Dr. Kuijpers: ‘Een gesprek waarin zingeving en doel aan de orde komen, kan de behandelkeuze van de patiënt enorm beïnvloeden’

Het Bravis Ziekenhuis heeft een pilot gedaan waarbij een medisch coach – een geneeskundestudent – een reumapatiënt vergezelde tijdens een afspraak met de reumatoloog. Een pilot met een tweeledig doel, vertelt initiatiefnemer dr. Giliam Kuijpers. Enerzijds leren geneeskundestudenten zich zo beter inleven in de patiënt, anderzijds helpt het de patiënt – door het nagesprek dat hij met die student heeft – om de verstrekte informatie goed tot zich te laten doordringen, zodat een stevige basis wordt gelegd voor shared decision making.

Dr. Gilliam Kuijpers heeft uit eigen ervaring geleerd hoe belangrijk dit is. Ze werkte als kinderarts tot ze door hartklachten zelf patiënt werd. “Uit die periode heb ik geleerd hoe essentieel het is dat je als patiënt niet alleen de medische informatie krijgt, maar dat ook een gesprek met je wordt gevoerd waarin zingeving en doel aan de orde komen”, zegt ze. “Het kan enorm van invloed zijn op de behandelkeuze die de patiënt maakt. De patiënt kan op basis van goede informatie bijvoorbeeld kiezen voor een minder ingrijpende behandeling of een afwachtend beleid, of kan zelfs afzien van behandeling en kiezen voor kwaliteit van leven in de laatste levensfase. Daarmee krijgt de kwaliteit van de zorg een belangrijke impuls.”

Het vormde de basis voor haar initiatief MedGezel (www.medgezel.nl). “De pilot in Bravis heeft aangetoond dat het werkt”, zegt ze. “Patiënten waarderen het, het geeft ze rust en vertrouwen in het proces dat ze moeten doormaken.” Een presentatie voor de medische staf is de volgende stap.

“In Groningen is MedGezel al een keuzevak en de eerste lichting zat in no-time vol”

Coach van de patiënt

“Artsen zijn niet opgeleid om het gesprek over zingeving en doel te voeren met de patiënt”, vertelt Kuijpers, “ze zijn opgeleid om te behandelen. Het gevaar voor de patiënt is dat die daarmee in een afhankelijke positie komt als de arts primair communiceert vanuit het standpunt: dit is de beste optie voor u. Maar dat niet alleen, ook de arts loopt het risico zichzelf te verliezen in het zorgsysteem. Ook die moet goed voor zichzelf zorgen. Je kunt alleen goed voor de patiënt zorgen als je ook goed voor jezelf zorgt. Daarom wil ik niet alleen een rol geven aan de geneeskundestudent, maar bied ik ook een opleiding aan artsen waarin ik hen laat stilstaan bij vragen als: wie ben ik zelf in de interactie met de patiënt, hoe zorg ik ervoor een goede dokter te zijn en hoe voorkom ik een burn-out. Maar ook: hoe kan ik als coach de patiënt helpen om andere vragen te stellen. Zowel de Federatie Medisch Specialisten als de Patiëntenfederatie erkennen dat de arts van de toekomst een coach moet zijn, maar de opleiding sluit daar nog niet bij aan.”

“Je leert op een andere manier naar jezelf te kijken en daarmee ook naar je interactie met de patiënt”

Interactie

Het initiatief MedGezel wordt goed opgepikt, stelt Kuijpers, maar het kost wel tijd om het te laten landen. “Het is pionieren”, zegt ze, “maar ik heb voldoende doorzettingsvermogen. Samen met de STZ-ziekenhuizen ben ik nu bezig de opleiding van co-assistenten tot MedGezel in de reguliere opleiding te krijgen. In Groningen is het al een keuzevak en de eerste lichting zat in no-time vol. Ik ga er ook promotieonderzoek aan verbinden. Tot nu toe zijn al negentig studenten opgeleid tot MedGezel en de reacties zijn zeer positief. Je leert op een andere manier naar jezelf te kijken en daarmee ook naar je interactie met de patiënt.”

Lees meer over: