DOQ

Huisarts Geersing: ‘Bij kleine kwalen biedt big data waardevolle kennisbron voor huisartsen’

Bij een aderontsteking is het ondoenlijk voor de huisarts om goed te voorspellen bij welke patiënt wel of niet complicaties kunnen optreden. Toch is dit wel essentieel, want die complicaties kunnen ernstig zijn. Denk aan een trombosebeen of een longembolie. Bij dit laatste is een ziekenhuisopname nodig. Geert-Jan Geersing, huisarts en onderzoeker in het UMC Utrecht, heeft een Vidi-beurs van NWO ontvangen om met behulp van big data tot een bruikbaar voorspellend model te komen.

“We weten wel dat patiënten die een kankerbehandeling ondergaan een verhoogd risico hebben op complicaties van een aderontsteking”, vertelt huisarts Geert-Jan Geersing. “Een eerdere trombose is ook een risicofactor. Bij een spatader is het risico juist lager, want een eventuele aderontsteking wordt daardoor uitgelokt en blijft dan ook tot dat gebied beperkt. Kortom: we kunnen wel wát inschatten, maar in het één-op-één contact met de patiënt heeft de huisarts toch onvoldoende handvaten. En het is typisch zo’n gebied waarnaar geen onderzoek wordt gedaan omdat het risico relatief laag is. Maar de huisarts wil wel weten hoe hij moet handelen. Hij wil bijvoorbeeld weten of hij bij pijn bloedverdunners moet voorschrijven, die heel goed werken om de pijn te verminderen. Of dat hij voorbereid moet zijn op doorgroei van het stolsel, wat de ernstigste complicatie is.”

Huisarts Geert-Jan Geersing
(Bron: Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijnsgeneeskunde)

Big data: geneeskunde en wiskunde verbinden

Wat Geersing daarom wil ontwikkelen, is een hulpmiddel dat de huisarts in staat stelt om heel gericht te weten welke vragen hij aan de patiënt moet stellen en met welke risicofactoren hij rekening moet houden. “De manier om dat te doen is geneeskunde en wiskunde met elkaar verbinden”, vertelt hij. “Gebruik maken van de big data uit de routine huisartsenzorg. Die data is er, die zit in alle HIS’sen. Wat het lastig maakt om er gebruik van te maken is dat er heel veel vrije tekst bij zit. Dat is een brij waar je met een stofkam doorheen moet. Vandaar dat ik voor dit project samenwerking zoek met wiskundigen. Juist die combinaties van een klinische en wiskundige blik maakt dit project bijzonder.”

In het HIS

De ontwikkeling in de techniek maakt het heel goed mogelijk om dergelijk onderzoek nu te doen, stelt Geersing. Het eindproduct dat eruit kan komen, kan bijvoorbeeld een app zijn, denkt hij. “Op cardiovasculair gebied vind ik www.u-prevent.nl een mooi voorbeeld”, vertelt hij. “Behalve een app is dit ook een online tool en het laatste is, voor wat ik aan het ontwikkelen ben, misschien nog wel interessanter voor huisartsen. De toekomst is natuurlijk dat het gewoon in Chrome gaat meedraaien in hun HIS.”

Opstapje voor andere kwalen

Geersing ziet het onderzoek dat hij nu doet om een voorspellend model te ontwikkelen voor aderontsteking als een opstapje om soortgelijke oplossingen te bieden voor veel andere kleine kwalen. “Denk bijvoorbeeld aan oorbuisjes, schimmelnagels, verstopping van de darm of blaasontsteking”, zegt hij. “Typisch van die gezondheidsklachten waar mensen veel last van hebben, die veel aan de orde komen in de spreekkamer van de huisarts. Die in de kern simpel zijn maar soms toch ook tot ernstige klachten kunnen leiden, en waarover niet heel veel informatie beschikbaar is. Big data maakt het mogelijk om de huisarts hierover van praktische informatie te voorzien.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Morfine als post­opera­tief alter­natief voor oxycodon: helpt dat eigenlijk?

Apotheker Eward Melis onderzocht of morfine na een operatie veiliger is dan oxycodon als het gaat om langdurig opioïdgebruik, zoals de laatste jaren steeds vaker wordt gesuggereerd. “Ik had dit niet verwacht.”

Carrièresabotage: ‘Het is niet eerlijk en het kan ook jou overkomen’

Jamiu Busari onderzocht het fenomeen carrièresabotage in de medische en academische wereld. Veel respondenten herkenden het direct. Waarom blijft dit soort onrecht vaak onbesproken? “Dit fenomeen raakt ons allemaal.”

Casus: vrouw met steeds meer episodes van draaiduizeligheid

Een 52-jarige vrouw, die als tiener menstruele migraine heeft gehad, komt op uw spreekuur vanwege episodes van draaiduizeligheid. Een episodes duurt meestal 30-60 minuten. Er zijn geen duidelijke triggers, zoals hoofdbewegingen. Wat is uw diagnose?

Bewegingsgerichte zorg stimuleert zelfredzaamheid van patiënten

Bewegingsgerichte zorg kan helpen functieverlies tijdens ziekenhuisopname te beperken, vertellen Selma Kok en Fabienne van der Meulen. Dit leidt tot onder andere kortere opnames. Samen vertellen ze over het belang van bewegingsgerichte zorg.

Zorgverleners slaan handen ineen tegen handel in recept­medicatie

Een nieuw protocol helpt voorschrijvers om handel van receptmedicatie bij kwetsbare groepen tegen te gaan. Marleen Horsting en Lennart Wasmoeth lichten de achtergrond hiervan toe. “Op straat wordt pregabaline ook wel ‘madame courage’ genoemd.”

‘Er is zoveel ervarings­kennis onder genees­kunde­student­en, zonde om die niet te gebruiken’

Geneeskundestudenten met een chronische ziekte hebben ervaring als patiënt en weten hoe het is om met een aandoening te leven. Het programma ‘Medische dubbeltalenten’ zet die ervaringskennis in het onderwijs in. Dubbeltalent Soete Meertens vertelt.

Chronische pijn anders bekeken

Oud-huisarts Henk van der Veen stelt dat chronische pijn niet onverklaarbaar is, maar verkeerd wordt beoordeeld. “Patiënten kunnen hun pijn meestal heel precies aanwijzen. Maar artsen doen daar te weinig mee.”

Casus: aanhoudende benauwd­heid ondanks inhalatie­medicatie

Een 32-jarige vrouw met astma vanaf de kinderleeftijd wordt verwezen naar de longarts vanwege persisterende benauwdheid en een drukkend gevoel op de borst, ondanks stapsgewijze ophoging van de inhalatiemedicatie. Wat is uw diagnose?

‘In Bloesem werken onderzoekers uit de wijk en van de universiteit nauw samen’

Onderzoek in aandachtswijken is vaak complex, mede doordat bewoners amper worden bereikt. In project Bloesem in de Haagse wijk Moerwijk doen ze het anders, vertelt Nienke Slagboom. “Hier maken bewoners zelf deel uit van het onderzoeksteam.”

Casus: man wordt wakker met knijpend gevoel op de borst

Een 55-jarige man wordt ’s ochtends wakker met een knijpend gevoel op de borst. Zes weken geleden heeft hij COVID-19 gehad. Ook is hij in het verleden behandeld met nivolumab vanwege een niet-kleincellig longcarcinoom. Wat is uw diagnose?