DOQ

Amsterdam UMC

Op weg naar geperso­naliseerde pijnstilling na long­chirurgie

Louisa Spaans onderzocht hoe locoregionale zenuwblokkades zich verhouden tot de ruggenprik bij thoracoscopische longchirurgie. “Dit was de eerste grote gerandomiseerde studie waarin verschillende technieken voor postoperatieve pijnstilling zijn vergeleken.”

Laboratoriumtest kan vermoeden foetaal alcohol­syndroom bevestigen

Onderzoekers hebben een laboratoriumtest ontwikkeld om het foetaal alcoholsyndroom (FAS) beter te herkennen. De test ondersteunt artsen bij een vaak lastige diagnose. “Zo krijgen kinderen sneller de juiste diagnose en hulp”, aldus onderzoeksleider Peter Henneman.

Metabolomics: de sleutel tot snelle diagnose van CZS-infecties?

Metabolieten in hersenvocht hebben een opvallend hoge diagnostische waarde voor CZS-infecties, zo vertelt neuroloog Matthijs Brouwer. Metabolomics lijkt veelbelovend als nieuwe biomarker voor snelle diagnostiek.

Veel vrouwen met DM1 ervaren glucose­fluctua­ties na menopauze

Sommige vrouwen met diabetes mellitus type 1 (DM1) merken dat hun insulinegevoeligheid varieert tijdens de menstruele cyclus. “Maar tot nu toe ontbrak goed onderzoek naar de relatie tussen de menopauze en glucoseregulatie bij vrouwen met DM1”, zegt Esther Speksnijder.

Minidarmpjes voorspellen of medicijn werkzaam is bij taaislijmziekte

Een innovatieve test met minidarmpjes kan voorspellen of een medicijn werkzaam is bij patiënten met CF en een zeldzame mutatie. “Als de organoïden opzwellen tot kleine ballonnetjes, weten we: dit medicijn werkt voor deze patiënt”, zegt arts-onderzoeker Marlou Bierlaagh.

Meer inzicht in relatie tussen divertikels in het hart en herseninfarct

Mensen die een herseninfarct hebben gehad, hebben een verhoogd risico op een volgend infarct. Divertikels in het linker atrium van het hart zijn daarvoor mogelijk een nieuwe risicofactor. Dat blijkt uit onderzoek van neurologen in opleiding Shan Sui Nio en Leon Rinkel van het Amsterdam UMC.


Amsterdam UMC en Reade bundelen expertise in spondylo­artritis

Sinds het voorjaar van 2025 werken Amsterdam UMC en Reade nauw samen in het Spondyloartritis Centrum Amsterdam. Een goed voorbeeld van hoe zorg in lijn met het Integraal Zorgakkoord kan worden ingericht: gespecialiseerd, multidisciplinair, efficiënt én toekomstbestendig aldus reumatoloog Marleen van de Sande (Amsterdam UMC).

Onderliggend denkpatroon stuurt voorschrijver bij geneesmiddel­keuze

Het voorschrijven van geneesmiddelen is een afweging tussen richtlijnen, ervaring en patiëntkenmerken. Indeling in vier voorschrijversprofielen geeft inzicht in de eigen afwegingen. “En het helpt te begrijpen waarom een collega een andere beslissing neemt.” aldus Mariëlle Hartjes.

Een niche na keizersnede baart zorgen

Na een keizersnede kan een holte in de baarmoederwand ontstaan op de plaats van het litteken. Hoewel deze niches allesbehalve zeldzaam zijn, wordt de diagnose vaak gemist. Gynaecoloog in opleiding Carry Verberkt onderzocht hoe een niche kan worden vastgesteld en welke behandeling de voorkeur heeft.

‘We gaan steeds meer richting extra­vasculaire ICD-therapie’

Er zijn twee soorten ICD’s: transveneuze ICD’s, waarbij de draden via een ader naar het hart lopen, en subcutane ICD’s, waarbij de draden onder de huid liggen en het hart niet aanraken. Beide zijn effectief. Maar welke is veiliger op de lange termijn? Dit onderzocht cardioloog Louise Olde Nordkamp.

