Huisarts Voerknecht: ‘Nu snel tot proportionele coronamaatregelen komen’

Redactioneel

Frank van Wijck

7 oktober 2020

Huisarts Martin Voerknecht toont zich kritisch over het overheidsbeleid in de coronacrisis. Hij uitte zijn bedenkingen ook al meermalen via LinkedIn. Bijvoorbeeld: “Te lang focussen op een van de vele mogelijke doodsoorzaken levert disproportioneel veel verlies elders in de zorg, de samenleving, de economie en in totale levenskwaliteit op.”

Voerknecht licht toe: “De maatregelen die worden genomen, moeten bijdragen aan de volksgezondheid op korte en lange termijn. Een langetermijnvisie ontbreekt echter volledig. Veel geld is uitgegeven en veel beperkende maatregelen zijn opgelegd aan ons allen om overlijden aan Covid-19 te voorkomen. Maar in de praktijk zien we dat dit overlijden vooral betrekking heeft op mensen van hoge leeftijd die tot de risicopopulatie behoren.”

Huisarts Martin Voerknecht
(Fotografie Eelkje Colmjon)

“Het reproductiegetal daalde al voor de lockdown”

Hij vervolgt: “Als dat geld was uitgegeven aan preventie, had dit tot veel meer gezondheidswinst onder de algemene populatie geleid en hadden die beperkende maatregelen ook een minder dwingend karakter kunnen hebben. De vraag is gerechtvaardigd of de mate van angst die met die maatregelen wordt gecreëerd onder de bevolking wel bijdraagt aan de volksgezondheid. Slechts drie adviezen – handen wassen, ruimten ventileren en niet tegen elkaar aan hoesten – waren waarschijnlijk al afdoende geweest om verspreiding van het coronavirus effectief te beperken. Het reproductiegetal daalde al voor de lockdown.”

“Het zou goed zijn als het OMT artsen zou uitnodigen om mee te lezen en kritische vragen te stellen”

Laagste vorm van bewijs

Voerknecht benadrukt beslist geen vijand van het RIVM te zijn. “De data die het RIVM biedt zijn goed”, zegt hij. “Maar uit het beleid dat eruit voortvloeit bestaat geen enkele evidence. De nadruk op meer testen zal – nu het aantal besmettingen op een veel lager punt is gekomen dan bij de start van de crisis – ook tot veel fout-positieve uitslagen leiden. En wat moeten we met de bevinding dat de meeste besmettingen thuis plaatsvinden, zoals Het Parool schreef, zonder daarbij iets toe te lichten? De aannames die worden gedaan zijn niet evidence based, maar expert based. Als artsen weten we dat dit de laagste vorm van bewijs is. Bovendien wordt niet bekendgemaakt welke mensen zitting hebben in het Outbreak Management Team en op welke literatuur zij hun aanbevelingen baseren. Het zou goed zijn als het OMT artsen zou uitnodigen om mee te lezen en kritische vragen te stellen. Als arts stel ik mij toetsbaar op. Ik vind dat ik hetzelfde mag verwachten van het OMT en de overheid.”

Brandbrief

Voerknecht is een van de ondertekenaars van de brandbrief die artsen eind juni publiceerden om hun bezorgdheid te uiten over het overheidsbeleid rond de coronacrisis.

“Levensgeluk is meer dan levenslengte”

Hij vertelt: “Kernbegrippen uit die brandbrief zijn ‘bijdragen aan volksgezondheid’ en ‘proportioneel’. De waarschuwingen die we nu van artsen horen over het uitblijven van diagnostiek inzake kanker of hartinfarcten, tonen aan hoe disproportioneel de maatregelen zijn. Is het proportioneel honderdduizenden mensen werkloos te maken om het leven van een beperkt aantal mensen te redden? Is mensen isoleren proportioneel of moet je mensen de vrijheid geven om zich te isoleren? Wat mij betreft zou het laatste verkieslijk zijn, want levensgeluk is meer dan levenslengte. Nu worden vijf van de zes dimensies van het begrip gezondheid zoals Machteld Huber die heeft gedefinieerd met voeten getreden. Als dit beleid zo doorgaat, geldt dit op den duur voor alle zes.”

“De regering kan niet meer zonder gezichtsverlies maatregelen terugdraaien”

Uit de patstelling

Het is dan ook hoog tijd voor verbinding, stelt Voerknecht. “We moeten uit de patstelling zien te komen waarin we nu verkeren”, zegt hij. “De regering komt daar op eigen kracht niet uit, want die heeft zichzelf in een positie gemanoeuvreerd waarin ze niet meer zonder gezichtsverlies maatregelen kan terugdraaien. Zet dus de leden van het OMT aan tafel met artsen, beleidmakers, ethici en economen om zo snel mogelijk tot een beleid te komen dat wel proportioneel is.”