebruik maken van de big data uit de routine huisartsenzorg. Die data is er, die zit in alle HIS’sen. Wat het lastig maakt om er gebruik van te maken is dat er heel veel vrije tekst bij zit. Dat is een brij waar je met een stofkam doorheen moet. Vandaar dat ik voor dit project samenwerking zoek met wiskundigen. Juist die combinaties van een klinische en wiskundige blik maakt dit project bijzonder.”

In het HIS

De ontwikkeling in de techniek maakt het heel goed mogelijk om dergelijk onderzoek nu te doen, stelt Geersing. Het eindproduct dat eruit kan komen, kan bijvoorbeeld een app zijn, denkt hij. “Op cardiovasculair gebied vind ik www.u-prevent.nl een mooi voorbeeld”, vertelt hij. “Behalve een app is dit ook een online tool en het laatste is, voor wat ik aan het ontwikkelen ben, misschien nog wel interessanter voor huisartsen. De toekomst is natuurlijk dat het gewoon in Chrome gaat meedraaien in hun HIS.”

Opstapje voor andere kwalen

Geersing ziet het onderzoek dat hij nu doet om een voorspellend model te ontwikkelen voor aderontsteking als een opstapje om soortgelijke oplossingen te bieden voor veel andere kleine kwalen. “Denk bijvoorbeeld aan oorbuisjes, schimmelnagels, verstopping van de darm of blaasontsteking”, zegt hij. “Typisch van die gezondheidsklachten waar mensen veel last van hebben, die veel aan de orde komen in de spreekkamer van de huisarts. Die in de kern simpel zijn maar soms toch ook tot ernstige klachten kunnen leiden, en waarover niet heel veel informatie beschikbaar is. Big data maakt het mogelijk om de huisarts hierover van praktische informatie te voorzien.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: progressieve kortademigheid na embolisatie van een varicocele

Een 36-jarige man presenteert zich op de SEH met toenemende kortademigheid, hoesten, algehele malaise en koorts. Negen dagen ervoor heeft hij een endovasculaire embolisatie met cyanoacrylaat ondergaan vanwege een symptomatische varicocele. Wat is uw diagnose?

Meer halen uit bestaande medicijnen

Een verminderde nierfunctie betekende lange tijd dat pemetrexed geen behandeloptie was. Rob ter Heine en Nikki Bleijs-de Rouw onderzochten hoe dit toch veilig kan worden ingezet en lieten zien hoeveel winst te behalen valt met onderzoek naar bestaande geneesmiddelen.

Resistente schimmels: het ondergeschoven kindje in het gezondheidsdebat

Resistente schimmels vormen een groeiend maar nog onderbelicht gezondheidsrisico, waarschuwt Paul Verweij. Een internationale aanpak is hierbij nodig. “Tot vijf jaar geleden kenden wij Candida auris niet eens, nu verspreidt deze zich wereldwijd.”

AfriKNO helpt KNO-zorg in Tanzania te verbeteren

De stichting AfriKNO ondersteunt de KNO-zorg in Tanzania met scholing en materialen. Initiatiefnemer en KNO-arts Niels van Heerbeek vertelt: “Ze nodigden mij in Tanzania uit om langs te komen en hadden meteen een volle poli aan KNO-patiënten voor mij opgespaard.”

‘Kijk verder dan seks via penetratie’

Marieke Dewitte stelt dat seksualiteit in de spreekkamer te vaak automatisch gelijk wordt gesteld aan penetratie en functieherstel. “Waarom kijken we niet veel meer naar plezier tijdens seks, los van penetratie?”

Zorgprofessionals in de wachtkamer

De Afghaanse arts Roozeeta Murtaza staat te popelen om in Nederland aan de slag te gaan, maar moet lang wachten tot ze de verplichte BI-toets kan doen. “Dit geeft mij het gevoel dat ik stilsta of zelfs achteruit ga, terwijl ik altijd heb geleerd en gewerkt om verder te komen.”

Meer werkplezier, minder uitval: zes tips voor zorg­teams

Veel aandacht gaat uit naar het opvangen van uitval en het begeleiden van zorgmedewerkers die al ziek thuis zitten. Volgens Mariska Bingol kan dat anders. “We zijn vooral bezig met re-integratie, terwijl we meer zouden moeten investeren in het voorkómen van uitval.”

Hittegolf? Wees alert op deze medicatie!

Een hittegolf kan de werking en veiligheid van bepaalde geneesmiddelen beïnvloeden. Apotheker Bart Kremers legt uit bij welke medicatie extra alertheid nodig is. “Er is sprake van een verhoogd risico als het langer dan vijf achtereenvolgende dagen warmer is dan 25 ºC.”

Casus: vrouw met schildklierkanker en last van huidafwijkingen

Een 66-jarige vrouw met uitgezaaide schildklierkanker presenteert zich met pijnlijke huidafwijkingen op de kin. Enkele weken daarvoor heeft zij mogelijk herpes zoster elders in het gelaat gehad. Wat is uw diagnose?

‘Tip patiënten de mediterrane leef­stijl’

Volgens cardioloog Annemieke Jansen gaan gezond en lekker uitstekend samen in het mediterrane dieet. Samen met haar zus schrijft ze hierover kookboeken. “Schrijf patiënten de mediterrane leefstijl voor, er valt zoveel mee te winnen!”