Preoperatief MDO beïnvloedt behandeling van hoogrisico­patiënten

De leidraad ´Perioperatieve zorg´ adviseert structureel preoperatief MDO bij niet-cardiochirurgische hoogrisicopatiënten. Toch blijkt uit onderzoek dat minder dan de helft van de vakgroepen in Nederland dit standaard organiseert.

Tussen de spreekkamer en het schetsboek: arts met beeld als tweede taal

Aios dermatologie Loes Vos maakt naast haar werk medische illustraties. Voor collega’s, patiënten én landelijke campagnes vertaalt ze complexe informatie naar helder beeld. “Ik teken bijna bij elk consult wel iets uit.”

‘75-plussers en mensen met COPD of hartfalen meest gebaat bij RSV-vaccinatie’

Koos Korsten onderzocht welke volwassenen het meeste risico lopen op ernstige RSV-infecties. Vooral 75-plussers en mensen met COPD of hartfalen blijken gebaat bij vaccinatie. “Er ligt voldoende basis om te beginnen met vaccineren.”

Is een operatie nog nodig na beroerte door halsslagader­vernau­wing?

Paul Nederkoorn toonde aan dat een operatie na een beroerte door halsslagadervernauwing vaak overbodig is. In veel gevallen biedt medicatie al voldoende bescherming. “Niet opereren is niet alleen voor de patiënten fijner, maar het scheelt de samenleving ook veel geld.”

AI signaleert longkanker vier maanden eerder dan de huisarts

Huisartsen kunnen longkanker vier maanden eerder signaleren door een algoritme los te laten op hun medische dossiers. Henk van Weert en Martijn Schut noemen dit het begin van een revolutie in de spreekkamer: “Hoe vroeger je erbij bent, hoe sneller je kunt behandelen.”

Nieuwe behandeling voor kleine tumoren diep in de longen

Hans Daniels voerde als eerste in Nederland een bronchoscopische microgolfablatie uit bij een longtumor. De ingreep is minder belastend voor de patiënt dan chirurgie en is voor de behandelaar een fluitje van een cent. “Microgolven doen het zware werk.”

‘Zorg dat de digitale weg niet de enige ingang naar de maatschap­pij wordt’

Steeds vaker gaat zorg via de digitale weg. Nicole Goedhart onderzoekt de toegankelijkheid van de (online) samenleving en geeft tips hoe de zorgverlener de zorg toegankelijk voor iedereen houdt. “Een afstand tot de online wereld kan gezondheidsverschillen vergroten.”

Protocol brengt veelbelovende ‘orphan drugs’ sneller bij patiënt

Behandelaren en zorgverzekeraars slaan de handen ineen om geneesmiddelen tegen zeldzame ziekten sneller beschikbaar te krijgen, vertelt Niels Reijnhout. “Met het ODAP krijgen patiënten zo snel mogelijk na goedkeuring door het EMA al toegang tot het middel.”

Reanimatie bespreken? Alleen als het past

Artsen vragen op de spoedeisende hulp vaak routinematig naar reanimatievoorkeuren, maar volgens Yvo Smulders is het tijd om deze standaardpraktijk eens kritisch te bekijken. “Het is helemaal niet vanzelfsprekend dat je die vraag zomaar stelt bij een routine-opname.”

Neuropathische jeuk: relatief onbekend en zeker onbemind

Neuropathische jeuk is een relatief onbekende en daardoor vaak laat gediagnosticeerde vorm van chronische jeuk. Patrick Kemperman weet hoe deze jeuk te herkennen en te behandelen is. “Ik zie soms patiënten die al jarenlang met gekmakende jeuk rondlopen.”

Nederlandse data ondersteunt advies voor chirurgie op maat bij chronische pancreatitis

Charlotte van Veldhuisen toonde met een landelijke studie aan dat chirurgie op maat bij chronische pancreatitis, zoals aanbevolen in de internationale richtlijn, effectief en veilig is. “Chirurgische drainage had het gunstigste veiligheidsprofiel.”

MS Fit helpt MS-patiënten grip te krijgen op vermoeidheid

“MS-gerelateerde vermoeidheid is wél te behandelen”, benadrukt Marieke de Gier. Onlangs promoveerde zij op basis van onderzoek waarin onder andere de effectiviteit van een grotendeels digitale variant van cognitieve gedragstherapie werd bestudeerd: MS Fit.

De PENG-blokkade: een waardevolle pallia­tieve optie bij heup­fracturen

Jan Willem Kallewaard ziet de PENG-blokkade als waardevolle palliatieve optie bij kwetsbare ouderen met een heupfractuur. “Dit kan zowel kort- als langdurig volledige pijnstilling bieden en heeft een positieve invloed op de kwaliteit van leven en de nachtrust.”





Dosishalvering JAK-remmers bij veel patiënten met eczeem succesvol

Bij een groot deel van de patiënten met atopisch eczeem kan de dosering van JAK-remmers omlaag zonder dat de ziekte opnieuw opvlamt, zo vertelt DirkJan Hijnen. “Dit kan een flinke kostenbesparing opleveren en de kans op bijwerkingen is – in theorie – lager.”

DNA-analyse van darmpoliepen kan zorgpad verfijnen

DNA-analyse van darmpoliepen kan nieuwe inzichten geven wanneer bloedonderzoek geen erfelijke oorzaak laat zien, zeggen Richarda de Voer en Iris te Paske. Die extra informatie kan helpen om het risico beter in te schatten en het zorgpad gerichter te maken.

Op weg naar geperso­naliseerde pijnstilling na long­chirurgie

Louisa Spaans onderzocht hoe locoregionale zenuwblokkades zich verhouden tot de ruggenprik bij thoracoscopische longchirurgie. “Dit was de eerste grote gerandomiseerde studie waarin verschillende technieken voor postoperatieve pijnstilling zijn vergeleken.”

Professionele ontwikkeling sleutel voor toekomst­bestendige ouderen­zorg

De ouderenzorg staat onder druk door vergrijzing en personeelstekorten. Robbert Gobbens vertelt hoe deze zorg toekomstbestendig te maken: “Zorg en welzijn hebben elkaar nodig voor een toekomstbestendige en menswaardige ouderenzorg.”

Coronaire functietest: hoe eerder hoe beter

Een vroegtijdige coronaire functietest bij patiënten met ANOCA leidt tot minder hartklachten en een betere kwaliteit van leven, vertelt Tim van de Hoef. Door eerder te testen krijgen patiënten sneller een diagnose en gerichte behandeling.

Intensieve behandeling met bDMARD bij PsA niet effectiever dan standaard­zorg

Vroege intensieve behandeling met secukinumab verbetert de uitkomsten bij artritis psoriatica niet ten opzichte van standaardzorg, concludeerde Gonul Hazal Koc. Wel gaat de vroege intensieve behandeling gepaard met bepaalde voordelen.

‘Liquid biopsy’ in BAL-vloeistof kan moleculaire diagnostiek bij NSCLC verbeteren

‘Liquid biopsy’ in vloeistof die is verkregen via proximale broncho-alveolaire lavage kan de moleculaire diagnostiek bij niet-kleincellige longkanker verbeteren. “Het is een extra tool in je gereedschapskist”, vertelt Frank Borm.

Draadloze pacemaker inbrengen via de hals: sneller, veiliger en minder pijnlijk

Een draadloze pacemaker via de hals inbrengen, zorgt voor minder complicaties en meer comfort voor patiënten, aldus Shmaila Saleem-Talib. Steeds meer cardiologen nemen deze aanpak over. “Patiënten hoeven niet op bed te blijven liggen en gaan dezelfde dag nog naar huis.”

VEXAS: je ziet het pas als je het doorhebt

VEXAS-syndroom is een recent beschreven auto-inflammatoir syndroom dat vooral voorkomt bij oudere mannen. Joost Meijer heeft zich verdiept in deze zeldzame aandoening. “Belangrijk is dat de zorgverlener opmerkt dat er sprake is van een combinatie van symptomen.”